Araç Durma Mesafesi Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Araç Durma Mesafesi Hesaplama

Araç Durma Mesafesi Hesaplama işlemleri bir aracı kullanmakta olan sürücünün frene bastığı andan itibaren aracın duracağı ana kadar kat edeceği mesafeye verilen addır. Aracı süren kişilerin yani şoförlerin bu durumda dikkat etmesi gereken asıl nokta fren mesafesi ve araca ait hızın doğru orantılı bir şekilde kademeli olarak artış ya da azalış göstermesidir. Bu iki kavram birbirini […] Daha Fazla Bilgi

Araç Durma Mesafesi Hesaplama işlemleri bir aracı kullanmakta olan sürücünün frene bastığı andan itibaren aracın duracağı ana kadar kat edeceği mesafeye verilen addır. Aracı süren kişilerin yani şoförlerin bu durumda dikkat etmesi gereken asıl nokta fren mesafesi ve araca ait hızın doğru orantılı bir şekilde kademeli olarak artış ya da azalış göstermesidir. Bu iki kavram birbirini eşit bir şekilde etkileyeceğinden dolayı frene basılma anında aracın sahip olduğu hıza göre aracın duracağı noktada artış ya da azalış gösterecektir. Bu nedenle de sürücülerin önlerinde yer alan araçlar ile aralarında olan takip mesafesini iyi ayarlamaları gerekmektedir. Elbette bir sürücünün bunu yapabilmesi için araca ait hızı da belirli bir seviyede tutması gerekmektedir. Ancak bu şekilde olası bir kazanın önlenmesi durumu söz konusu olabilir. Araç takip mesafeleri yolu oluşturan malzemenin yapısına, hava koşullarına ve aracın fren gücüne göre değişim göstermektedir. Bu tür farklı etmenler ile birlikte sürücünün takip mesafesini doğru bir şekilde koruması gerekmektedir. Örneğin karlı bir havada araçlar arasında yer alan mesafeyi koruyabilmek ve daha düzgün bir şekilde araç durma mesafesi hesaplaması yapabilmek için kar lastiği kullanmak yapılacak en mantıklı şeylerden biri olacaktır. Araç durma mesafesi hesaplaması araçların kaza yapmaması için gerekli olan bir hesaplama işlemi olsa da bu tür konularda aracı süren kişinin reflekslerinin yani tepki verme süresinin de bu konuyu etkilediği bilinmektedir. Reaksiyon ve durma mesafesi de bu nedenle araba fren mesafesi hesaplama konusunda kendisine bir yer edinir.

Durma Mesafesi Nasıl Hesaplanır?

Araç durma mesafesi hesaplama işlemleri ile aracın duracağı anı hesaplayabilmek için bilinmesi ve hesap edilmesi gereken iki farklı kavram bulunmaktadır. Reaksiyon mesafesi ve fren mesafesi bir araya gelip toplandığı vakit bize durma mesafesini verecektir. Bu da araç durma mesafesi hesaplama işlemlerini yapmanın yoludur.

Reaksiyon Mesafesi

Araç durma mesafesi hesaplaması ile ilgili bilinmesi gereken ilk şey reaksiyon mesafesidir. Reaksiyon mesafesi, aracı süren kişinin içinde bulunduğu koşullardan dolayı frene basmaya karar verdiği andan itibaren  ayağını gaz pedalından kaldırıp fren pedalına koyduğu süre dilimi içerisinde aracın kat ettiği mesafeyi ifade etmektedir. Reaksiyon mesafesine verilen bir diğer isim ise intikal mesafesidir. Sürücünün sahip olduğu tecrübeye göre reaksiyon mesafesi de değişim gösterebilmektedir. Deneyim sahibi bir sürücünün frene basmaya karar verdiği an ile frene bastığı an arasında geçen süre oldukça az olacaktır. Arabayı sürmenin vermiş olduğu alışkanlık ve kazandırmış olduğu refleksler ile birlikte kat edilen reaksiyon mesafesinde de bir azalış görülecektir.

Türkiye Trafik Eğitimi Geliştirme ve Kazaları Önleme Vakfı tarafından reaksiyon mesafesi hesaplama işlemleri ile ilgili olarak verilen bilgilere göre aracın sahip olduğu hız ile reaksiyon mesafesini hesaplayabilmek için bu hızı 0.3 ile çarpmamız gerekmektedir. Bu nedenle de saatte 100 kilometre hızla giden bir aracın reaksiyon yani intikal mesafesi 30 kilometre olacaktır.

