Araba Fren Mesafesi Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Araba Fren Mesafesi Hesaplama

Aracı kullanan sürücünün frene basması ile aracın durana kadar aldığı mesafeye fren mesafesi denir. Sürücülerin burada dikkat etmesi gereken nokta aracın hızı ile fren mesafesinin eşit oranda birbirlerini etkilediği bilincinde olunması. Sürücüler, önlerindeki araç ile takip mesafesini hızlarına göre ayarlamalı ki oluşabilecek bir kaza riskini önleyebilsin, tabi bu noktada dikkat edilmesi gereken bazı hususlar da […] Daha Fazla Bilgi

Aracı kullanan sürücünün frene basması ile aracın durana kadar aldığı mesafeye fren mesafesi denir. Sürücülerin burada dikkat etmesi gereken nokta aracın hızı ile fren mesafesinin eşit oranda birbirlerini etkilediği bilincinde olunması. Sürücüler, önlerindeki araç ile takip mesafesini hızlarına göre ayarlamalı ki oluşabilecek bir kaza riskini önleyebilsin, tabi bu noktada dikkat edilmesi gereken bazı hususlar da vardır. Örneğin; günün hava şartlarına uygun lastik kullanma, yolun fiziki şartlarına uygun hız yapma ve tabi sürücünün araç kullanma tecrübesine uygun hızda ve kararlılıkta araç kullanmalarıdır. Burada da sürücülerin araç mesafelerini iyi bilmeleri gerektiği sonucuna varılmaktadır. Fren mesafesini hesaplama da bilinmesi ve üzerinde durulması gereken bir diğer başlık ise ”reaksiyon mesafesi”dir. Biz de bu yazımızda araba fren mesafesi hesaplamayı işleyeceğiz.

Reaksiyon mesafesi: Sürücünün frene basması gerektiğine karar verdiği andan itibaren ayağını gaz pedalından kaldırarak frene bastığı süre zarfında gidilen yolu ifade etmektedir. Diğer bir adı ile intikal mesafesi olarak adlandırılır. Reaksiyon mesafesinde de sürücünün tecrübesi önem arz etmektedir. Çünkü tecrübeli bir sürücü, olay anında frene basma süresini daha kısa tutarak durumu daha sorunsuz bir şekilde atlatabilir. Reaksiyon mesafesini hesaplamasına bir göz atacak olursak;

Aracınızın hızı ile 0.3 çarpımının sonucu size reaksiyon mesafenizi verecektir. Bir örnek verecek olursak eğer; hızınız 40 km ise 40 x 0.3= 12 metre olarak sonuç verir. Diğer bir incelememiz gereken başlık ise durma mesafesidir.

Durma mesafesi: Reaksiyon mesafesi ile fren mesafesinin toplamına denir. Sürücünün aracı kullanırken beklemediği bir kaza anı durumunda aracın gerekli durma mesafesi olarak tanımlayabiliriz.

Fren Mesafesi Hangi Durumlarda Uzar?           

Öncelikle araç lastiklerinin iyi durumda olması gerekir. Erimiş, yamuk, hava şartlarına uygun olmayan bir lastik, kazaya sebebiyet veren önemli noktalardan birisidir. Bu yüzden lastik kontrollerinin yapılarak yola çıkılması, sürücünün güvenliği açısından önem arz etmektedir. Çünkü bakımı yapılmamış bir lastikle sürüş yapıldığı takdirde fren yapılması gerektiren bir durumda aracın kaymasına neden olarak fren süresini uzatır ve belki de aracı durdurmaya yetmeyerek öndeki araca çarpmasına neden olabilir.

Diğer bir husus ise aracınızın fren sistemidir. Düzenli olarak aracınızın fren sistemlerinin bakımı ve kontrolü yapılmalıdır. Yıpranmış ya da fren sisteminde kritik öneme sahip olan parçaların zamanında değişimlerinin yapılmasına dikkat edilmelidir. Gelişen teknolojilerle birlikte kazaları daha aza indirgeyebilecek fren sistemleri de geliştirilmeye başlandı.

Lastiklerin, aracınıza uygun hava basıncında olmasına dikkat edilmeli ve kontrolü yapılmalıdır. Aracınıza takılan lastiklerin ön ve arka tarafındakilere farklı lastikler takılmamalıdır. Bu da araç kullanıcıları tarafından yapılan yaygın bir hatadır. Böyle yapıldığı takdirde araç tarafından durma işlemi gerçekleşmeyebilir.

Fren Mesafesi Hesaplanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Fren mesafesi hesaplanırken dikkate almamız gereken bazı noktalar vardır. Bunlara göz atacak olursak;

  • Hız
  • Yolun durumu (Kuru asfalt, ıslak zemin, toprak zemin, çakıllı, eğimli, buzlu, kar kaplı vb)
  • Araç türü (Ticari, otomobil vs)
  • Fren ve lastiklerin durumuna göre hesaplamalar yapılmalıdır.

Reaksiyon Hızına Etki Eden Faktörler

Taşıtın hızı, sürücünün yaşı, sürücünün tecrübesi, madde cinsinin etkisi, derişimin etkisi, sıcaklığın etkisi, temas yüzeyinin etkisi ve katalizörün etkisidir. Burada sürücünün tecrübesini ve yaş durumunu açacak olursak, sürücünün yaşına bağlı olarak fiziksel yeterlilikleri örneğin; görme bozukluklarının olup olmaması, sürücü yola çıktığında fiziksel yorgunluk durumu, ilaç kullanıp kullanmadığı reaksiyon süresine etki edecektir. Aynı zamanda sürücünün araç kullanma tecrübesi olay anında vereceği tepkiye ve durumu en az hasarla kurtarabilmesine etki etmektedir.

