Dış İskonto Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Dış İskonto Hesaplama

Hesaplama Türü :

İndirim anlamına gelen iskonto; dış iskonto, iç iskonto ve reeskont gibi çeşitli hesaplama yöntemlerine de sahiptir. Bu yazının konusu olan dış iskonto, senedin üzerinde bulunan ve yazılı bir şekilde belirtilen nominal değer üzerinden hesaplanan bir çeşit indirim yöntemidir. Dış iskonto hesaplama işlemi bir formül üzerine dayansa da bu formül vadeye göre değişiklik göstermektedir. Yapacağınız işlemin gün bazlı, ay bazlı ya da yıl bazlı olması formülde ufak bir değişiklik yapmanızı gerektirecektir. Bu yazıda dış iskonto hesaplama, dış iskonto formülü ve dış iskonto için örnek hesaplamalar başta olmak üzere iskontoya dair pek çok bilgiye ulaşabilirsiniz.

Dış İskonto Nedir?

Dış iskonto işleminde hesaplama senedin üzerinde yazılı olan nominal değer üzerinden yapılır. Bu nominal değere ilave olarak senedin faiz oranı, senette belirtilen vadenin dolmasına kalan süre de formüle etki eder ve dış iskonto bedelinin belirlenmesine yardımcı olur.

Dış İskonto Formülü Nedir?

Dış iskonto formülü; günlük, aylık ve yıllık iskontolara göre şu şekilde sıralanır.

Günlük dış iskonto hesaplama formülü:

Eğer ki verilen süre günlük olarak gösteriliyorsa;

İ = (B x n x t) / 36000
Yukarıdaki formül kullanılır. Bu formülde İ, dış iskonto tutarını, B senedin üzerinde yazan nominal değeri, n senedin vadesinin dolmasına kaç gün kaldığın, t ise faiz oranını temsil eder.

Aylık dış iskonto hesaplama formülü

Sürenin ay olarak verildiği durumlarda bu formül kullanılır.

İ = (B x n x t) / 1200

Formülde İ, dış iskonto tutarını, n senedin süresinin dolmasına kaç ay kaldığını, t faiz oranını temsil eder.

Senelik dış iskonto hesaplama formülü

İ = (B x n x t) / 100

Yukarıdakilerden farklı olarak n, senedin dolmasına kalan yıl sayısını temsil eder.

Dış iskontoda peşin değer hesaplama formülü:

Peşin Değer = Nominal değer – işlem sonucunda bulunan dış iskonto bedeli

Dış İskonto Hesaplama

Dış iskonto hesaplaması yaparken yukarıda verilen formüllere elimizdeki veriler birer birer yerleştirilir ve işlemler gerçekleştirilir. Çarpma ve bölme üzerine odaklanmış olan dış iskonto hesaplama için basit bir hesap makinesi bile yeterli olacaktır. Örneklerle dış iskonto hesaplama meselesini daha açık hale getirelim.

Dış İskonto Örnek Soru ve Çözümleri

Örnek: Nominal değerimizin 50 bin Türk Lirası olduğu bir durumda senedin süresinin gelmesine 20 gün varsa ve faiz oranı yüzde 5 ise dış iskonto tutarımız ne olur?

Çözüm:

Günlük dış iskonto hesaplamak için gerekli olan formül şu şekildeydi:

İ = (B x n x t) / 36000

Rakamları yerine koyduğumuzda ise;
İ = (50000 x 20 x 5) / 36000

İşlemi yaptığımızda elde ettiğimiz sonuç 138,8 Türk Lirası oluyor. Bu tutar dış iskonto tutarıdır. Peşin değeri bulmak için 50 bin Türk Lirası’ndan 138,8 Türk Lirası değerindeki dış iskonto tutarını çıkarmanız yeterli olacaktır.

Örnek: Senet üzerinde yazılı nominal değerin 30 bin Türk Lirası olduğunu varsaydığımız bir durumda senedin süresinin dolmasına 3 ay varsa ve bu senetle ilgili önceden belirlenmiş faiz oranı da yüzde sekiz ise dış iskonto tutarımız ne olur?

Çözüm:

Öncelikle yukarıdaki listeden ay bazlı dış iskonto hesaplama için gerekli olan formülü alıyoruz.

İ = (B x n x t) / 1200

Formülde verileri yerlerine tek tek yerleştiriyoruz.

B yerine, senet üzerinde yazılı olan nominal değeri temsil ettiği için 50 bin Türk Lirası’nı, n harfi yerine vade süresi olan ve sürenin dolmasını belirten ay sayısını yani 3’ü, t yerine ise faiz oranımızı, yani 5’i yazıyoruz.