Fren Mesafesi

Araç durma mesafesi hesaplamanın yolu ise aracın sahip olduğu saatteki hızına, yolun sahip olduğu yüzey yapısına ve eğilimine, sürücünün tecrübesine ve lastiklerin durumuna göre değişim gösterebilmektedir. Saatteki hızı 35 km’den 70 km’ye çıkartılan bir aracın saatte 70 km ile hesap edileceği fren mesafesi, saatte 35 km ile hareket eden bir araç üzerinden hesap edilecek olan fren mesafesine oranla 4 kat fazla olacaktır. Bununla birlikte 105 km ve 35 km arasındaki oran da hareket enerjisi prensiplerine göre doğru orantılı olarak artış gösterecektir. Bu nedenle de fren mesafesi 9 katına çıkacaktır. Yani hız 2 katına çıktığı zaman fren mesafesi de 4 katına çıkmaktadır. Hız 3 katına çıktığı vakit fren mesafesi de 9 katına çıkar. Hız 4 kat artarsa fren mesafesi de bununla birlikte 16 kat artacaktır.

Fren mesafesini etki edecek bir diğer kavram aracın sahip olduğu fren mesafesi ile ilgilidir ABS, ESP, ASR ve EDL olmak üzere dört farklı çeşit fren sistemi bulunmaktadır. Panik halinde ani bir şekilde frene basacak olan kişilerin, frenleme sırasında tekerleklerin kilitlenmesini önleyen bir fren sistemidir. Genellikle yeni model araçlarda bulunan ABS sistemi genellikle kısa mesafelerde durmaya kolaylık sağlayarak sürücülere kullanış avantajı sunmaktadır. Bu şekilde aracı süren kişinin de güvenliği sağlanmış olmaktadır. Her bir fren sistemi farklı kullanım alanlarına ve farklı görevlere sahiptir. Örneğin ABS sistemi ile birlikte ani manevralar yapmak, hızlı şerit değiştirme olanağı, ani bir şekilde viraj alma gibi durumlarda kullanılmamaktadır.

Viraj sırasında ya da örneğin karlı bir havada buzlanma oluşmuş bir yol üzerinde gerçekleşecek olan kayma gibi durumlarda frenleme yapılmamalıdır. Bu nedenle de fren yapacak kişi yolun durumunu da göz önünde bulundurmalıdır. Kaba, sıkı ve kuru biri yol üzerinde seyahat ederken sert bir şekilde frene basmanız mümkündür. Fakat yolun yüzeyi kaygan ve yumuşak ise sert bir fren yapmak kötü sonuçlar doğurabileceğinden dolayı doğru karar yumuşak bir frenlemeden geçmektedir.

Tepeden aşağıya doğru inmekte olan bir aracın frenlemeyi doğru bir şekilde yapması gerekmektedir. Köşe ve virajlara girmeden önce yumuşak bir şekilde frene basılması gerekir. Aracı süren kişi frene asılmamalı, öncelikle vitesi düşürerek aracın hızını azaltmalıdır. Viraja girecek olan aracın hızının doğru bir şekilde ayarlanması oluşabilecek kazaları önleyebilir.

Aracın gaz pedalından ayağınızı çekmenize rağmen araca ait hız hâlâ fazla geliyorsa frene basmanızda yarar vardır. Eğer bu an içinde araç dengesini kaybederse bu durumu direksiyon aracılığı ile kontrol altına almanızda fayda vardır. Elbette bu tür durumlarda dikkat edilmesi ve asla unutulmaması gereken bir diğer şey ise emniyet kemeridir. Ne olursa olsun sürücülerin ve araç içerisinde yer alan diğer yolcuların emniyet kemerlerini doğru bir şekilde takmaları gerekmektedir. Yolun bize neler getireceğini bilemediğimiz için elimizden geldiğince önlem almak yapmamız gereken en önemli şeylerden biridir.

Her iki kavramı da olabildiğince açıkladığımıza göre şimdi durma mesafesini anlatarak araç durma mesafesi hesaplama işlemlerini anlatmaya geçebiliriz.

Durma Mesafesi

Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi araç durma mesafesi hesaplamaları intikal mesafesi ve fren mesafesinin toplamı ile hesaplanabilmektedir. Bu durumda araç durma mesafesi hesaplama işlemlerinin yapılabilmesi için birçok farklı noktaya da dikkat etmek gerekmektedir. Vereceğimiz örneklerde, kuru ve ıslak asfalt, kuru ve ıslak toprak, beton ve stabilize yol, çakıl ve kum kaplı yollar, sıkışmış kar kaplı ve buzlu yollar ile araba fren mesafesi hesaplama işlemlerine değineceğiz. 100 km hızla fren mesafesi aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır.

Örneğin kuru asfalt ya da beton bir düz yolda saatte 100 kilometre hızla giden bir aracı süren ve ortalama bir ağırlığa sahip olan sürücü frene basana kadar araç yaklaşık olarak 20,9 metre yol kat edecektir. Arabanın frene basılmasından sonra ise araç 39,4 metre daha hareket edecek ve ardından duracaktır. Reaksiyon ve fren mesafelerinin toplaması ile 60,3 metre sonucuna varırız. Bu araç durma mesafesi hesaplama işleminin ta kendisidir. Tahmini frenleme süresi ise 2,8 saniye olacaktır.

