Doğalgaz Faturası Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Doğalgaz Faturası Hesaplama

Doğal gaz gerek tüm dünya üzerinde gerekse de Türkiye’nin hemen büyük çoğunluğunda yakıt aracı olarak kullanılmaktadır. Bu yakıt hem evde ısınma için hem de araçlarda kullanılmaktadır. Doğal gaz günümüzde büyük prestij ve kolaylık aracı olarak görülmektedir. Hal böyle olunca doğal gaz kullanımı yaygınlaşmış, bunun üreticileri artmış, kar açısından yükselişe geçmiştir. Ülkeler doğal gaz üzerinden strateji üretmeye ve kar elde etmeye başlamıştır. Doğal gaz saygınlık ölçütü olmuş ve ciddi anlamda önemli yerlere gelmiştir. Bu durumda hem ülkelerdeki özel şirketler hem de devlet ayağı doğal gaz ticaretine başlamıştır. İnsanlar arabalar açısından doğal gaza ilişkin ödemelerini benzin istasyonlarında gerçekleştirirken, evlerinde ısınmak amaçlı kullandıkları doğal gaza ilişkin ödemelerini ise fatura ile gerçekleştirmektedir. Doğal gaz faturaları ülke içerisinde yüksek fiyatlandırma ile oluşmaya başlanmış, bu önce halk tarafından büyük tepki ile karşılanmış ardından hukuk düzenine taşınmış ve sonuç itibari ile büyük tartışmalara konu olmuştur. Şuan günümüzde doğal gaz faturalarında yer alan kalemler açısından bir çok yargıtay kararı emsal niteliği taşımaktadır. Hal böyle olunca öncelikle doğal gaz ele alınmalı, ardından faturalara yansıyan kalemleri ve bunların hesaplanması değerlendirilmelidir.

Doğal Gaz

Doğal gaz esasen bir gaz karışımıdır, fosil kaynaklıdır, yanıcıdır ve yer kabuğunda bulunmaktadır. Doğal gaz niteliği bakamından petrolün bir türevidir. Yakıt olarak kullanılmasının önemi açısından sıralamada ham nitelikli petrolün ardından ikinci sırada yer almaktadır. Doğal gazın bileşenleri nitelendirildiğinde büyük bölümü metan gazı olarak adlandırılan hidrokarbondan oluşmaktadır. Bu büyük bölüm %70-90 oranındadır. Doğal gazın diğer bileşenleri arasında propan gazı, etan gazı, bütan gazlarıdır. Doğal gazın içeriğinde esasen eser miktar olarak nitelendirilecek boyutta karbondioksit, azot, helyum ve hidrojen sülfür de bulunmaktadır. Doğal gaz niteliği bakımından konvansiyoneldir. Konvansiyonel nitelik taşımayan doğal gaz türleri de söz konusudur. bunlar kömür gazı, kaya gazı ve kum gazı şeklindedir. İncelemeler doğrultusunda ortaya çıkmıştır ki doğal gazını oluşturan bileşenlerden hidrokarbon bileşenleri yer altında bulunan petrolün de bileşenleri arasındadır. Doğan gaz geçmiş dönemlerde petrolün üretim aşamasında ortaya çıkan yarar sağlamayan bir kimyasal atık olarak değerlendirilmiş ve petrolün üretim tesislerinde yakılmak suretiyle uzaklaştırılmıştır. Günümüz koşullarında ise değerli ve stratejik açısından önemli bir enerji ve geçim kaynağı olarak sürekli şekilde evlerde ve endüstriyel ortamlarda kullanılmaktadır.

