Chains Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Chains Hesaplama

Chain İngilizce anlamı ile zincir anlamına gelen hem Amerika Birleşik Devletleri’nde hem de İngiltere’de kullanılmakta olan bir tür ölçü birimidir. Bu birime aynı zamanda Gunter’in zinciri, Gunter’in ölçüsü ya da ölçü zinciri ve ölçümcü ölçüsü gibi adlar da verildiği olmuştur. Chain esasında yer ölçümlerinde kullanılmakta olan bir tür ölçü birimidir. Yer yüzünün büyüklüğü, biçimi, yer […] Daha Fazla Bilgi

Chain İngilizce anlamı ile zincir anlamına gelen hem Amerika Birleşik Devletleri’nde hem de İngiltere’de kullanılmakta olan bir tür ölçü birimidir. Bu birime aynı zamanda Gunter’in zinciri, Gunter’in ölçüsü ya da ölçü zinciri ve ölçümcü ölçüsü gibi adlar da verildiği olmuştur. Chain esasında yer ölçümlerinde kullanılmakta olan bir tür ölçü birimidir. Yer yüzünün büyüklüğü, biçimi, yer çekim alanları, yer yüzünün biçimi ve yer çekimi alanlarının üzerinde yer alan değişmez noktaları konu alan bir tür bilim dalıdır. En yaygun olarak kullanıldığı yer ise yer yüzü üzerinde olduğu varsayılmış olan noktalar ağı ve bu noktalar ve yükseklikler doğrultusunda nesnelerin yerini saptamaktır. Yer ölçüm kullanılmakta olan uygulamalarında gök bilim, fizik ve matematik ilkelerini de modern teknolojinin sunmuş olduğu olanaklar ile birleştirerek ölçüm yapmaktadır. Yer ölçümü ile topraksal zemine ait  ve üç boyutlu noktaların yerlerini ve bu noktalar arasındaki uzaklık ve açıları ölçmeye yarayan bir tür bilim dalıdır. Bu noktalar genellikle yer yüzünün üzerinde olur ve mülkiyet sınırlarını belirlemek ve arazi haritalarını oluşturmak için kullanılır. Bina köşeleri ve yeraltı kaynaklarının yer yüzüne karşılık gelen noktalarını ya da mülk satışları gibi konularda devlet ya da medeni hukuk tarafından istenen amaçlarda kullanılmaktadır.

Ölçümcüler yer ölçümü sırasında kanunlardan, programlama dillerinden, mühendislerden, fizikten, regresyon analizinden, trigonometriden ve geometriden yardım alırlar. Takometre benzeri cihazlar kullanan ölçümcüler, bununla birlikte robot takometreler, GPS alıcıları, geri yansıtıcı, 3D tarayıcı, radyo, elle kullanılabilen tablet, sayısal veriler, drone makineleri, ölçüm yazılımları ve coğrafi bilgi sisteminden de yararlanırlar. Biz de bu yazımızda Chains hesaplamayı anlatacağız.

Chains Nedir?

Chain bir tür ölçüm birimidir. Zincir anlamına gelen bu birime Gunter’in zinciri denmesinin sebebi Edmund Gunter adlı matematikçi ve rahip tarafından bulunmuş olmasıdır. Bugün Kampüs Martius Müzesi’nde Gunter’in zinciri sergilenmeye devam etmektedir. 1620 yılında dizayn edilip tanıtılan bu zincir arazi ölçme aletleri ve diğer karmaşık ölçüm aletlerinden çok uzun zaman önce üretilmiştir. Bununla birlikte bu zincir sayesinde arazilere ait noktalar doğru bir şekilde ölçülmüş ve gösterilmiştir. İngilizler’in chains hesaplaması ile o dönemlerde birçok ölçüm yaptığı da bilinmektedir.

Bununla birlikte çok daha az bir popülariteye sahip olan ve Amerikalı bir sistem olup Jesse Ramsden adlı matematik, gök bilim ve bilimsel ölçüm aletleri yapan biri tarafından mühendislik sistemi ya da Ramsden’i sistemi anlamına gelen bir ölçüm sistemi yapılmıştır. Her iki zincir de esasında 30.48 metreye denk gelmektedir. Bununla birlikte bir İngiliz ölçüm birimi olan yard ile chains 22 yardı ifade etmektedir. Amerika Birleşik Devletleri geleneksel birimleri arasında yer alan chain ile chains hesaplamalarının geçmiş dönemlerde çokça yapıldığı bilinmektedir.

