Biyolojik Yaş Hesaplama

Yaş canlıların yaşamında oldukça önem verilen bir kavramdır. Yaşamın her alanında yaşa göre uygulamalar yapılmaktadır. Kişinin dünyaya gelmesi ile başlayan yaş kavramı ölüm ile sona ermektedir. Bahsedilen doğum ile ölüm arasında geçen yaş kronolojik yaşı ifade etmektedir. Kronolojik yaşın yanında canlıların fiziksel ve ruhsal durumlarına göre içinde bulunduğu yaş ise biyolojik yaş olarak adlandırılmaktadır. Biyolojik […] Daha Fazla Bilgi

Yaş canlıların yaşamında oldukça önem verilen bir kavramdır. Yaşamın her alanında yaşa göre uygulamalar yapılmaktadır. Kişinin dünyaya gelmesi ile başlayan yaş kavramı ölüm ile sona ermektedir. Bahsedilen doğum ile ölüm arasında geçen yaş kronolojik yaşı ifade etmektedir. Kronolojik yaşın yanında canlıların fiziksel ve ruhsal durumlarına göre içinde bulunduğu yaş ise biyolojik yaş olarak adlandırılmaktadır. Biyolojik yaşı kronolojik yaşına göre düşük olan kişiler görünüm açısından daha genç görünmektedir. Ayrıca bu kişiler günlük hayatlarında yaptıkları aktiviteleri daha rahat ve daha aktif olarak yerine getirebilmektedir.

Yazımız içerisinde de biyolojik yaş, biyolojik yaş hesaplama ve biyolojik yaşı gençleştirmek için yapılması gerekenlere ilişkin bilgilere yer vermekteyiz.

Yaş Nedir?

Bir canlının doğumundan içinde bulunulan zamana kadar geçen süre canlının yaşını ifade etmektedir. Her canlının doğduğu tarih başlangıç alınarak yaş hesaplaması yıl esası ile yapılmaktadır.

Biyolojik Yaş Nedir?

Biyolojik yaş kişinin kronolojik yaşı yani takvim yaşından farklı bir kavramdır. Kronolojik yaş zamana göre sabit bir şekilde ilerlemektedir. Biyolojik yaş ise kişinin sahip olduğu genetik yapı, çevre şartları ve yaşam alışkanlıklarına bağlı olarak değişmektedir.

Olumsuz alışkanlıklara sahip olunması, kötü bir genetik yapı ve bozuk çevre şartları kişinin biyolojik yaşını kronolojik yaştan fazla çıkarmaktadır. Aynı şekilde olumlu alışkanlıkların bulunması, iyi bir genetik yapı ve sağlıklı çevre şartları biyolojik yaşı kronolojik yaştan daha düşük çıkarmaktadır.

Sözü geçen olumlu alışkanlıklar, iyi bir genetik yapı ve sağlıklı çevre şartları biyolojik yaşı küçültmesi sebebi ile kişinin daha genç hissetmesini ve daha genç görünmesini sağlamaktadır. Bu sayede kişi elli yaşındayken kendisini henüz 30 yaşındaymış gibi hissedebilir.

Biyolojik yaş hesaplaması yaparken sağlık riski değerlendirmeleri dikkate alınmaktadır. Yapılan sağlık riski değerlendirmeleri neticesine göre kişinin biyolojik yaşı belirlenmektedir. Sağlık riski değerlendirmesi temel olarak tamamı ile sağlık taraması yapılmasıdır. İleri düzeyde yapılan sağlık riski değerlendirmelerinde kandaki DHEA düzeyi ve FGF-1 düzeyi de ölçümlenerek değerlendirmeye dahil edilmektedir.

Sağlık riski değerlendirmesi üç husus ile ilgili gözlemlere ve ölçümlere dayanmaktadır. Biyolojik güç, genetik miras ve yaşama alışkanlıkları başlıkları altında yapılan bu incelemeler ile ilgili açıklamalara aşağıda yer verilmektedir.