Doğal Gaz Faturası

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde maliyeye ya da ekonomiye konu olan her unsurun hem hizmet bedeline hemde mal satın alma bedeline karşın bir faturası söz konusudur. Bu faturalar hem satın alınan ürünün adını, niteliğini, satın alma tarihini hem de satın almaya ilişkin diğer tüm bilgilendirmeyi bulundurur. İster mal satın alın, ister hizmet satın alın bunun bir faturalandırması söz konusudur. Bu faturalandırma bir adet belgelendirme işlemidir ve devlet vergileri bunlar üzerinden alır, hesaplar ve düzenler. Faturasız her işlem yasa dışı olarak nitelendirir. Faturasız işlemler esasen vergilendirilmemiş işlemlerdir. Bunun yanı sıra faturalar tüketici hak ve hukukunu korumak üzere önemli bir olgudur. Fatura net olarak satın almaya konu olan veya yapılan işleme konu olan iş karşılığı müşteri tarafının borçlandığı tutarı belirtmek için emtiayı satan ya da işi icra eden tacir ve tüccar tarafından müşteri tarafına verilen ve ticari nitelik taşıyan vesikadır.

Faturada olması gereken bilgi ve kalemler:

  • Faturanın ibaresi
  • Faturanın düzenlenmesine ilişkin tarih, faturanın seri ve sıra numarası
  • Fatura için Maliye Bakanlığı ibaresi ya da faturaya ilişkin tasdik numarası ve mührü şekli
  • Faturayı düzenleyen gerçek ya da tüzel kişiliğin adı, ticari unvanı, işin adresi ve işletmenin bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
  • Alan kişinin -müşterinin- adı, ticari unvanı, kişinin adresi, kişinin vergi dairesi ve kişinin hesap numarası
  • Satın almaya konu olan mal ve hizmetin türü, malın birim fiyatı ve malın tutarı,
  • Satın almaya konu olan malların teslim tarihi ve irsaliye belgesine ilişkin numara
  • Fatura için satıcının kaşesi, imzası ve müşterinin imzası

Fatura düzenlenirken bazı konulara dikkat edilmesi gerekir. Bu kural ve konulardan ilki faturaların sıra numarasına göre ve sıra numarası dahilinde düzenlenmesidir. İkinci kural ise faturaların ya mürekkepli kalem ile yada daktilo ile ya da bilgisayar aracılığıyla düzenlenmesidir. Diğer kurallar ise faturaların en az bir suret olarak düzenlenmesidir. Bu suret asıl örnek olarak da nitelendirilmektedir. Faturalar mal veya hizmetin teslimi ya da yapılması tarihi ile başlayarak en fazla (azami) 7 gün içerisinde düzenlenmektedir. Bu azami süre içerisinde eğer fatura düzenlenmemiş ise bu fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. Türkiye Cumhuriyeti içerisinde faturalar Türkçe dilinde düzenlenmektedir.

Faturalar fatura türleri açısından ikiye ayrılmaktadır. Bunlardan ilki açık fatura ikincisi ise kapalı fatura şeklindedir. Kapalı fatura işletmelerin peşin olarak gerçekleştirdiği satışlarında fatura bedellerini peşin olarak elde ettiğini göstermek üzere faturanın alt kısımının kaşelenip imzalandığı fatura şeklidir. Bu tarz faturalara kapalı fatura denmektedir. Açık fatura ise işletmelerin, daha sonra bedelini almak üzere gerçekleştirdiği satışlarda faturaların bedellerini daha sonraki ileri bir tarihte elde edeceğini belirtmek için faturaların üst kısımının kaşelenip imzalandığı faturalara denmektedir. Bu tarz faturalara ise açık fatura denmektedir. Eğer ki tüketicilere -müşterilere- ayıplı mal olarak nitelendirilen defolu mal ve hizmet satışmış ise, tüketiciler karşı hak arama işlemlerinde faturaları delil olarak kullanabilir. Düzenlenen faturaya itiraz süresi 7 gündür. Bu süre zarfında itiraz edilmez ise faturanın içerdiği bilgiler kabul edilmiş sayılır. Faturalar Maliye Bakanlığı çerçevesinde düzenlenir ve yasal zorunluluktur. Vergi işlemleri faturalar üzerinden düzenlenir ve gerçekleştirilir.