Çok daha az bir bilinirliğe sahip olan ve Rathborn sistemi olarak da bilinen bir başka zincir ölçme sistemi ise 17. yüzyılda 200 link zincir ve iki rod uzunluğunda bir ölçüm birimi üretmiştir. 20.1168 metre uzunluğa sahip olan bu ölçüm birimi 66 feet’e denk gelmektedir. Bu da hem Amerikan hem de İngiliz zincir ölçüm sistemlerine denk geldiğini göstermektedir. Her ne kadar hemşehrisi olan Gunter tarafından yapılmış olan zincir ölçüm sistemine kullanım daha fazla olsa da Rathborn tarafından yapılmış olan bu sistemin de ondan aşağı kalır yanı yoktur. Bu nedenle de chains hesaplamalarının bu zincir ile de yapıldığı görülmüştür.

Bir başka ölçüm birimi olan ve bir İngiliz astrolog, astronom ve profesyonel arazi ölçümcüsü olan Vincent Wing tarafından üretilmiştir. Genellikle Pensilvanya’da Amerikan kolonileri tarafından kullanılmış olan bu zincir sistemi 40 link uzunluğunda olup 33 foota denk gelmektedir. Buradan bakıldığı zaman diğerlerinin hemen hemen yarısına denk geldiğini de görmemiz mümkündür. Diğerleri kadar bilinmese de yine chains hesaplamalarında özellikle Amerikan kolonileri tarafından kullanılmış olan bu ölçüm birimi de bu konuda yabana atılmamalıdır.

Chain ve Diğer Ölçü Birimleri Arasındaki Karşılaştırmalar

Yazımızda birçok defa bahsettiğimiz gibi 1 chain 20.1168 metreye denk gelmektedir. Aynı zamanda bir chain 22 yard’a denk gelir. Yine bir başka ölçüm birimi olan ve Çin’de kullanılan “chi” adlı ölçüm birimi açısından bir chain 60.3504 chiye denk gelir. Bir chain 792 inçe denk gelmektedir. Foot ölçüm birimi açısından bir chain 66 foota denk gelmektedir. Bir chainin 0.01245 mil olması kafaları karıştırabileceğinden bir de mil açısından chainin kaç olduğunu söyleyelim. Bir mil yaklaşık olarak 80 chaine denk gelmektedir.

Bir diğer yandan Ramsden tarafından yapılan zincir sistemine göre  1 chain 30.48 metreye denk gelmektedir. Bu da demektir ki diğer ölçümlerde bundan etkilenecek ve ortaya farklı sonuçlar çıkacaktır. Bir Ramsden zinciri 33.33 yarda denk gelmektedir. Bir Ramsden zincirinin Çin ölçüm birimi açısından karşılığı ise 91.44 chi’dir. İnç açısından bakıldığı zaman bir Ramsden zincirinin 1200 inçe denk geldiğini görürüz. Bir Ramsden zinciri 100 foot’a denk gelmektedir. Doğal olarak da bir foot 0.01 Ramsden zincirine denk gelir. Bir Ramsden zinciri 0.01894 mile eşitken tam tersi açısından bir mil 52.80 Ramsden zincirine denk gelmektedir.

Dünya üzerinde birçok farklı açıdan kullanılmakta olan çeşit çeşit ölçü birimi bulunmaktadır. Fakat bu kadar fazla olan ölçüm birimleri üzerinden her biri için örnek vermek ne yazık ki mümkün olmayacaktır. Chains hesaplama işlemleri sayesinde bu tür işlemleri yapmak mümkün olsa da Chains hesaplaması için yazılmış olan çeşitli programları kullanmak bu tür bir iş için çok daha hızlı bir sonuç verecektir. Chains yerini alan birçok farklı ölçüm birimi nedeniyle kullanılmıyor olsa da günümüzde o dönemlere ait bir şey bulunduğunda bu tür ölçüm sistemlerine gerek duyulabilmektedir. Örneğin 1620 yılında Gunter tarafından dizayn edilmiş ve tanıtılmış olan zincir ile yapılmış bir ölçüme ait nesne ile ilgili bir yazı bulunduğu zaman bu ölçüm birimi sayesinde ve chains hesaplama işlemleri aracılığı ile bu yazıda geçen ve ölçülmüş olan birimin uzunluğunu ölçebilmeniz mümkün olacaktır. Her ne kadar kullanım açısından oldukça düşük bir seviyede de olsa Chains hesaplama işlemleri rağbet görmeye devam etmektedir.

Chains İşlemleri

Sıklıkla kullanılmakta olan Gunter’in zinciri ve Ramsden zinciri üzerinden çeşitli Chains hesaplama örnekleri verecek ve konuyu da burada tamamlayacağız. Chains hesaplama işlemlerine geçmeden önce yukarıda verilmiş olan birim karşılıklarını tek bir potada eriterek daha akılda kalıcı bir şekilde yazalım.

