Altın Hesaplama

Altın yüzyıllardır doğada az bulunması sebebi ile değerli olarak görülen madenler arasında yer almaktadır. Dünya üzerinde alım – satım piyasası bulunan altın hem yatırım hem de süs eşyası amacı ile kullanılmaktadır. Yazımız içerisinde önemli bir yere sahip olan altın hakkında ayrıntılı bilgi vermeye çalışarak altın ayarı, altın çeşitleri, altın hesaplaması konularına değineceğiz. Altın Nedir? Bir […] Daha Fazla Bilgi

Altın yüzyıllardır doğada az bulunması sebebi ile değerli olarak görülen madenler arasında yer almaktadır. Dünya üzerinde alım – satım piyasası bulunan altın hem yatırım hem de süs eşyası amacı ile kullanılmaktadır. Yazımız içerisinde önemli bir yere sahip olan altın hakkında ayrıntılı bilgi vermeye çalışarak altın ayarı, altın çeşitleri, altın hesaplaması konularına değineceğiz.

Altın Nedir?

Bir element olan altın 1064 derece ısıda erimektedir. Altın elementi sarı renkte, yumuşak ve işlenmesi oldukça kolay bir elementtir. Kolayca tepkimeye girmemesi altının sudan ve havadan etkilenmemesini sağlamaktadır. Bu sebeple altında paslanma, kararma ya da donuklaşma gözlenmez. Saydığımız bu özelliklerin yanında doğada az bulunduğu için maddi açıdan oldukça yüksek değere sahiptir.

Altın hakkında yapılan tarihi araştırmalar sonucunda elde edilen kayıtlara göre milattan önce 3200 yıllarında Mısır hükümdarlarının eşit boyda çubuklar haline getirilen altın para olarak kullanılmaktaydı. Peru’da da milattan önce 2000’li yıllarda altının ziynet eşyası olarak kullanıldığı görülmüştür. Lidya Kralı Krezos da milattan önce 550 yılında altını para olarak kullanmıştır. Bu dönemde ticaret artmış ve şehirler daha zengin hale gelmiştir. Altın İskitler ve Sarmatlar tarafından milattan önce 1000 yılında milli kahramanların işlendiği tokaların yapımında, dördüncü ve dokuzuncu yüzyıl arasında da altın kase, vazo yapımında kullanılmıştır. Türklerde altın kullanımı ise müslümanlığın kabul edilmesi ile eşya yapımı yerine sadece süs eşyası olarak kullanımına dönüşmüştür.

Altının mücevher olarak kullanılması ile altın alımı ve altın satımı faaliyetlerini gerçekleştiren kuyumculuk neolitik çağda ortaya çıkmıştır. Ur, Truva ve Mykenai bölgelerinde çıkarılan mücevherlerin yapılan incelemelerle neolitik çağa ait olduğu tespit edilmiştir.

Türkiye’de bulunan resmi ve tek altın rafinesi İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. (İAR)’dir. Türkiye Cumhuriyeti Darphanesi ve İstanbul Altın Borsası tarafından da kabul gören ve üretimi İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. tarafından yapılan altınlar dünya üzerindeki her noktada kabul görmektedir. 1996 senesine kurulan İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. ortakları arasında İstanbul Altın Borsası, Vakıfbank, Şekerbank ve İş Bankası yer almaktadır.

Altın rezervinin dünya üzerindeki konumlarına bakıldığında en fazla altın rezervine sahip ülkelerin Güney Afrika Cumhuriyeti, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avustralya’dır. Altın sahibi olan ülkelere baktığımızda ise ilk sıralarda Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve Fransa’yı görmekteyiz. Dünyada ülkelerin altına sahip olmaları ile ilgili olarak aşağıdaki listeye yer verilmiştir.

En çok altına sahip ülkeler Miktar
Amerika Birleşik Devletleri 8000+ ton
Almanya 3395 ton
İtalya 2451 ton
Fransa 2435 ton
Çin 1054 ton
İsviçre 1040 ton
Rusya 918 ton
Japonya 756 ton
Hollanda 612 ton
Hindistan 557 ton

Altında Ayar Ne Demektir?

Altının saflığı kimya için ve mücevher için farklı şekilde tanımlanmaktadır. Kimyada altın saflığı belirtilirken yüzde ifadesi kullanılırken mücevherlerde altın saflığı belirtilirken karat ya da ayar ifadesi kullanılmaktadır. Doğada yüzde yüz oranında saf altın bulunmamaktadır. Doğada bulunabilecek en saf altın binde 999,9 oranında saflıktadır.

Altın alaşıma bağlı olarak değişen altın ayarı 24 ayar, 22 ayar, 18 ayar ve 14 ayar ve 8 ayardadır. 24 ayar altın, saf altın anlamına gelmektedir Saf altın bir diğer ifade ile arı altın olarak da ifade edilmektedir. Altının 22 ayar, 18 ayar, 14 ayar ve 8 ayar olması bir gramlık altın alaşımında bulunan altın miktarını belirtmektedir. Altın ayarları ve içerdikleri altın miktarları aşağıdaki gibidir;

  • 24 ayar altının gramında 1000 miligram altın bulunmaktadır.
  • 22 ayar altının gramında 916 miligram altın bulunmaktadır.
  • 18 ayar altının gramında 750 miligram altın bulunmaktadır.
  • 14 ayar altının gramında 583 miligram altın bulunmaktadır.
  • 8 ayar altının gramında 333 miligram altın bulunmaktadır.