Doğal Gaz Faturası Hesaplama İşlemi

Doğal gaz hizmeti esasen devletlerce sağlanan, insanlara dağıtım şirketlerince tedarik edilen yani ulaştırılan bir hizmeti ifade etmektedir. Doğal gaz tedarikçi şirketler tarafından insanlara ulaştırılmaktadır. Türkiye standartlarında her ilde aktif olarak faaliyet gösteren tedarik şirketleri söz konusudur. Bu şirketler doğal gaz hizmetinin devletten alınarak evlere dağıtımını gerçekleştirir. Bu işlem ülke genelinde döşenen doğal gaz boruları ile gerçekleştirilmektedir. Doğal gaz tedarik şirketleri sadece tedarik etmekle uğraşmaz aynı zamanda evlere doğal gaz tesisatının kurulması ile de ilgilenir. Bunlara ek olarak doğal gaz tedarik şirketleri dairelerde insanlar tarafından kullanılan doğal gaz miktarını ölçümler ve müşterilerden kullanım bedelini tahsil ederler. Diğer bir değişle doğal gaz hizmetini sağlayan asıl kurumlar tedarik zinciri iken, devletler bu doğal gaz temini ve üretimi ile ilgilenir. Bu şirketler dairelerde bulunan sayaçlar aracılığıyla ölçüm yapar ve kullanım miktarını kullanım bedeli karşısında faturalandırılır. İlk sayaç okuma ile son sayaç okuma arasındaki fark metreküp cinsinden hesaplanır. Bu metreküp miktarları ise metreküpün birim fiyatı ile çarpılarak faturalandırılır. Bu faturalandırmada dairenin kullandığı doğal gaz metreküpü ve bu metreküp ile çarpılacak olan birim fiyat etkilidir. Birim fiyat şirketlerden şirketlere dolayısıyla da illerden illere değişmektedir.

  • Fatura bedeli = Kullanım miktarı (metreküp cinsinden) x Metreküp birim miktarı + Diğer kalemler

İstisna olarak ise bazı illerde faturalandırma işlemi farklı olarak gerçekleştirilip, ön ödeme ile doğal gaz satışı yapılır. Bu işlem doğal gaz kartı yükleme işlemi olarak adlandırılır. İnsanlar önce kartı doldurur, doldurulan miktar kadar kullanılır ve bu işlemde kart dolumu sırasında doğal gaz faturalandırılır. Bazı tesisiler kurulur ve bu tesislere vatandaş giderek doğal gaz hizmetini satın alır.

Bunların yanı sıra Türkiye standartlarında doğal gaz faturalandırma işlemlerinde sadece harcanan metreküp miktarı ile birim fiyatlar etkili değildir. Bu faturalandırma işlemlerinde farklı olarak bazı işlem ve hizmet ücretleri ile bazı kalem fiyatları söz konusudur. Bu kalemler, işlem ve hizmet ücretleri defalarca halk tarafından eleştirilmiş ve yargıya taşınmıştır. Yargı tarafından birçok emsal nitelikli karar varılmıştır. Bu nedenledir ki doğal gaz faturaları sadece metreküp miktarı ve birim fiyat ile oluşturulmamış, beklenenden daha fazla parasal bedeller ödenmiştir. Doğal gaz faturaları hesaplamaları bazı değişkenlere göre farklılık göstermektedir. Bunlar dağıtım şirketleri, sayaç konumu, sayacın niteliksel türü ve sayaç ölçümünün basıncı şeklindedir.

Faturalarda bulunan diğer kalemler ise şu şekildedir: 

  • Düzeltme katsayısı (K çarpanı)
  • Ortalama fiili üst ısıl değeri
  • Ortalama perakende satış fiyat
    • Tüketim bedeli = Tüketim x Ortalama perakende satış fiyatı
  • Sistem kullanım bedeli (SKB)
    • Sistem kullanım bedeli – SKB  = Tüketim x SKB birim fiyatı
  • Katma değer vergisi (KDV)
Doğalgaz Faturası Hesaplama!