Kira Artış Oranı Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Kira Artış Oranı Hesaplama

Önceki Kira Tutarı :
Yeni Kira Tutarı :

Kira, akıllara ilk olarak ev ve dükkanlar için belirli süre için kullanım karşılığında verilen ücret olarak akıllara gelen bir kavramdır. Yapılan anlaşmalar gereği kiralar genel olarak aylık bazda kullanıcı tarafından mülk sahibine ödenir ve belirli periyotlar dahilinde bu kira bedelleri güncellenir ya da başka bir tabirle artar. Bu yazımızda kira konusuna, kira artış oranı hesaplama temelinde değindik. Kira artış oranı nasıl hesaplanır, kira fiyatları neden artar gibi soruların cevaplarına bu makalede ulaşabilirsiniz.

Kira Nedir?

Bir konut, bir taşıt ya da bir iş yeri için belirli bir süre ve kullanım haklarını başka birine devretme karşılığında alınan bedele kira denir. Sözleşmeye göre farklılık gösterebilme ihtimali olsa da kira genelde alıcı tarafından mülk sahibine aylık olarak ödenir. Senelik ya da çeyrek senelik kira sözleşmeleri de yapılmaktadır.

Kira Artışı Nedir?

Enflasyon yüzünden paranın değer kaybetmesi ile birlikte, mülklerini kiraya veren ve kira geliri üzerinden geçimlerini sürdüren kişilerin alım güçlerinin azalmasını önlemek için fiyatların güncellenmesi, ücretlere zam getirilmesi kira artışı olarak adlandırılır. Genel olarak sözleşmenin bitişiyle birlikte mülk sahibi ile kullanıcı arasında kira artışına yönelik bir pazarlık başlar ve kullanıcı mülk sahibinin teklifini beğendiği halde kira artışı uygulanmış fiyat ile birlikte mülkü kullanmaya devam eder.

Kira artışındaki enflasyon etkisini biraz daha açmak gerekirse Türkiye’de son zamanlarda senelik enflasyon yüzde 9 ila 10 bandında seyretmektedir. Bu neticede birçok ürüne ve hizmete de zam uygulanmaktadır. Birçok ürün ve hizmet her sene enflasyon yüzünden fiyat artırmak durumunda kalmış ve vatandaşlar ekmeğe, faturalara bile zamlı ödemeler yapmak zorunda kalmıştır. Mülk sahibi bu durumda, gelirini enflasyon yüzünden kaybetmemek için yaklaşık olarak enflasyon oranınca zam uygular ve kira artışı gerçekleşir. Kira artışının elbette başka sebepleri de vardır. Bu sebepleri yine bu yazı içerisindeki “Kira fiyatları neden artar?” adlı alt başlıkta okuyabilirsiniz.

Kira Artışı Ne Zaman Uygulanır?

Kira artışı, sözleşmenin yenilendiği ay içerisinde bildirilir ve uygulanır. Diyelim ki 20 Temmuz 2016 tarihinde, bir senelik kira sözleşmesine imza attınız. Buna göre 20 Temmuz 2017 tarihinde yeni sözleşmeye geçmeden önce ev sahibi ya da iş yeri sahibi size kira için x kadar artış uygulamak istediğini bildirecek ve oturmaya devam etmeniz için bu artışı kabul etmeniz gerektiğini belirtip yeni bir sözleşme önünüze koyacaktır.

Eğer ki kira sözleşmesi bir senelik değil de başka periyotlara göre yapılıyorsa yine sözleşmenin bitişinde kira artışı uygulaması başlayabilir. Örneğin yukarıdaki durumda beş yıllık bir sözleşme imzalansaydı 20 Temmuz 2021 tarihinde kira artışının uygulanması muhtemel olacaktı.

Kira Fiyatları Neden Artar?

Kira fiyatlarının artmasındaki en büyük etken yukarıdaki bölümde de anlattığımız üzere enflasyondur. Fakat enflasyon dışında bazı faktörler de kira fiyatlarının artmasına sebep olabilir. Örneğin geçen sene bir dükkan kiraladınız ve kiraladığınız yer çok merkezi olmamak ile birlikte gelişmişlik açısından da geri kalmış bir bölge olarak ön plana çıkıyor. Günümüzde çok popüler olan yapılaşma ve kentsel dönüşüm modası ile birlikte dükkanı kiraladığınız bölge bir anda kalabalık, toplu taşıma için cazip ve gelişmiş bir bölge haline gelebilir. Tüm bu çekici faktörler dükkanın çevresinde oluştuğu durumda civar mekanların değeriyle birlikte dükkanın da değeri artacak ve mülk sahibi kira artışı uygulamak isteyebilecektir.

Diğer taraftan yine yapılaşma sayesinde önceden bazı imkanlara uzakta yer alan evler, artık alışveriş merkezlerine, hastanelere, toplu taşıma imkanlarına, eğitim ve ibadet kurumlarına çok yakın hale geldi. Bu durumu kullanmak isteyen bazı mülk sahipleri de kiranın eskiye oranla daha fazla artması yönünde kararlar almaya başladı.

