Damga Vergisi Hesaplama

Devlet tarafından farklı işlemler ve uygulamalar kapsamında türlü vergiler alınmaktadır. Bu sözleşmelerden biri de sözleşmelere ilişkin olarak alınan vergiler olan Damga Vergisi’dir. Bu yazımızda Damga Vergisi, Damga Vergisi’nin dahil olduğu kağıtlar, Damga Vergisi  oranları, Damga Vergisi beyannamesi, Damga Vergisi’nin ödenmesi, Damga Vergisi hesaplaması ve Damga Vergisi muafiyeti konularına yer vermekteyiz. Damga Vergisi Nedir? Taraflarca anlaşmaya varılması sonucunda […] Daha Fazla Bilgi

Devlet tarafından farklı işlemler ve uygulamalar kapsamında türlü vergiler alınmaktadır. Bu sözleşmelerden biri de sözleşmelere ilişkin olarak alınan vergiler olan Damga Vergisi’dir. Bu yazımızda Damga Vergisi, Damga Vergisi’nin dahil olduğu kağıtlar, Damga Vergisi  oranları, Damga Vergisi beyannamesi, Damga Vergisi’nin ödenmesi, Damga Vergisi hesaplaması ve Damga Vergisi muafiyeti konularına yer vermekteyiz.

Damga Vergisi Nedir?

Taraflarca anlaşmaya varılması sonucunda yapılan sözleşmeler ile ortaya çıkan ve devlete ödenen vergi türlerinden biri Damga Vergisi’dir.

Damga Vergisi’nde vergi mükellefi olan taraflar

  • İki kişinin anlaşmaya varması sonucunda yaptıkları sözleşmelerde damga vergisinin ödenmesinde her iki taraf da yükümlüdür.
  • Resmi daire ile kişilerin anlaşmaya varması sonucunda yaptıkları sözleşmelerde damga vergisinin ödenmesinde yükümlü olan taraf kişilerdir.
  • Yabancı ülkeler ile Türkiye’de bulunan yabancı elçilikler ve konsolosluklarda düzenlenen belgelere ilişkin damga vergisini ödeme yükümlülüğü Türkiye’de söz konusu olan belgelerin ibrazını resmi dairelere yapan, söz konusu belgelerde devir ya da ciro işlemini gerçekleştiren ya da hükümlerden yararlanan taraflardadır.

Damga vergisinin dahil olduğu kağıtlar

  • Akitler İle İlgili Kağıtlar
  1.  Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler
  2. Kira mukavelenameleri
  3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri
  4. Tahkimnameler ve sulhnameler
  5. Fesihnameler
  6. İkinci el araçların satış sözleşmeleri
  7. Seyahat acentelerinin kontejyan sözleşmeleri
  • Ticari İşlemlerde Kullanılan Kağıtlar
  1. Makbuz senedi
  2. Rehin senedi
  3. İyda senedi
  4. Taşıma senedi
  5. Konşimentolar
  6. Deniz ödüncü senedi
  7. İpotekli borç senedi, irat senedi
  8. Menşe ve mahreç şahadetnameleri
  9. Bilançolar, gelir tabloları
  10. İşletme hesabı özetleri
  11. Barnameler
  12. Tasdikli manifesto nüshaları
  13. Ordinolar
  14. Gümrük idarelerine verilen özel beyan formları

Damga Vergisi Beyannamesi ve Ödeme Süresi?

Damga vergisi ödemekle yükümlü olan taraflar Gelir İdaresi Başkanlığı’nca belirtilen süreler dahilinde damga vergisi beyannamesi vermeleri gerekmektedir. Damga vergisi beyannamesinde iki farklı beyanname türü bulunmaktadır.

1- Sürekli olarak damga vergisi yükümlüsü olan tarafların damga vergisi makbuz karşılığı ödenecek olan kağıtlara ilişkin damga vergisi beyannamesi

  • Beyanname verme süresi izleyen ayın 23. günü mesai bitiş saatine kadardır.
  • Ödeme süresi izleyen ayın 26. günü mesai bitiş saatine kadardır.

2- Sürekli olarak damga vergisi yükümlüsü olmayan tarafların damga vergisi makbuz karşılığı ödenecek olan kağıtlara ilişkin damga vergisi beyannamesi

  • Beyanname verme süresi damga vergisi kapsamında bulunan belgenin düzenlenme tarihini izleyen 15 gündür.
  • Damga vergisi beyanname süresi içinde ödenmelidir.