  • Biyolojik Güç 

Biyolojik güç, sağlık riski değerlendirmesinde dikkate alınan üç önemli hususun en başında gelmektedir. Değerlendirmeye tabi tutulan kişinin fiziksel muayenesi, laboratuvar sonuçları ve görüntüleme incelemeleri sonucunda belirlenen biyolojik güç ile kişinin yapısı ile ilgili olumlu ve olumsuz yönleri, içinde bulunduğu yaş grubu ile ruhsal yapısına ilişkin bulgular incelenebilmektedir.

  • Genetik Miras

Genetik miras sağlık riski değerlendirmesinin ikinci aşamasını oluşturmaktadır. Genetik miras ile ilgili yapılan incelemelerde kişinin tıbbi geçmişi ve ailesinde bulunan hastalıklar dikkate alınmaktadır. Ailenin genetik yapısında ve geçirdiği hastalıkların göz önüne alınması ile genetik mirasa ilişkin daha derin araştırmalar yapılmaktadır. Bu sayede kişinin genetik olarak taşıyabileceği risk faktörleri öğrenilmektedir. Genetik olarak görülen hastalıklar arasında şeker hastalığı, hipertansiyon, koroner kalp hastalığı ve kolesterol yüksekliği sorunları, kalın bağırsak, prostat kanseri ve meme kanseri gibi bazı kanserlerde bulunmaktadır.

  • Yaşam Alışkanlıkları ve Çevre Şartları

Sağlık riski değerlendirmelerinin üçüncü ve son aşaması yaşam alışkanlıkları ve çevre şartları yer almaktadır. Kişinin yaşadığı konum ile ilgili çevresel faktörler (sosyal faktörler, kültürel faktörler, ekonomik faktörler, çevre kirliliği ve hava kirliliği faktörleri gibi) ve yaşam alışkanlıkları (beslenme alışkanlığı, günlük su tüketimi, alkol ve sigara kullanımı, düzenli uyku uyunması, stresli yapıya sahip olunması, aktivite seviyesi, iyimser ya da kötümser bakış açısı gibi) biyolojik yaşa etki etmektedir.

Sağlıklı riski değerlendirmesinde söz edilen üç ayrı husus ile ilgili yapılan incelemelerden elde edilen sonuçların tek bir rapor halinde düzenlenmesi ile kişinin sağlığı ve sağlamlık düzeyi belirlenmektedir. Bir diğer ifade ile bu incelemeler ile birlikte kişinin sahip olduğu biyolojik yaş bulunmaktadır.

Biyolojik Yaşı Gençleştirmek İçin Yapılması Gerekenler

Yapılan değerlendirmelerin ardından biyolojik yaşın kronolojik yaşa göre daha düşük çıkması durumu kişi için herhangi bir problem teşkil etmemektedir. Ancak biyolojik yaş kronolojik yaştan daha fazla çıkarsa kişi biyolojik yaşını gençleştirmek isteyecektir. Biyolojik yaşı gençleştirmek için türlü yöntemlere başvurulmaktadır. Uygulanan yöntemlerin düzenli bir şekilde yerine getirilmesi sonucunda kişinin biyolojik yaşında iyileşmeler gözlenmektedir.

Olumsuz yaşam alışkanlıklarının bırakılması, bedensel ve ruhsal yapıya güç kazandıran yapıya sahip olunması kapsamında biyolojik yaşı gençleştirmek için verilen tavsiyelerden bazıları şu şekildedir;

  • Sigara kullanımı azaltılmalı ya da doğrudan son verilmelidir.
  • Alkol kullanımı mümkün olduğunca azaltılmalı hatta bırakılmalıdır.
  • Gergin durumlarda stres kontrol altına alınmalıdır.
  • Aktivite ve egzersiz alışkanlıkları kazanılmalıdır.
  • Uyku düzenine dikkat edilmeli ve kaliteli bir uykuya önem verilmelidir.
  • Beslenme alışkanlıklarının düzenli, dengeli ve doğru şekilde olması gerekmektedir.
  • Öfkeli ve şiddet içerikli yapıdan uzak durulmalıdır.
  • Karşılaşılan durumlara karşı iyimser bakış açısına sahip olunmalıdır.
  • Sağlık riski değerlendirmeleri düzenli olarak yaptırılmalıdır.
  • Doktor tavsiyeleri özenle uygulanmalıdır.
  • Yaşanılan çevrenin temiz olmasına önem gösterilmelidir.