Çevrenin değerlenmesi ile birlikte kira oranın artması konusu, çözümü çok bulunabilen bir mesele olmasa da enflasyon konusu devlet politikaları sayesinde çözülebilecek bir meseledir. Düzgün bir yönetim ile enflasyon azaltılabilirse paranın değer kaybı da azalacaktır ve bu sayede her sene tüm ürün ve hizmetlere büyük oranda zam gelmeyeceği gibi kira fiyatlarına da yüksek oranlı artışlar uygulanmayacaktır.

Ev ve İş Yeri Kirası Neye Göre Belirlenir?

Ev ve iş yeri kirası her şeyden önce binanın sağlamlığı ile birlikte mülkün büyüklüğüne ve altyapı hizmetlerinin kalitesine göre belirlenmektedir. Bunların ardından kiralanacak yerin hangi bölgede yer aldığı, merkezi yerlere uzaklığı, toplu ulaşım ve bağlantı yollarına yakınlığı, sosyal imkanlarla iç içe olması gibi konular da kira fiyatlarını belirleyen faktörler arasında yer alır. Satış yapılacak bir iş yeri için kirayı belirleyen faktörlerden biri de çevrenin kalabalık ya da sakin olmasıdır. Sakin yerler için doğal olarak kira fiyatları az olacağı gibi kalabalık yerlerde bu iş yerlerinin kira fiyatları yüksek olabilir.

Kira Artış Oranı Hesaplama İşlemi Nasıl Yapılır?

Konutlar için kira artış oranına yönelik politika, kira artışının yapılması gündemde olan aydan bir önce gelen ayın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından belirtilen Yİ – ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı baz alınarak hesap edilir. Mülk sahibi bu orana eşit ya da bu orandan daha düşük bir miktarda kiraya zam yapabilme durumundadır.

Örneğin sözleşmenizi Mayıs 2016 tarihinde bir senelik olarak yaptıysanız kira artışı Mayıs 2017’de geçerli olacaktır fakat kira artış oranı hesaplama Nisan 2017 tarihinde TÜİK’in duyurduğu Yİ – ÜFE verilerine bakılarak yapılacaktır.

Bir örnek ile daha açık hale getirmeye çalışalım.

Şu an oturduğunuz evin aylık kirasının 1000 Türk Lirası olduğunu kabul edelim. Sene içi kira zam oranının da Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilerin ardından mülk sahibi tarafından yüzde 6,3 oranında belirlendiğini düşünelim. Bu durumda kiranıza aylık olarak 63 Türk Lirası zam uygulanacak ve yeni sözleşme ile birlikte her ay 1063 Türk Lirası kira ödemek durumunda kalacaksınız.

Bir başka örnekte de, oturduğunuz evin aylık kirasının 800 Türk Lirası olduğunu varsayalım. Yurt içi üretici fiyat endeksinin, kira sözleşmesini yenilemeden bir önceki ay ve evveline dair 12 aylık Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verileri baz alınarak, ev sahibinin de isteği doğrultusunda yeni sözleşmede yüzde 8 oranında kira artış oranı uygulanacağını kabul edelim. Bu durumda sözleşme yenilendikten sonra kira bedeli olarak aylık kaç para ödenmesi gerekir?

Çözüm çok basittir, 800 Türk Lirası’nın yüzde 8’ini bulduktan sonra bu fiyatı aktif kira bedeline ekleyerek sözleşmenin yenilenmesinin ardından karşınıza çıkacak aylık kira bedeline ulaşabilirsiniz.

800’ün yüzde 8’i 64 Türk Lirası etmektedir. Bu durumda yeni sözleşme ile birlikte aylık kira bedeliniz 864 Türk Lirası olacaktır.

Kira artış oranı hesaplama, konut bazlı kiralamalarda Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı yurt içi üretici fiyat endeksi oranlarının üzerinde olamayacağı gibi ev sahibinin inisiyatifine göre altında olabilir. Bu konuda kiracı ile ev sahibi arasında sözleşme imzalanırken kira artış oranının hangi konuya göre belirleneceğine dikkat edilmesinde yarar vardır. Ev sahipleri kafalarına göre aktif kiracıya, kira artış oranı uygulayamazlar. Uyguladıkları kira oranının ülkenin aktif ekonomik durumu konusunda bir karşılığı olması gereklidir. Kiracı kişinin de enflasyonun arttığı bir ülkede ev sahibinin enflasyona oranla makul miktardaki kira artış oranı uygulamasını yerinde bulmaması çok doğru bir tutum olmayacaktır. Yeni sözleşme imzalamadan önce Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verileri incelemekte, ekonomik durum ile ilgili haberleri takip etmekte ya da çevre evlerin ya da iş yerlerinin güncellenmiş kira bedellerini öğrenmek pazarlık aşamasında işinize yarayabilir.

Kira Artış Oranı Hesaplama!