Emeklilik Yaşında Toplam Kazancı Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Emeklilik Yaşında Toplam Kazancı Hesaplama

Hangi ülkede olursa olsun toplumun her bir bireyinin, toplum ve devlet için belirli bir süre çalışması ve hem topluma hem de kendine fayda sağlaması gerekmektedir. Her ülkenin kendi yasalarına göre belirlenmiş olan çalışma süreleri vardır. Bu çalışma süresini dolduran ve hangi işte çalışırsa çalışsın karşılığında belirli bir ücret alan memur ya da işçi gibi kişiler, […] Daha Fazla Bilgi

Hangi ülkede olursa olsun toplumun her bir bireyinin, toplum ve devlet için belirli bir süre çalışması ve hem topluma hem de kendine fayda sağlaması gerekmektedir. Her ülkenin kendi yasalarına göre belirlenmiş olan çalışma süreleri vardır. Bu çalışma süresini dolduran ve hangi işte çalışırsa çalışsın karşılığında belirli bir ücret alan memur ya da işçi gibi kişiler, çalışma sürelerini doldurduklarında andan ve emekli olmak için gelinmesi gereken yaşa geldikten sonra her iki şartı da sağlayarak emekli olabilmektedir. Fakat ülkesinin ekonomik şartları ya da kendi kişisel sebeplerinden dolayı emeklilik parası ile yetinmek istemeyen her bir kişi aynı zamanda farklı bir işte daha çalışmaya devam edebilir. Emeklilik şartlarını sağlamış olan bir kişinin işinden ayrıldıktan ve emekli olduktan sonra daha önce çalışırken bağlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşu tarafından aylık ya da üç aylık şeklinde bir ücret alacaktır. Bu durumun içinde olan kişiye emekli ve bu duruma da emeklilik denmektedir. Biz de bu yazımızda emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamayı işleyeceğiz.

Emeklilik herkes tarafından hayal edilen bir şeydir. Çünkü uzun yıllar boyunca rutin bir şekilde çalışan insanların hem sağlıkları hem de sosyal hayatları sekteye uğrar. Bundan dolayı da hemen hemen herkes artık çalışmadığı ve her daim tatil yapabileceği günlerin hayalini kurar. Çalıştığı yıllar boyunca kullanabildikleri izinler yetersiz gelen her bir kişi emekli olduktan sonra tatil yapacağını ve birikmiş parası ile birlikte gezmeye başlayacağını düşünür. Kimilerinin ise hayali bütün gün dinlenmekten geçer. İster emekli olun, ister emeklilik hayalleri kurun bu konu hepinizi ilgilendirir. Bu nedenle de emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemlerini o ya da bu şekilde hepimiz hayatımızın bir anında düşünmüşüzdür. Emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamak isteyen kişiler genellikle ya emekli olmuştur ya da yakın bir süre içerisinde emekli konumuna geçecektir. Gerekli şartları yerine getiren herkes emekli olabilmektedir.

Ne zaman emekli olacağını merak eden kişilerin eski adı SSK, Bağ kur ve emekli sandığı olarak bilinen ve yeni adıyla 4/a, 4/b ve 4/c şeklinde adlandırılan bu statüler için Sosyal güvenlik kurumu emeklilik hesaplama işlemleri yapılabilmektedir. Yani emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamak isteyen kişilerin yasanın bu bölümünde yer alan 4/a , 4/b ve 4/c maddelerine bakmaları gerekmektedir.

Emeklilik yaşı her ülkeye göre farklılık göstermektedir. Fakat neredeyse tüm ülkelerde kadınlar erkeklere göre dana önce emekli olurlar. Türkiye’de emeklilik yaşı devlet tarafından çeşitli statülere ve çeşitli koşullara göre kanun tarafından belirlenmektedir. 8 Eylül 1999 tarihine kadar kadınlar 38, erkekler 43 yaşında emekli olabilmekteydi. Fakat o günden itibaren emeklilik koşullarının ağırlaşması ve emekli olabilme yaşı ile prim ödeme gün sayısının yükselmesi ile birlikte, kademeli olarak yükselişe geçen emeklilik yaşı, 1 Ocak 2048 tarihinden itibaren 65 olacaktır.

4/A , 4/B ve 4/C Statüsünde Kimler Sigortalı Olabilir?

Emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri kişinin sigortalı olduğu statüye göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri 4/A, 4/B ve 4/C statülerine göre farklılık göstereceğinden ilk olarak bu statülere değinelim.

Bir ya da daha fazla iş verenin yanında çalışanlar SSK kapsamında yani 4/a statüsünde sigortalı sayılacaktır. Bir ya da daha fazla kişi tarafından iş verilenler, tiyatro, film, gösteri, sahne, ses sanatçıları ile müzik, heykel, resim, dekoratif ve buna benzer farklı uğraşları içinde bulunduran ve güzel sanatların diğer tüm kollarında çalışan kişiler ve düşünürler, yazarlar, konfederasyonlar, işçi sendikaları ve bu sendikaların şubelerinin yönetim kuruluna ya da başkanlıklarına seçilen kişiler, mütekabiliyet esasında dayalı olarak ülkesinde uluslar arası geçerliliği olan bir sosyal güvenlik anlaşması ya da sözleşmesi olan kişiler bir kenarda tutularak, yurt dışında doğmuş bir kişi ya da kişiler tarafından hizmet akdi doğrultusunda çalışanlar, çiftçilerin mallarını koruma amacı ile çıkartılmış olan 4081 sayılı kanuna göre çalıştırılanlar, 1593 sayılı kanunda yer alan yasada belirtilen umumi yani hayat kadınları, MEB yani milli eğitim bakanlığı tarafından düzenlenmiş olan kurslarda usta bir öğretici olarak çalışanlar ve kamu idareleri içerisinde belirli bir ders ücreti karşılığında görev yapanlar, Devlet Memurları Kanunu olan 657 sayılı kanunun dördüncü maddesinin üçüncü kısmı kapsamında çalışanlar ve Türkiye İş Kurumu yani TÜİK  tarafından düzenlenmiş olan toplum yararı için çalışma olanağı sunan programlardan yararlanan herkes 4/A kapsamında sigortalı olarak sayılacaktır.

Kanun tarafından belirlenmiş şartlara göre hem köy hem de mahalle muhtarları ile birlikte hizmet akdine bağlı olmadan kendi adına ya da kendi hesabına bağımsız bir şekilde çalışan, kendisinin bir iş yeri olan avukat, mimar, doktor, tüccar, noter, kasap, manav, bakkal, kuyumcu, konfeksiyoncu, kırtasiyeci gibi ticari kazanç ya da serbest meslekten kazanç elde etme sebebi ile basit ya da gerçek usulde gelir vergisi ödemek ile yükümlü olan herkes, gelir vergisinden muaf olmakla birlikte esnaf ve sanatkar siciline kayıt olan kişiler, herhangi bir anonim şirketinin yönetim kurulunda yer alan ortakları ile birlikte sermayesi paylara bölünen komandit şirket içindeki komandit ortakların ve diğer şirket ve donatma ortaklığıysa tüm ortakları, ayrıca tarımsal faaliyetlerde bulunan çiftçiler, 4/b kapsamı olan Bağ kur kapsamında sigortalı olarak sayılacaktır.

Kamu idaresinde çalışıp 4/a’lı olmayan ve pozisyon ve kadrolarda sürekli çalışıp bu konu ile ilgili olan kanunlarda, 4/a kapsamında yer alanlar gibi sigortalı olarak kabul edilmemiş olan, 4/a ve 4/b’li olmayıp, sözleşmeli olarak çalışan ve ilgili kanunların 4/a kapsamında yer alanlar gibi sigortalı olması ön görülmemiş olan, altı yüz elli yedi sayılı devlet memurları kanununun 86. maddesine göre açık bir şekilde vekil olarak atanan kişiler, 4/c’li sigortalı sayılacaktır. Bunlara ilave olarak emekli sandığının kapsamında sigortalı sayılanlar ile ilgili hükümler ve personel ve kuruluş kanunları ya da diğer kanunları gereği olarak seçimle ya da atama yolu ile kamu idarelerinde görev yapmaya gelenler, bu görevi sebebi ile kendilerine ve bununla ilgili kanunlarda devlet memurları gibi emekli olma hakkı verilmiş olan kişilerden hizmet akdi ile çalışmayan kişiler, başbakan, bakan, belediye başkanları, TBMM üyeleri, il alt kurumlarında seçimle gelen üyeleri 4/c’li olup, bu kapsamda yer alan konfederasyon ve sendikalar ile bu sendika şubelerinin yönetim kurulu ile başkanlıkları tarafından seçilenlerden aylıksız bir şekilde izne ayrılan kişiler, harp okulları ve harp okulu fakültesi ve yüksek okullarında, TSK hesabına okuyan ya da kendi hesabına okurken askeri öğrenci olmaya geçiş yapan ve astsubaylar için olan meslek yüksek okulları ile astsubaylığa terfi edilmek üzere temel askerlik eğitimden geçirilen adayların, polis akademisinde fakülte ya da yüksek okullarda, EGM hesabına okuyan ya da kendi hesabında okumakta iken, EGM hesabına okumaya devam eden öğrenciler hakkında da uygulanacak olup son iki bent üzerinde belirtilmiş olan okulları tamamlamadan ayrılan ve okulları tamamlamalarına rağmen görevlerine başlamadan ayrılmış olan kişilerin bu okullarda geçen eğitim süreleri sigortalı gün sayısına eklenmeyecektir.

Emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri üç dönem için farklı şekilde hesap edilir. 31.12.1999 tarihine kadar olan çalışma süreleri için emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri birinci, 01.01.2000 tarihi ile 30.09.2008 tarihine kadar olan süreler için yapılacak olan emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri ikinci ve 01.10.2008 tarihinden sonra olan çalışma süreleri için yapılacak emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplama işlemleri için üçüncü dönem hesaplamaları ele alınır.

Birinci Dönem Kısmi Aylık Hesaplaması

Bu döneme ait emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamalarında ortalama yıllık kazanç ve gösterge sistemi kullanılır. OYK sigortalıların prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan ve aylık miktarını belirleyen unsurlardan biridir. OYK hesabı için gerekenler sigortalının 2000 yılı ve öncesine ait son 5 ya da üst göstergeden aylığa sahip ise 10 takvim yılındaki prime esas kazançlar toplamının beşe ya da ona bölünmesi ile belirlenir. Aylık hesabında esas alınacak olan göstergelerin, sigortalının OYK’na çalıştığı kurum statüsüne ait olan gösterge ya da üst gösterge tespit tablosunda yer alan eşit ya da eşite en yakın sayının karşılığında tespit edilir.

Eski sisteme göre emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamak için Gösterge x katsayı x ABO formülüne bakılır. Katsayı 12000’dir. ABO yani Aylık Bağlama Oranı ise yaşlılık aylığının gösterge ya da üst göstergeden hak kazanılmasına göre belirlenir. Gösterge tablosunda hak kazananların aylık baz oranı yüzde 60’dır. Üst gösterge tablosunda her derece ve kademeye göre ayrı belirtilen yüzdeler 50 ve 59,9 arasında değişir. Sigortalı kadın ise 50, erkek ise 55 yaşından sonra doldurulan her yaş için ve toplam beş bin günden fazla ödediği her 240 günlük prim için yüzde bir arttırılır. Beş bin günden noksan ödenen her 240 günlük prim için ise yüzde bir eksiltilir. Fakat özel koşullara göre bağlanan aylıklarda indirim uygulanmaz. Bu aylıklar yüzde 45’den az, 85’den fazla olamaz.

İkinci Dönem Kısmi Aylık Hesaplaması

Bu dönemin emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamaları için tüm güncel kazançlar toplanacak ve döneme ait prim gün sayısına bölünerek ortalama günlük kazanç hesap edilecektir. Ardından OGK otuz ile çarpılarak OAG yani ortalama aylık gelir bulunacaktır. Bu dönem ABO, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısında yer alan ilk 3600 günün her 360 günü için yüzde 3.5, sonraki 5400 günün her 360 günü için yüzde 2 ve daha sonraki her 360 gün için yüzde 1,5’tir.

Üçüncü Dönem Kısmi Aylık Hesaplaması

Esasında ikinci dönem ile aynı olan bu dönemin şartları sigortalılar için daha kötü haldedir. ABO düşürülmüş ve gelişme hızının yerine sadece yüzde otuzu hesaba alınmıştır. Bu dönem için ABO her 360 gün için yüzde iki olarak belirlenmiştir. Bunun için bu dönem için yapılacak olan emeklilik yaşında toplam kazancı hesaplamaları ikinci dönem ile aynı şekilde gerçekleşecektir.

Emeklilik Yaşında Toplam Kazancı Hesaplama!