Takip mesafesi: Fren mesafesinden söz ederken aslında takip mesafesine de değinmek gerekir. Tanımlayacak olursak takip mesafesi: iki araç birbiri ardından hareket halindeyken araçların arasındaki mesafeye denir. Araçlar arasındaki takip mesafesi çok önemlidir. Aracın kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar araçlar arasında takip mesafesi bırakılmalıdır. Örneğin birbirini takip eden araçların hızı 50 km/ saat ise araçlar arasındaki mesafe en az 25 metre olmalıdır. Takip mesafesinde unutulmaması gereken bir diğer nokta da, bu tür ani duruşlarda, imkan dahilinde arkadan gelen sürücüyü ayrıca uyarmak için dörtlü flaşörlerin yakılmasının yararlı olacağıdır. Bir diğer önlem ise özellikle sürüş şeridinizin iyice sağına yaklaşarak durmayı gerçekleştirmektir. Fren yapmaya hazırlıklı olmak, ayağınızın gaz pedalından çekilmesi, kuşkulu takiplerde işe yarayacaktır.

Fren Mesafesi Nasıl Hesaplanır?

Fren mesafesi hesaplamada hız ile fren mesafesi doğru orantılıdır. Bu yüzden hızı da dikkate alarak hesaplanmalıdır. Kolay bir anlatım ile formüle edilişine bakacak olursak;

Hız 2 katına çıkınca= Fren mesafesi 4 kat (2×2)

Hız 3 katına çıkınca= Fren mesafesi 9 kat (3×3)

Hız 4 katına çıkınca= Fren mesafesi 16 kat (4×4)

Hız 5 katına çıkınca= Fren mesafesi 25 kat (5×5) Bir de örnekler ile açıklamak gerekirse:

30 km/s 3×3 9 Metre

50 km/s 3×5 15 Metre

70 km/s 3×7 21 Metre

90 km/s 3×9 27 Metre

Araçlardaki fren sistemleri; ABS/ ESP/ ASR/EDL olmak üzere 4 çeşit fren sistemi mevcuttur. En yaygın olarak bilineni ABS fren sistemidir. ABS, panik halinde ani frenlemelerde, frenleme anında tekerleklerin kilitlenmesini önleyen, fren sistemi olarak tanımlanabilir. Yeni model araçlar da rastladığımız bu sistem, sürücülere kullanış avantajı yarattığı ve kısa mesafelerde durmaya kolaylık sağladığı söylenebilir. Böylece sürücünün güvenliği de sağlanmış olur. Tabi bu noktada sürücülerin bu sisteme güvenerek takip mesafelerini yakın tutup kazaya davet çıkartabilecek tehlikeli hızlar yapılmaması gerekmektedir. Ayrıca ABS sistemi sürücülere ani olarak virajları dönme, ani manevralar yapma, hızlı şerit değiştirme olanağı sağlayan bir sistem değildir. Bu tür güvenlikten uzak davranışlar sergilemek kazaya davetiye çıkartacaktır. Bu sistemi avantajlı bir şekilde kullanabilmek için ABS sisteminin nasıl kullanıldığını bilmek gerekir. Ayağınızı frenin üzerinde tutun. Durmak için yeterli mesafe bırakın. ABS ile sürüş pratiği yapın. ABS çalışırken meydana gelen basınç dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini öğrenin. Frenleri pompalamayın. Mekanik gürültüler ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin.

Nasıl Fren Yapılmalıdır?

Frenleme, gaz pedalından basıncı azaltarak, motor kompresörü ile aracın yavaşlatılmasıdır. Frenleme araç üzerinde tehlike yaratabilen bir harekettir. Bu yüzden sürücünün dikkat etmesi gereken kurallar vardır:

Frenleme, mutlaka düz yol üzerindeyken yapılmalı, bir viraj alırken ya da bir kayma anında yapılmamalıdır.

Yol yüzeyinin durumuna göre, fren basıncının değişmesine izin verilmelidir.

Sert bir fren için; kuru, sıkı ve kaba bir yol yüzeyinin varlığını ararken, yumuşak ve kaygan yüzeylerde yumuşak bir frenlemeyi tercih etmelisiniz.

Bir tepeden aşağıya inerken, frenlemeyi özellikle doğru yol kesimlerinde yapınız, virajlarda ve köşelerde mümkün olduğunca yumuşak frenleme yapınız. Yavaşlamanın ilk aşamalarında, düşük viteslere geçmeniz gerektiğini unutmayınız. Çünkü; virajların ve köşelerin önceden doğru değerlendirilmesi, frenleme ihtiyacını ortadan kaldırabilecektir. Ancak buna rağmen, giriş hızının doğru seçilmemesinden, güvenli bir durumda olmadığınızı hissederseniz:

Ayağınızı yavaşça gaz pedalından çekin; eğer hız hala fazla ise, yavaşça frene basınız. Eğer aracın gerisi, yukarıdaki iki davranışınızın birinde, denge durumunu kaybederse, direksiyonla düzeltmeye çalışın. Son olarak eklemek gerekirse emniyet kemerinin ani frenleme durumlarındaki hayati önemidir. Bu yüzden tehlikesiz bir sürüş yaşamak istiyorsak eğer; kafamızda yanlış kodladığımız “şehir içinde emniyet kemerine gerek yoktur” kodlamasından sıyrılmalı, emniyet kemeri takmadığımız takdirde gerçekleşebilecek tehlikeleri göz önünde bulundurmamız gerekmektedir.

Araba Fren Mesafesi Hesaplama!