Damga Vergisi’nin ödemesi, ödemenin yapılması için belirtilen tarihlerde Vergi Dairesi Müdürlüğü’nde bulunan kurumsal ve kişisel vergiler bölümüne yapılabilmektedir. Bunun yanında Damga Vergisi ödemelerinin PTT şubeleri tarafından yapılması da mümkündür. Damga Vergisi muafiyeti söz konusu olan tarafların konuya ilişkin olarak ilgili vergi dairesine bildirimde bulunmaları gerekmektedir.

Damga Vergisi Oranları

Damga Vergisine ilişkin miktarlar ve oranlar her yıl yapılan yeni düzenlemeler ile değişmektedir. Damga Vergisi oranları aşağıda yer alan tabloda verilmektedir.

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar
I. Akitlerle ilgili kağıtlar  
A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:
1.Mukavelenameler,  taahhütnameler ve temliknameler (Binde 9,48)
2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) (Binde 1,89)
3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri (Binde 9,48)
4. Tahkimnameler ve sulhnameler (Binde 9,48)
5. Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir  kağıda taalluk edenler dahil) (Binde 1,89)
6. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler (Binde 1,89)
B. Belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar:  
1.Tahkimnameler (47,80 TL)
2.Sulhnameler (47,80 TL)
3.Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri (268,50 TL)
(Belli parayı ihtiva edenler dahil)
II. Kararlar ve mazbatalar  
1. Meclislerden, resmi heyetlerden ve idari davalarla ilgili  olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilam ve kararlarla hakem kararları:
 a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 9,48)
 b) Belli parayı ihtiva etmeyenler (47,80 TL)
2. (Değişik : 5766/10-c md.) (Yürürlük : 6/6/2008) İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve  kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 5,69)
III. Ticari işlemlerde kullanılan kağıtlar  
1. Ticari ve mütedavil senetler:  
a) Emtia senetleri:
    aa) Makbuz senedi (Resepise) (16,60 TL)
    ab) Rehin senedi (Varant) (9,80 TL)
    ac) İyda senedi (1,70 TL)
    ad) Taşıma senedi (0,60 TL)
b) Konşimentolar (9,80 TL)
c)Deniz ödüncü senedi (Binde 9,48)
d) İpotekli borç senedi, irat senedi (Binde 9,48)
2. Ticari belgeler:
a) Menşe ve Mahreç şahadetnameleri (16,60 TL)
b) Resmi  dairelere ve bankalara ibraz edilen bilançolar ve işletme hesabı özetleri:
ba) Bilançolar (36,90 TL)
bb) Gelir tabloları (17,80 TL)
bc) İşletme hesabı özetleri (17,80 TL)
c) Barnameler (1,70 TL)
d) Tasdikli manifesto nüshaları (7,30 TL)
e) Ordinolar (0,60 TL)
f) Gümrük idarelerine verilen özet beyan formları (7,30 TL)
IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar
1. Makbuzlar:
a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtlar (Binde 9,48)
b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (Ek: 5766/10-ç md.) (Yürürlük: 6/6/2008) (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden  ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtlar (Binde 7,59)
c) Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu mahiyetteki senetler (Binde 7,59)
d) İcra dairelerince resmi daireler namına şahıslara ödenen paralar için düzenlenen makbuzlar (Binde 7,59)
2. Beyannameler (Bu beyannamelerin sadece bir nüshası vergiye tabidir):
a) Yabancı memleketlerden gelen posta gönderilerinin gümrüklenmesi için postanelerce gümrüklere verilen liste beyannamelerde yazılı her gönderi maddesi için (0,60 TL)
b) Vergi beyannameleri:
    ba) Yıllık gelir vergisi beyannameleri (47,80 TL)
    bb)  Kurumlar vergisi beyannameleri (63,80 TL)
    bc)  Katma değer vergisi beyannameleri (31,50 TL)
    bd) Muhtasar beyannameler (31,50 TL)
    be) Diğer vergi beyannameleri (damga vergisi beyannameleri hariç) (31,50 TL)
c) Gümrük idarelerine verilen beyannameler (63,80 TL)
d) Belediye ve il özel idarelerine verilen beyannameler (23,50 TL)
e) Sosyal güvenlik kurumlarına verilen sigorta prim bildirgeleri (23,50 TL)
f) Elektronik ortamda birlikte verilen muhtasar beyanname ve sigorta prim bildirgesinden  sadece muhtasar beyanname için (37,40 TL)
3. Tabloda yazılı kağıtlardan aslı 1,00 Yeni Türk Lirasından fazla maktu ve nispi vergiye tabi olanların resmi dairelere ibraz edilecek özet, suret ve tercümeleri. (0,60 TL)

Damga Vergisi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Damga Vergisi hesaplaması ile ilgili olarak bir maaş örneği yardımı ile açıklamada bulanalım.

