Günlük Kur Hesaplama

İşini Türk Lirası üzerine kurmayan, yatırım yapmak isteyen, yurt dışında harcamak üzere Türk Lirasını o ülkenin para birimine çeviren insanlar başta olmak üzere pek çok vatandaş güncel döviz kurunu takip etmektedir. Döviz işi üzerine ciddi yatırımlar yapmaya başlamayı planlayan insanlar, işe günlük kur hesaplamasının nasıl yapıldığını, günlük çapraz kurun ne olduğunu araştırarak başlar. Bu makalede, […] Daha Fazla Bilgi

İşini Türk Lirası üzerine kurmayan, yatırım yapmak isteyen, yurt dışında harcamak üzere Türk Lirasını o ülkenin para birimine çeviren insanlar başta olmak üzere pek çok vatandaş güncel döviz kurunu takip etmektedir. Döviz işi üzerine ciddi yatırımlar yapmaya başlamayı planlayan insanlar, işe günlük kur hesaplamasının nasıl yapıldığını, günlük çapraz kurun ne olduğunu araştırarak başlar. Bu makalede, kur nedir, günlük kur nasıl belirlenir, günlük kur nasıl hesaplanır gibi soruların da cevaplarını alarak döviz yatırımına yeni adım atacak insanlar daha derin bilgilere sahip olacaktır.

Kur Nedir?

Yaşadığınız ülkenin parası, sadece o ülke ya da o ülkeyle aynı para birimini kullanan ülkelerin içinde geçerli olan bir para birimidir. Türk Lirası, sadece Türkiye içinde genel kabul edilen bir para birimi iken Euro, Avrupa Birliği üyesi pek çok ülkenin para birimidir. Türkiye’deki bir iş insanının Avrupa Birliği üyesi bir ülke ile ithalat – ihracat ilişkisi kurması sırasında Türk Lirası’nın Euro karşısındaki değerini ölçümlemek gerekmektedir. Bu yüzden iş insanı Türk Lirası satıp Euro satın alır. Dış ilişkiler için döviz kullanımı yapılırken döviz aynı bir ürün gibi alınıp satılabilir.

Döviz kuru ya da kısa bir tabir ile kur, ulusal para biriminin yabancı bir para birimi karşısındaki değerini ortaya koyar. Döviz, yabancı ülkelerin paralarına verilen isimdir, kur da ülke içindeki para biriminin dış ülkelerin para birimine göre hangi durumda olduğunu ortaya koyar.

Kur iki türe sahip olan bir kavramdır. Alış kuru ve satış kuru olarak ikiye ayrılan kur, iki ayrıldığı her bir kol içerisinde yeniden ikiye ayrılmaktadır.

Alış kuru, efektif alış kuru ve normal alış kuru olarak ikiye ayrılır. Döviz alımlarında uygulanan kur çeşidine normal alış kuru, efektif alımlarda uygulanan kur türüne ise efektif alış kuru denir.

Satış kuru da efektif satış kuru ve normal satış kuru olarak ikiye ayrılır. Tıpkı alış kurunda olduğu gibi döviz satış kurunda uygulanan kur çeşidine normal satış kuru, efektif satış kurunda kullanılan kur çeşidine de efektif satış kuru denmektedir.

Ülkelerarası piyasalarda, kullanılan her para birimi genel tarafından kabul edilen bir sembole sahiptir. Bu sembol genelde üç harflidir. Örneğin Türk Lirası “TRY” sembolü ile ifade edilir iken Amerikan doları “USD” sembolü ile kendini tanıtır. Avrupa Birliği’nin para birimi olan Euro’nun sembolü ise “EUR” şeklindedir.

Ekonomi kuruluşları, Türk Lirası’nın Euro karşısındaki değerini TRY / EUR şeklinde sembolize ederler. Aynı şekilde Amerikan dolarının Türk Lirası karşısındaki değeri de USD / TRY şeklinde ifade edilir.

Her para birimi üç haneli bir sembole sahip iken her döviz kuru altı karakter barındırmak zorundadır. Baştaki üçlü bir para birimini sembol ederken sondaki diğer üçlü ise diğer bir para birimini temsil etmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti’ndeki uygulamalara göre, kurların üç değişik şekilde oluştuğu gözlemlenmektedir. Bunlar, serbest piyasada oluşan döviz kurları, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz kurları ve üçüncü olarak, bankalar ya da özel finans kurumları tarafından Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın açıkladığı döviz kurunda binde ikiyi, efektif kurda ise binde biri geçmemek koşulu ile belirlenen kurlardır.