  • Bir Gunter zinciri 20.1168 metreye, 22 yarda, 60.3504 chiye, 792 inçe, 66 foota ve 0.01245 mile denk gelmektedir. Bununla birlikte bir mil 80 Gunter zincirine denk gelir.
  • Bir Ramsden zinciri ise 30.48 metreye, 33.33 yarda, 81.44 chiye, 1200 inçe, 100 foota ve 0.01894 mile denk gelmektedir. Bununla birlikte bir mil 52.90 Ramsden Zincirine denk gelmektedir.
  • Öyleyse yapılacak olan Chains hesaplama işlemlerine başlayalım. Elimizde 100 chain olduğunu varsayarak basit işlemler üzerinden çeşitli chains hesaplama örnekler gösterelim.
  • 100 Gunter zinciri 2011.68 metreye, 2200 yarda, 6035 chiye, 79200 inçe, 6600 foota ve 1.245 mile denk gelmektedir. Bununla birlikte yüz mil 8000 Gunter zincirine denk gelir.
  • 100 Ramsden zinciri ise 3048 metreye, 3333 yarda, 8144 chiye, 120000 inçe, 10000 foota ve 1.894 mile denk gelmektedir. Bu bir yana yüz mil 5290 Ramsden zincirine denk gelmektedir.

Esasında bu tür ölçümleri bir de kendi arasında değişimlere uğratarak dönüşümler yapmamız da mümkündür. Böylece chains hesaplama işlemlerini de genişletmiş oluruz. Örneğin 100 Gunter zincirinin 2011.68 metreye denk geldiğini söylemiştik. Bu durumda bu sayıyı yüzle çarparak santi metre açısından değerini de görebilmemiz mümkün olacaktır. Öyleyse 100 Gunter zincirinin 201168 santimetreye denk geldiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Bir diğer yandan aynı işlemi Ramsden zinciri için yaptığımı zaman elimize 304800 santi metre uzunluğunda bir ölçüm geçecektir.

Elbette bu tür işlemleri genişletmemiz de mümkündür. Örneğin alan açısından chain ölçümü yapmak istediğimiz taktirde bir Gunter zincirinin karesinin 404,685 metre kareye denk geldiğini görürüz. Aynı şekilde bu işlemleri diğer ölçüm birimleri için yaptığım zaman çeşitli sonuçlara ulaşırız. Örneğin bir Gunter zincirinin karesi 484 yarda, 3642,170 chi kareye, 627264 inç kareye, 4356 foot kareye denk gelmektedir.

Bir başka Chains hesaplama işlemine göre bir Ramsden zinciri, 929 metre kareye, 1111 yard kareye, 6632,47 chi kareye, 1440000 inç kareye, 10000 foot kareye denk gelmektedir.

Bu durumda on chainsin karesi olarak da ifade edilebilecek olan 100 chains karenin Gunter ve Ramsden zincirine göre karşılık gelen değerini hesaplayalım.

100 Gunter chains kare 40468,5 metre kareye, 48400 yard kareye, 364217 chi kareye, 62726400 inç kareye, 435600 foot kareye denk gelir.

100 Ramsden chains kare ise 92900 metre kareye, 111111 yard kareye, 663247 chi kareye, 144000000 inç kareye ve 1000000 foot kareye denk gelmektedir.

Biraz önce yapmış olduğumuz gibi Gunter chains kare ve Ramsden chains kare chains hesaplamalarını metre kare cinsinden santimetre kareye çevirelim. Bu sefer hesabımızı yüz ile değil on bin ile bölüp çarpmamız gerekiyor. Örneğin 100 Gunter chains kare 40468,5 metre kare olduğu için bu sayıyı 10000 ile çarpmalı ve santimetre kare cinsinden vereceği değere ulaşmalıyız. 100 Gunter chains kare, 404685000 santimetre kareye denk gelmektedir. Aynı şekilde 100 Ramsden chains kare de 92900 sayısının 10000 sayısı ile çarpılması ile çıkan sonuca eşit olacaktır. Bu da 929000000 santi metre kare demektir.

Chains hesaplama işlemleri birçok farklı ölçüm birimi ve bu ölçüm birimlerine ait alt birimler ile çoğaltılabilir. Bu içerikte yer alan chains hesaplama işlemlerine dair öğrendiğiniz bilgiler ile birlikte siz de çeşitli chains hesaplama işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz.

Chains Hesaplama!