Örnek : Kişilerin görev ve hizmetleri karşılığında aylık dönemlerde aldıkları maaşlar üzerinden alınan Damga Vergisi brüt maaşın binde 7.59 oranındadır.

2000 Türk Lirası tutarında maaş alan bir kişinin ödeyeceği Damga Vergisi 2000 Türk Lirası x 0,00759 = 15.18 Türk Lirası’dır.

Damga Vergisi Muafiyetleri

Damga Vergisi bazı uygulamalarda muaf tutulmaktadır.

1 – Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik faaliyetleri kapsamında çalıştırılacak olan personel için ödenen ücretlerde Damga Vergisi muafiyeti uygulanmaktadır.

Konu ile ilgili olarak 5746 sayılı kanunun 3. maddesinin 4 numaralı fıkrasında şu ifadelere yer verilmektedir; “Bu Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlardan damga vergisi alınmaz.”

Ayrıca, Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik faaliyetleri kapsamında çalıştırılacak olan personel için ödenen ücretler için düzenlenen kağıtlarda da Damga Vergisi muafiyeti uygulanmaktadır.

2- 5746 sayılı kanun kapsamında yer alan diğer kağıtlar ile ilgili olarak Damga Vergisi muafiyeti uygulanmaktadır.

5476 sayılı kanun kapsamında yer alan Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin noter, resmi daireler ve diğer kamu kurumları ile kuruluşları tarafından düzenlenen kağıtlarda Damga Vergisi muafiyeti uygulanmaktadır. Söz konusu olan kağıtlarda Damga Vergisi muafiyeti uygulanabilmesi için,

  • Ar-Ge faliyetleri ile yenilik faaliyetleri kapsamında yapılması planlanan işleri belirten ve bu faaliyetler için destek sağlayan kamu kurum ve kuruluşu
  • Ar-Ge merkezleri ile rekabet öncesi iş birliği projeler kapsamında başvuruda bulunan kamu kurumu,
  • Teknoloji Geliştirme Merkezi (TEKMER) Müdürlüğü,
  • Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından onaylanan listenin Damga Vergisi mükellefince yapılacak işlem sırasında işlemi gerçekleştirmede yetkili kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olmaktadır.

Damga Vergisi Muafiyetinin Başlangıcı

Damga Vergisi muafiyeti;

  • Ar-Ge merkezi belgesinin Ar-Ge merkezleri taraflarından düzenlendiği tarih itibari ile,
  • Rekabet öncesi iş birliği projelerine ait sözleşmelerin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile,
  • Ar-ge ve yenilik projelerinin teknoloji merkezler işletmeleri tarafından onaylandığı tarih itibari ile,
  • Tübitak’ın yürüttüğü ve kamu kurum ve kuruluşları ile kanunlarla kurulan vakıflarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin projelerde, bu projelere destek verildiğinin belirtildiği yazının düzenlendiği tarih ya da proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile,
  • Uluslararası fonların desteklediği Ar-Ge ve yenilik projelerine ilişkin olarak Tübitak tarafından onay yazısının düzenlendiği tarih itibari ile,
  • Kamu idaresi tarafından teknogirişim sermaye destekleri ile ilgili iş planlarının onaylandığı tarih itibari ile ,

Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri kapsamında düzenlemesi yapılan kağıtlar Damga Vergisi’nden muaf tutulmaktadır.

Damga Vergisi Muafiyetinin Sona Ermesi

Damga Vergisi muafiyeti,

  • Ar-Ge merkezlerinin; merkez olma şartlarını kaybetmiş olması, merkez olma şartlarını ihlal etmiş olması, verilen destekler ile teşviklerin amaçları doğrultusunda kullanılmaması halinde bu durumların ortaya çıktığı tarih itibari ile,
  • Rekabet öncesi iş birliği projelerinde;

-projenin sona ermesi durumunda, projenin sona erdiği tarih itibari ile

-projenin iptal edilmesi durumunda, denetim tarihi itibari ile,

  • KOSGEB tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde, bu projelerin ya da proje desteğinin sona ermesi durumunda Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin de sona ermesi söz konusu olacağından Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin sona erdiği tarih itibari ile,
  • Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde, bu projelerin ya da proje desteğinin sona ermesi durumunda Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin de sona ermesi söz konusu olacağından Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin sona erdiği tarih itibari ile,
  • Kamu idaresi tarafından teknogirişim sermaye destekleri ile ilgili iş planlarının onaylandığı projelere verilen desteğin sona ermesi durumunda desteğin sona erdiği tarih itibari ile

Damga Vergisi muafiyeti de son bulmaktadır.

 

Damga Vergisi Hesaplama!