Günlük Kur Bilgileri

Günlük kur bilgileri, her geçen gün değişiklik göstermekte, ülkenin para biriminin ve kıyaslandığı ülkenin para biriminin değer kazanıp kaybetmesine göre farklılaşmaktadır. Örneğin USD / TRY kuru, Amerikan dolarının Türk Lirası’na karşı değerini göstermektedir. Türkiye’de yaşanan her belirsizlik, siyasi kriz, terör olayı gibi gelişmeler USD / TRY kurunu yükseltmektedir.

Günlük Kur Nasıl Belirlenir?

Ülkenin ekonomi politikaları, bankaların faiz kararları, şirketlerin finansal kararları döviz kurlarına göre ani değişiklikler gösterebilmektedir. Döviz kurları, günlük olarak değişmekte, iki para biriminin de kullanıldığı ülkenin koşullarına göre iniş ya da çıkış gösterebilmektedir.

Günlük kurun belirlenmesinde ana etmenlerden biri milletlerarası döviz borsalarıdır.  24 saat, her daim açık olan bu milletlerarası döviz borsaları, sürekli çalıştıkları için döviz fiyatları da sürekli olarak değişmektedir. Televizyondaki haber kanallarının köşelerinde yer alan güncel kur bilgilerini incelerken Borsa İstanbul’un kapandığı durumlarda bile ufak iniş çıkışların yaşandığını görebilirsiniz.

Döviz, yukarıda da bahsedildiği üzere bir mal, bir ürün gibi işleme tabi tutulmaktadır. Bir mal, bir ürün edasıyla işleme tabi tutulan dövizin de bir arz ve talebi bulunmaktadır. Bundan dolayı döviz bir fiyata sahiptir. Döviz fiyatlarına ise döviz kuru ya da uluslararası ifade ile exchange rate denmektedir.

Döviz kurları, çoğunlukla bir birim döviz ya da bununla değiştirilebilen bir değer başına düşen milli para olarak ifade edilebilmektedir. Ters bir tabirle döviz kurları, bir birim milli paranın dengi olan döviz miktarı şeklinde de ifade edilebilir.

Böyle ifade edildiğinde karışık gibi gelse de bugün 1 Amerikan dolarının, 3,10 Türk Lirası’na denk geldiğini hepimiz biliyoruz.

Bunu birim cinsinden şu şekilde ifade edebiliriz. 1 USD = 3,10 TRY

Ya da 1 TRY = 0,322 USD şeklinde aynı işlemi tersten anlatmak da gayet mümkündür.

Bu eşitlik göstergesi ile ilk önce 1 Amerikan dolarının kaç Türk Lirası’na denk geldiğini, sonra ise 1 Türk Lirası’nın kaç Amerikan dolarına denk düştüğünü göstermiş olduk.

Yani Türkiye üzerinden düşünecek olursak, birinci göstergede dövizin milli para cinsinden değerini ortaya koyarken ikinci göstergede ise tam tersini yaparak milli paranın döviz cinsinden fiyatını ortaya koyduk. Buna milli paranın dış değeri de denmektedir.

Bu eşitlik göstergesi neredeyse her saniye değişiklik göstermektedir. Günlük kur bilgileri ne kadar önemliyse büyük yatırımcılar için anlık kur bilgileri de o kadar büyük önem taşımaktadır.

Günlük kur belirlenirken, piyasadaki döviz arzının ve döviz talebinin kesiştiği noktaya bakılır ve bu noktada döviz kuru düzeyinin belirlenmesinin yardımcı rolü olduğu görülür.

Döviz Talebi Nedir?

Basit bir ifade ile, döviz talebi bir ülkenin dış ülkeler ile yaptığı alışverişler neticesinde ortaya çıkan açığa denmektedir. Aldığınız ürünler, satışını gerçekleştirdiğiniz ürünlerden fazla olduğu durumda daha da fazla mal ithal edebilmek için ne kadar dövize ihtiyaç olduğu belirlendiğinde döviz talebi ortaya çıkar.

Döviz Arzı Nedir?

Döviz arzı ise ülke içine gelen, sermayeye hareket katan akışlardır. Ülkenin dışından ya da diğer bir tabirle dış ülkelerden kendi ülkemize açılan krediler, ülkemizin içine yatırım amacıyla sokulan dövizler ya da ülkeyi yöneten devletin elinde yani Türkiye için düşündüğümüz durumda Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın elinde bulunan döviz rezervini incelediğimizde döviz arzını görmüş oluyoruz.

Döviz talepleri ve döviz arzları ayrı ayrı şekilde toplanır. Dönemin sonunda, döviz arzının döviz talebini geçtiği görülüyor ise döviz kuru aşağı şekilde yönlenir. Tersi durumda, yani döviz talebinin döviz arzını geçtiği durumda ise döviz kuru yukarı doğru hareket eder.