Biyolojik Yaş Nasıl Hesaplanır?

Biyolojik yaş hesaplaması oluşturulan testlerin sonucuna göre belirlenebilmektedir. Gün içerisinde egzersiz yapılması, beslenme alışkanlıkları ve stres gibi soruları içeren testte verilen cevaplardan elde edilen puana göre biyolojik yaş belirlenmektedir.

Yazının devamında biyolojik yaşın hesaplanmasına yönelik uygulanan test örneği yer almaktadır.

Testte yer alan sorulara ”asla, ender, seyrek, sık ve alışkanlık” cevaplarının verilmesi gerekmektedir. Verilen cevaplara ilişkin puanlar ise şu şekildedir;

  • Asla cevabı 0 puan
  • Ender cevabı 1 puan
  • Seyrek cevabı 2 puan
  • Sık cevabı 3 puan
  • Alışkanlık cevabı 4 puan

Biyolojik Yaş Hesaplaması Testi

  1. Günde 5 ile 8 bardak arasında sıvı tüketiyor musunuz?
  2. Gece saat 22.30 sonrasında uykuya geçilip kaliteli uyku uyuyor musunuz?
  3. Gün içerisinde dans, koşma ve yürüme gibi egzersizlere yer veriyor musunuz?
  4. Sınırsız yeme alışkanlığının önüne geçilebiliyor musunuz?
  5. Stres ile hızlı olarak mücadele edilebiliyor musunuz?
  6. Kendinize yeterinde değer verip, bakım yapıyor musunuz?
  7. Balık, meyve, sebze ve tahıllarla dengeli diyet yapıyor musunuz?
  8. Zeytinyağı tüketimine ağırlık veriyor musunuz?
  9. Haftada 1 ile 5 defa kırmızı et yerine balık tüketiyor musuz ya da vejetaryen diyet yapıyor musunuz?
  10. Antioksidan katkıları ne derecede kullanıyorsunuz?
  11. Solunum ile ilgili egzersizler yapıyor musunuz?
  12. Kendinizi beğendiğinizi söyleyebiliyor musunuz?
  13. Kendinize ne derece de güveniyorsunuz?
  14. Düşünceleriniz ne ölçüde pozitif oluyor?
  15. Düzenli diyet ve detoks kürleri ile temizlenme programı yapıyor musunuz?
  16. Duygu ve düşüncelerinizi rahatça yansıtabiliyor musunuz?
  17. Sosyal ilişkileriniz sağlıklı oluyor mu?
  18. İş yaşamında keyifli ve yaratıcı olabiliyor musunuz?
  19. Aile bireyleri arasında seksen yaşın üzerinde sağlıklı olan bireyler bulunuyor mu?

Biyolojik yaş hesaplama testinde yer alan sorulara verilen cevapların puanlarının toplanması sonucunda elde edilen puan;

  • 0 puan ile 10 puan arasında ise kronolojik yaşa 10 yaş eklenir
  • 11 puan ile 20 puan arasında ise kronolojik yaşa 5 yıl eklenir.
  • 21 puan ile 40 puan arasında ise kronolojik yaş ile biyolojik yaş eşittir.
  • 41 puan ile 60 puan arasında ise kronolojik yaştan 5 yıl çıkarılır.
  • 61 puan ile 80 puan arasında ise kronolojik yaştan 10 yıl çıkarılır.

Biyolojik yaş hesaplaması bu şekilde tamamlanmaktadır.

Biyolojik Yaş Hesaplama!