Islak asfalta ya da beton ve düz bir yolda saatte yüz kilometre hızla gitmekte olan bir aracı süren ve ortalama bir ağırlığa sahip olan araç sürücüsü frene basana kadar araç yaklaşık olarak 20,9 metre yol kat edecektir. Araba frene bastıktan sonra ise araç 56,2 metre daha mesafe kat edip duracaktır. Buna göre araç durma mesafesi hesaplama işlemi sonucunda 77,1 metrelik bir sonuca ulaşılır. Tahmini frenleme süresi ise 4 saniye  olacaktır.

Stabilize ya da kuru toprak olan düz bir yolda saatte yüz kilometre hızla hareket halinde olan bir aracı kullanmakta olan ve ortalama bir ağırlığa sahip olan araç sürücüsü frene basana kadar araç yaklaşık olarak 20,9 metre yol kat edecektir. Araç durma mesafesi hesaplamasına göre araç frene basılma anından itibaren 60,6 metre daha hareketini sürdürecek ve ardından duracaktır. Buna göre tahmini fren mesafesi ise toplamda 81.5 metre olacaktır. Tahmini frenleme süresi öze 4,3 saniye olacaktır.

Stabilize ya da ıslak bir toprak şeklinde olan düz bir yolda saatte yüz kilometre hızla hareket etmekte olan bir aracı ortalama bir ağırlığa sahip olan bir sürücünün sürdüğünü varsayalım. Bu aracın sürücüsünün frene basana kadar arabanın kat edeceği mesafe 20,9 metre olacaktır. Arabanın frenine basıldıktan sonra araç 71,6 metre daha yol alacak ve ardından duracaktır. Buna göre araç durma mesafesi hesaplama işlemleri sonucunda 92,5 metre sonucuna ulaşırız. Tahmini olarak hesap edilen frenleme süresi ise 5,1 saniye olacaktır.

Çakıl kaplı düz bir yol üzerinde saatte yüz kilometre hızla hareket eden bir aracı ortalama bir ağırlığa sahip bir sürücü kullanıyorsa, bu sürücü fren pedalı basana dek araç 20,9 metre daha yol kat eder. Arabanın frenine basıldığı andan itibaren ise araç 65,6 metre daha yol aldıktan sonra durur. Böylece araç durma mesafesi hesaplama işlemleri bu iki sayının toplanması ile 86,5 metre sonucuna ulaşılarak tamamlanmış olacaktır. Tahmini frenleme süresi ise 4,7 saniye olacaktır.

Kum kaplı düz bir yol üzerinde saatte yüz kilometre bir hızla hareket edilen bir aracın fren pedalına basan ortalama ağırlıkta bir araç sürücüsü bu ana dek araç ile 20,9 metre daha yol kat eder. Fakat fren pedalına basıldığı andan itibaren araç 65,6 metre daha yol alacaktır. Böylece araç durma mesafesi hesaplama işleminin sonucu da 86,5 metre olarak karşımıza gelir. Tahmini frenleme süresi ise 4,7 saniye olacaktır.

Sıkışmış kar kaplı düz bir yolda saatte yüz kilometre hızla ilerlemekte olan bir aracı ortalama bir ağırlığa sahip olan araba sürücüsü frene basana kadar araç 20,9 metre daha mesafe kat eder ve ardından frene basılma anı sonrasında araç 262,5 metre daha yol kat edecektir. Böylece araç durma mesafesi hesaplama işlemi bize 283,4 metre sonucunu verir. Tahmini frenleme süresi ise 18,8 saniyedir.

Buzlu ve düz bir yolda saatte yüz kilometre hızla giden bir aracı ortalama bir ağırlığa sahip olan bir sürücünün sürdüğünü varsayalım. Bu sürücü frene basana dek araç 20,9 metre daha yol alır. Ardından frene basılma anından sonra araç 492,1 metre daha hareket eder ve ardından durur. Araç durma mesafesi hesaplama işlemlerine göre reaksiyon mesafesi ile fren mesafesini toplayarak 513 metre sonucuna varırız. Tahmini frenleme süresi ise 35,3 saniye olacaktır.

Görüldüğü üzere sıkışmış kar kaplı ya da buzlu yollarda araçları durdurmak oldukça zor olmaktadır. Bu nedenle de bu tür havalarda düşük bir hızla hareket edilmesi gerektiğini belirtmemiz gerekiyor. Ayrıca kar lastiği gibi gerekli güvenlik önlemlerinin de alınması hem aracı süren kişi, hem araç hem de trafikte yer alan diğer araçlar ile birlikte yaya olarak hareket eden insanlar ve hayvanlar içinde büyük bir önem arz etmektedir.

Araç Durma Mesafesi Hesaplama!