Gümrük Vergisi Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Gümrük Vergisi Hesaplama

Dış ticaret yapan iki ya da daha çok ülke arasında mal ve hizmetlerin ülkelere girişi sırasında malın girdiği ülke tarafından alınan vergiye gümrük vergisi adı verilmektedir. Gümrük vergisi her mal ve hizmet için farklı oranlarda alınabilir. Peki, gümrük vergisi hesaplama sırasında bu oranlar nasıl belirlenir? Gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Gümrük Vergisi Nedir?

Gümrük vergisi, ticari amaçlı hizmet ve malların bir ülkeden başka bir ülkeye girişi sırasında alınan vergidir ve bu verginin bazı yararları ve bazı sakıncaları bulunmaktadır. Gümrük vergisinin alınması dünya ekonomisi üzerinde rekabet artırıcı ve ülke içerisindeki piyasayı daha güçlü, düzenli ve devamlı hale getirmesi açısından önemlidir.

Gümrük vergisinin bazı faydaları şu şekildedir:

Bu vergi sayesinde ülke sanayisi korunmuş olur. Gümrük vergisi olmadan dış pazardan iç pazara gelen ürünler daha ucuz fiyata satılacağı için yerli sanayi rekabet konusunda bazı zorluklar çekecektir. Hal böyle olunca yerli sektörde tasarruf amaçlı bazı kararlar alınacak, işçi çıkarmalar, kepenk kapatmalar ile karşı karşıya kalınacaktır. Kimi uzmanlara göre gümrük vergisinin alınmaması işsizliğin önemli oranlarda artmasına kadar uç noktalara varabilecek sonuçlar doğurabilecektir. Yani, kısa bir deyişle dışarıdan gelecek “çok ucuz” ürünler gümrük vergisi sayesinde iç piyasayı zorlamamaktadır çünkü malı gönderen firmalar gümrük vergisini çıkarabilmek adına ürün fiyatlarına zam uygulamak zorunda da kalır.

Diğer taraftan alınan her bir gümrük vergisi, vergiyi alan ülke için bir gelir kaynağı olmaktadır. Gelir vergisi sayesinde kasaya giren miktarlar devletlerin bütçesine önemli oranda katkı sağlar.

Birçok ülke mal ve hizmetlere getirdiği gümrük vergisi sayesinde dışarıdan gelen ürünlerin kontrol edilmesi amacını güderler. Ülke adına lazım olan ürünlerin sınır içerisine girişini hızlandırmak amacıyla gümrük vergisi düşük tutulabilirken bazı ürünler için de gümrük vergisi yüksek tutulur ve ülkeye girişi zorlaştırılmaya çalışılır.

Gümrük vergisinin zararlarını da şu şekilde sıralayabiliriz:

Ülkenin iç piyasayı, iç sanayiyi aşırı biçimde koruması sanayiyi gevşekliğe ve tembelliğe itebilir. Dış pazardan gelen her ürün için yüksek gümrük vergisi uygulanması ve yerli sanayicinin “kayırılması” bir süre sonra o ülkenin yenilikler karşısında geri kalmasına sebep olabilir, iç sanayi çağı kaçırmış ve yeterliliğini kaybetmiş olur. Gümrük vergisi sayesinde korunan iç piyasa, gümrük vergisinin kaldırılması ya da vergi oranının önemli miktarda düşürülmesi karşısında afallayabilir, dış pazardan gelen ürünlerle rekabet edemeyebilir.

İkili ilişkilerde gümrük vergisi bir “misilleme” aracı olarak kullanılabilir. Bir ülke, diğer bir ülkeden gelen mallar için gümrük vergisini artırdığında diğeri de ona misilleme yapmak amacıyla gümrük vergisini yükseltebilir ve iki ülke ilişkileri sekteye uğrayabilir.

Ülkede yaşayan insanlar dış pazardan gelen ürünleri, dışarıda ne kadar ucuza satılırsa satılsın, gümrük vergisi olduğu için her zaman daha pahalıya tüketir.

Gümrük vergilerinin yüksek tutulması kaçakçılık ve yasa dışı ticaretin ön plana çıkmasını, yasa dışı satışların yaygın hale gelmesini ve insanların yasal ticaretten uzaklaşmasına sebep olur.

Gümrük Vergisi Hesaplama

Gümrük vergisi hesaplama yapabilmek için aşağıdaki formül ve formülde geçen kavramların neyi temsil ettiği bilinmelidir.

İthalat sırasında alınan tek vergi gümrük vergisi değildir. Bunun dışında katma değer vergisi (KDV), özel tüketim vergisi (ÖTV), damga vergisi, kaynak kullanım destekleme fonu (KKDF), anti-damping vergisi ve ek mali yükümlülük, bandrol ücretli (TRT bandrolü), kültür bakanlığı fonu, toplu konut fonu, tarım payı gibi faktörler de dış pazardan alınan bir ürünün fiyatına etki eder.