Döviz talebinin döviz arzından çok olduğu durumlarda 1 USD = 3,10 TRY değerinde TRY yani Türk Lirası durumun vahametine göre belli bir oranda değer kaybedecek ve eşitlik Türk Lirası’nın aleyhine bozulacaktır.

Döviz arzı fazla olduğu durumda ise Türk Lirası, yine durumun vahametine göre Amerikan doları karşısında değer kazanacaktır.

Diğer bir deyişle de cari hesap ve finansal hesap arasındaki dengesizlik hali, kurların belirlenmesindeki en hayati ekonomik faktördür. Kurlar, sadece ekonomik etkiler ile belirlenmez, siyasi faktörlerin de kurlar üzerinde etkisi vardır.

Yukarıda da kısa bir şekilde belirtildiği gibi, ülke içerisinde siyasi ortam gergin, istikrarın bozulması gündemde ise ülkenin borsası eksi işlem görecektir. Borsa olumsuz yönde ilerleyince ülkenin para birimi dış ülkelerin para birimleri karşısında değer kaybetmeye başlayacaktır. Bu durumda da döviz pahalı olmaya başlayacaktır.

İstikrar ve refah ortamı ülkenin ekonomisine olumlu katkı sağlar, döviz fiyatlarındaki yükselmenin durmasını, ülke parasının değer kazanmasını ve döviz fiyatlarının düşmesini sağlar.

Günlük Çapraz Kur

Çapraz kur, iki döviz arasındaki kurun, her birinin üçüncü döviz birimi ile olan paritesi vasıtasıyla tanımlanan bir kurdur.

Üçüncü döviz birimi genellikle Amerikan doları (USD) olmaktadır.

Günlük Çapraz Kur Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Basit bir anlatım ile günlük çapraz kur hesaplaması şu şekilde yapılır:

1 doların 0,93 Euro’ya (1 USD = 0,93 EUR) denk geldiğini düşünelim. Aynı şekilde 1 doların 3,10 Türk Lirası’na denk düştüğünü (1 USD = 3,10 TRY) de hatırlayalım.

Euro ile Türk Lirası arasında üçüncü bileşen olarak Amerikan dolarını kullanmak koşulu ile çapraz kur hesaplaması şu şekilde yapılır:

Birinci adım olarak, 1 Euro’nun kaç dolar ettiği bulunur.

1 / 0,93 = 1,075

Yukarıdaki işlem sonrasında 1 Euro’nun 1,075 dolar ettiğini öğrendik.

1 dolar, 3,10 Türk Lirası’na denk geliyor ise

1,075 dolar kaç Türk Lirası’na denk gelir?

İçler dışlar çarpımı yaparak sonuca ulaşmak mümkündür.

1,075 ile 3,10’u çarpıp buradan elde ettiğimiz sonucu 1’e bölmemiz gerekir. (1 dolar üzerinden basit bir işlem yaptığımız için bir sayısına bölmekteyiz. Parayı çoğalttığınızda daha büyük rakamlara bölmeniz gerekmektedir.)

1,075 ile 3,10’u çarpıp 1’e böldüğümüzde 3,33 geliyor. (1 EUR = 3,33 TRY)

Bu da 1 Euro’nun kaç Türk Lirası’na denk geldiğini Amerikan doları vasıtasıyla çapraz kur işlemi ile bulduğumuz anlamını taşır.

Elbette ki Türk Lirası’nın Euro karşısındaki değeri telefon, televizyon ve internetten kolayca görülebilmektedir. Ama aynı işlemi İzlanda kronası için kolay bir şekilde bulamadığınız zaman Amerikan doları vasıtasıyla İzlanda kronasının Türk Lirası karşısındaki değerini bulmanız kolay olacaktır.

Günlük Kur Nasıl Hesaplanır?

Günlük kur, yukarıda bahsedilen kriterlere göre belirlenir ve ülkelerin ekonomilerine etki eder. Televizyonda genelde 1 doların ve 1 Euro’nun kaç Türk Lirası’na denk düştüğü gösterilmektedir.

Örneğin 1 Euro, 3,33 Türk Lirası’na (1 EUR = 3,10 TRY) denk düşer.

Peki 1 Türk Lirası kaç Euro’ya düşüyor? Tersten günlük kuru da şu şekilde bulabilirsiniz:

1 / 3,33 = 0,33

Benzer şekilde günlük kura göre döviz harcamalarınızın ne kadara mal olacağını bulmak için de;

1 Amerikan dolarının 3,10 Türk Lirası olduğunu (1 USD = 3,10 TRY) kabul ettiğimiz durumda;

200 dolarlık harcama yapacak durumdaysanız, 200 X 3,10 yaparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Bu durumda 620 Türk Lirası karşılığında 200 Amerikan dolarına denk düşen harcama yapmış oluyorsunuz.

Günlük Kur Hesaplama!