Bu durumda formülümüz şu hale dönüşüyor:

İ = (50.000 x 3 x 5) / 1200

Çarpma ve bölme işlemlerini yaptığımızda ise 625 sonucuna ulaşıyoruz. Bu durumda bizim dış iskonto tutarımız, hesaplama sonucunda 625 Türk Lirası olmuş oluyor. Dış iskonto hesaplaması sonucunda peşin değerin ne kadar olduğunu bulmak istiyorsak da nominal değer olan 50 bin Türk Lirası’ndan 625 Türk Lirası’nı çıkarmamız yeterli olacaktır.

Örnek:  Bir senedin üzerinde karşımıza çıkan nominal değer 100 bin Türk Lirası, bu senedin önceden belirlenen faiz oranı yüzde 6 ise ve senedin vadesinin dolmasına 2 sene var ise bu durumda dış iskonto hesaplaması nasıl yapılır, dış iskonto tutarı ne olur?

Çözüm:

Yıl bazlı dış iskonto hesaplama formülünü kullanarak işe başlayalım.

İ = (B x n x t) / 100

Formülde B harfi senet üzerinde yazılı olan nominal değeri, n harfi senedin dolmasına kaç sene kaldığını ve t harfi borç için uygulanan faiz oranını temsil etmektedir. Bu durumda örneğimizi çözüme kavuşturmak için B yerine 100 bin Türk Lirası, n yerine sene sayısı olan 2’yi, ve t harfi yerine de faiz oranı olan 6’yı yerleştirmemiz gerekecek.

Sayıları formüle yerleştirdiğimizde karşımıza çıkan tablo şu şekilde oluyor:

İ = (100.000 x 2 x 6 ) / 100

Formüle uygun şekilde çarpma ve bölme işlemlerini yaptıktan sonra bu örnekteki nominal değer için dış iskonto tutarı  12 bin Türk Lirası değerinde oluyor. Peşin değeri bulmak için de nominal değerimiz olan 100 bin Türk Lirası’ndan dış iskonto tutarını belirten 12 bin Türk Lirası’nı çıkartmak yeterli olacaktır.

İskonto Nedir?

İndirim manasına da gelen bir kavram olan iskonto, zaman zaman da bir senet için belirlenen vadeye kadar olan zaman dilimine denk gelen faiz tutarının senedin değerinden düşülmesi anlamına gelmektedir. Dolayısıyla burada da bir indirim söz konusudur ama söz konusu indirim, mağazalardaki gibi basit işlemlere dayanan bir indirim değildir. Faiz gerektiren iskonto hesaplamaları temel olarak iç iskonto, dış iskonto ve reeskont üzerinden yapılmaktadır.

İskonto Hesaplaması Nasıl Yapılır?

İskonto hesabı yaptığımız sırada en kolay deyişle, senedin üzerinde yazılı bir şekilde belirtilmiş olan değerden yani nominal tutardan hesapladığımız iskonto bedeli çıkartılır ve iskontodan doğan indirimle birlikte peşin değeri bulmuş oluruz. Hesaplanan bu peşin değer, elimizde yer alan ve bir kişiye karşı borçlu olduğumuzu ifade eden senedin ya da diğer ıslak imza barındıran borç bildiren kağıtların vadesinin dolacağı süreden daha erken bir biçimde ödenmesi ya da bankaya kırdırılması gibi sonuçlarda karşımıza çıkmaktadır. Diğer taraftan iskonto hesaplaması sonrası ulaştığımız peşin değerin sene bitimi ya da bazı özel durumlar sonrasında muhasebe kayıtlarında düzenlemeye gidilmesinde de karşımıza çıkması muhtemeldir. Muhasebe kayıtlarında zaman zaman senedin gerçek değerinde görünebilmesi için yapılan reeskont hesaplamaları söz konusu olmaktadır.

İskonto hesaplaması yapmak karışık gibi görünse de formülleri bildikten sonra çok basit bir metoda sahiptir. Senet üzerinde yazılı olan nominal değer, faiz oranı ve vadenin bitimine kalan gün, ay ya da yıl sayısı yardımıyla iskonto hesaplaması yapabilir ardından bu hesaplama sonucunda elde ettiğiniz sonucu nominal değerden düşerek peşin tutara ulaşabilirsiniz.

Dış iskonto hesaplama, senedin üzerinde yazılı olan nominal değer yardımıyla yapılır ve faiz oranı ve borca yönelik vadenin dolmasına kalan sürenin uygun formüle yerleştirilmesi vasıtasıyla çözüme kavuşturulur. Dış iskonto hesabı yaparken dikkat edilmesi gereken nokta, formülün gün mü ay mı yıl mı bazlı olduğuna bakılmasıdır. Yapacağınız işlemde borcunuzun vadesinin dolmasına X kadar gün var ise ve siz ay bazlı formül ile işlem yaparsanız yanlış bir sonuca ulaşırsınız. Formül konusunda dikkatli olduktan sonra uygun değerleri yerleştirip çarpma ve bölme işlemlerini hesap makinesi yardımıyla gerçekleştirerek saniyeler içinde sonuca ulaşmanız mümkündür.

Dış İskonto Hesaplama!