Gümrük vergisi formülü basit bir şekilde şöyle ifade edilebilir:

Gümrük Vergisi = CIF x İthalat Rejimi Vergi Oranı

CIF Kıymet nedir?

Gümrük vergisi hesaplaması sırasında karşımıza çıkan CIF kıymet terimi “eşyanın satış fiyatı + navlun fiyatı (taşıma) + sigorta ücret + yurt dışı diğer giderler” şeklindeki toplamın ardından hesaplanabilen bir değerdir.

Navlun ücreti ise ithal edilen ürünün yükleme yapılan limandan varış limanına kadar taşınması sırasında harcanan taşıma masraflarını temsil eder.

Örnek Gümrük Vergisi Hesaplama

Çin’den toplam 100 tane LCD monitör satın almak istiyoruz ve her biri 150 dolardan toplam 15.000 dolar karşılığında bu monitörleri satın alacağız. Bu örnek hesaplamada satıcı ile yapılan anlaşma neticesinde mal bedelini vadeli olarak akreditif biçimde ödeyeceğimizi ve satıcı durumundaki kurumun 80 taneden çok alım yapılması halinde yüzde 10 seviyesinde miktar iskontosu uyguladığını da  göz önüne alalım. Navlun ve sigorta bedellerinin de satıcı tarafından ödendiğini düşündüğümüz zaman örnek gümrük vergisi hesaplama işlemimize faturayı görerek devam edelim..

Gönderici : X Şirketi – Bejing – China

Alıcı Taraf : Y Şirketi. – Ankara- Türkiye

Fatura Numarası: 123456- Fatura Tarihi : 04/03/2017

Teslimat Biçimi : CIF

Ödeme Biçimi: Vadeli Akreditif Ödeme

Eşyanın Türü                   Adet         Net Kilogram        Birim Kilogram         Birim Fiyatı           Toplam Fiyat

LCD Monitor      100 Tane 800 kilo       1.000 kilo        150 dolar                     15.000 dolar

Navlun bedeli                                                                                                          1.650 dolar

Sigorta  bedeli                                                                                                           300 dolar

Paketleme  bedeli                                                                                                      200 dolar

Ara toplam                                                                                                              17.150 dolar

İskonto %10                                                                                                          1.500 dolar

Toplam tutar                                                                                                           15.650 dolar

 

Çin için uygulanan gümrük vergisi oranı : % 14

Özel tüketim vergisi oranı : % 6.7

Katma değer vergisi oranı: % 18 şeklindedir.

Gümrük Vergisi Ne Kadar?

Örnek hesaplama işlemimiz neticesinde gümrük vergisinin ne kadar olduğunu bulmak için işlemlere şu şekilde devam ediyoruz:

Dolar alış kurunun 1 USD = 1.77 Türk Lirası.  Dolar satış kurunun 1 USD = 1.78 Türk Lirası olduğunu kabul edelim.

CIF = Satış bedeli (%10 iskontolu haliyle 13.500 dolar) + Navlun bedeli (1.650 dolar) + Sigorta ücreti (300 dolar) + Yurt Dışı Diğer Giderler  ( İskonto + Paketleme tutarları 1.700 dolar)

CIF                   = 17.150$ x 1.78 TL     = 30.527 Türk Lirası

Gümrük Vergisi = CIF x  %14            =   4.274 Türk Lirası

KKDF     = 15.650$ x %6  =  939$    = 1.662 Türk Lirası

Yurt içi öteki giderler                            =    800 Türk Lirası

Damga Vergisi                                      =      53 Türk Lirası

ÖTV Matrahı                                      = 37.316 Türk Lirası

Özel tüketim vergisi                =37.316 TL x %6.7     =  2.500 Türk Lirası

KDV Matrahı                                      = 39.816 Türk Lirası

Katma değer vergisi              = 39.816 TL x  %18      =   7.167 Türk Lirası

Gümrük Vergisi Yüzde Kaç?

Gümrük vergisi oranı üründen ürüne, ürünün geldiği ülkeden ülkeye değişim göstermektedir. Her ürün için gümrük vergisinin farklı olduğu durumlar mevcut olduğundan gümrük vergisi konusunda genelleme yapmak çok doğru olmayacaktır.

Gümrük Vergisi Oranları Neye Göre Hesaplanır?

Her bir sevkiyat işlemi için değeri 1500 Euro’yu geçmeyen eşyalara geldiği ülkeler baz alınarak tek ile maktu vergi oranı uygulanmaktadır. Bu konu ile ilgili vergi oranları eşyaların;

Avrupa Birliği üyesi ülkelerden direkt olarak gelmesi halinde yüzde 18,

AB üyesi olmayan diğer ülkelerden gelmesi halinde ise yüzde 20 olarak uygulanır.

Gümrük Vergisi Hesaplama!