Altınlar, altın alaşımında bulunan altın miktarına bağlı olarak farklı renklerde olmaktadır.

altın alaşımında yüzde yirmi beş oranında bulunan gümüş yeşil altını

altın alaşımında yüzde on iki buçuk oranında bulunan gümüş ve yüzde on ili buçuk oranında bulunan bakır sarı altını

altın alaşımında binde altı oranında bulunan gümüş ve yüzde on dokuz oranında bulunan bakır pembe altını

altın alaşımında yüzde yirmi beş oranında bulunan bakır kırmızı altını meydana getirmektedir.

Altın Alaşımları

Altın – Gümüş Alaşımı : Yüzde yetmiş beş oranında altın, yüzde yirmi beş oranında gümüş barındırmaktadır. Bu şekilde oluşturulan altın alaşımları yeşil renktedir. Yüzde kırk oranında altın ile yüzde altmış oranında gümüş barındıran altın alaşımı sert yapıya sahip olmaktadır.

Altın – Nikel Alaşımı : Yüzde seksen oranında altın, yüzde on altı oranında nikel, yüzde üç oranında çinko ve yüzde bir oranında bakır barındırmaktadır. Bu şekilde oluşturulan alaşımlar mücevher olarak kullanılan beyaz altını meydana getirmektedir.

Altın – Bakır Alaşımı : Altın ve bakır kullanılarak yapılan alaşımlar para basımında kullanılmaktadır. Bu alaşımların işlenmesi kolay olmaktadır.

Altın – Palladyum Alaşımı : Bu alaşımda yüzde altmış ile yüzde altmış beş oranında palladyum barındıranlar en fazla sert yapıda olanıdır. Altın – Palladyum alaşımları kolay işlenebilir yapıya sahip olmaktadır. Düşük sıcaklıklarda yüksek direnç göstemektedir. Bu sebep dolayısı ile potansiyometre yapımında kullanılmaktadır.

Altın Çeşitleri

Cumhuriyet Altını : Standartları TBMM kararı ile belirlenmiştir. Cumhuriyet altını para yerine geçebilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil etmektedir.

Gram Altın : İşçilik maliyetinin diğer altın çeşitlerine göre daha düşük olması sebebi ile yatırım amaçlı kullanılmaktadır. Gram altın tüm dünya piyasasında en fazla işlem gören altın çeşitlerindendir. Ayrıca gram altının da ayarları vardır.

Çeyrek Altın : Cumhuriyet Altını’nın en küçük birimidir. Ziynet grubunun ağırlığı 1.754 gram, sikke grubunun ağırlığı 1.804 gramdır.

Yarım Altın : Cumhuriyet Altın’ı birimlerinden birisidir. Ziynet grubunun ağırlığı 3.508 gram, sikke grubunun ağırlığı 3.608 gramdır.

Tam Altın : Cumhuriyet Altın birimlerinden birisidir. Ziynet grubunun ağırlığı 7.016 gram, sikke grubunun ağırlığı 7.216 gramdır.

Gremse Altın : Diğer bir adı iki buçukluk altındır. Ziynet grubunun ağırlığı 17.54 gram, sikke grubunun ağırlığı 18.04 gramdır. Gremse Altın da Cumhuriyet Altın birimlerindendir.

Reşat Altın : Sultan Beşinci Reşat döneminde 1909 senesinde bastırılmıştır. 22 ayar olan Reşat Altını’nın ağırlığı 7.20 gramdır.

Hamit Altın : İkinci Abdülhamit döneminde bastırılmıştır. Hamit altınının ağırlığı 7.20 gramdır. Hamit altını ile Reşat Altını’nın maddi değeri hemen hemen aynıdır.

Serbest Piyasa Altını : Alım – satım işlemleri Serbest Piyasada yapılan altın fiyatlarını belirtmektedir.

Kapalı Çarşı Altını : Alım – satım işlemleri Kapalı Çarşıda yapılan altın fiyatlarını belirtmektedir.

Borsa İstanbul Altın : Alım – satım işlemleri Borsa İstanbul’da yapılan altın fiyatlarını göstermektedir.

Altın Hesaplama Nasıl Yapılır?

Altın hesaplaması için 1 ons altının 31.1 gram olduğu bilinmelidir. Gram altının fiyatı ise ons fiyatının 31.1’e bölünmesi ile bulunmaktadır. Altının ons fiyatı dolar cinsinden ifade edilmektedir.

Altın hesaplaması yaparken altının saflık oranı dikkate alınmaktadır. Gram altın ve çeyrek altın ile ilgili vereceğimiz örnekler yardımı ile açıklayalım.

Örnek : Altının ons fiyatı : 1500 Dolar

Dolar/TL kuru : 3

Dolar / TL kuru 3 olduğu için altının ons fiyatının Türk Lirası cinsinden eşiti 1500 Dolar x 3 = 4500 Türk Lirası’dır.

Gram Altın için;

Gram altının 24 ayar olması sebebi ile altının saflık oranı yüzde yüzdür. Gram altının verilenler kullanılarak hesaplanan değeri,

4500 Türk Lirası / 31,1 gram = 144.694 Türk Lirası’dır.

Çeyrek Altın için;

Çeyrek Altın 1.754 gramdır. Çeyrek Altın’ın 22 ayar olması 24’te 22’sinin saf altın olduğu anlamına gelmektedir. 24’te 22’sinin saf altından oluştuğu Çeyrek Altın’da 1.6078 gramlık saf altın bulunmaktadır.

Altının gramı 144.694 Türk Lirası ise Çeyrek Altın 1.6041 x 144.694 = 232.63 Türk Lirası olarak hesaplanır.

Altın Hesaplama!