Mevduat Faizi Hesaplama

Kişiler ellerinde bulunan tasarrufları yatırıma dönüştürmek ve böylece getiri sağlamak amacı ile türlü yollara başvurmaktadır. Getiri sağlamak amacı ile başvurulan yollar arasında borsaya girmek, altın ya da dövize yatırımda bulunmak gibi yollar yer almaktadır. Tüm bunların yanında yaygın olarak tercih edilen getiri sağlama aracı ise vadeli mevduat hesabına para yatırmaktadır. Mevduat Nedir? Banka ya da […] Daha Fazla Bilgi

Kişiler ellerinde bulunan tasarrufları yatırıma dönüştürmek ve böylece getiri sağlamak amacı ile türlü yollara başvurmaktadır. Getiri sağlamak amacı ile başvurulan yollar arasında borsaya girmek, altın ya da dövize yatırımda bulunmak gibi yollar yer almaktadır. Tüm bunların yanında yaygın olarak tercih edilen getiri sağlama aracı ise vadeli mevduat hesabına para yatırmaktadır.

Mevduat Nedir?

Banka ya da banka gibi kredi kurumlarına yatırılan paralara mevduat denilmektedir. Mevduatın en büyük özelliği para yatıran tarafın yatırmış olduğu parayı istediği zamanda, belirlenen vade sonrasında ya da ihbar süresi bitiminde çekebilmesidir. Bahsedilen üç farklı mevduat tipi ile ilgili açıklamalar şu şekildedir;

Vadesiz Mevduat : Mevduat oluşturan taraf istediği zaman parasını banka vb kurumlardan çekebilmektedir.

Vadeli Mevduat : Mevduatı oluşturan taraf belirlenen vadenin sona ermesinin ardından parasını çekebilmektedir.

İhbarlı Mevduat : Mevduatı oluşturan taraf parasını banka vb kurumlara belli bir süre önce bildirimde bulunarak çekebilmektedir.

Banka vb. kurumlara yatırılan mevduatlar alacaklı cari hesaplar, küçük cari hesaplar ya da mevduat hesaplarında izlenmektedir. Bu hesaplar mevduatın yerine ve türüne göre değişmektedir. Banka tarafından bakıldığında mevduatların birer borç niteliğinde olması sebebi ile pasifte yer almaktadır. Nakit yatırımı ile sağlanan mevduatlar dışında nakit hareketi gerektirmeden de mevduat oluşturulabilmektedir. Söz konusu mevduat oluşumları aşağıdaki gibi olabilmektedir.

  • başka bir hesaba keşide edilmiş bir çekin alacak kaydı
  • bir hesaptan aktarım işlemi yapılması
  • havale kabul edilmesi

Mevduat Faizi Nedir?

Bir bankada hesap açtırıldıktan sonra tasarrufların sadece açılan banka hesabında saklanması ve ihtiyaç anında çekilmesi amacı ile oluşturulan mevduatlara herhangi bir mevduat faizi uygulaması yapılmamaktadır. Bu şekilde oluşturulan mevduatlar vadesiz mevduat anlamına gelmektedir.

Esas olarak bakıldığında bankalar kişilerden topladıkları mevduatlar ile gelir elde etmiş olmaktadır. Elde ettikleri gelirler ile ihtiyaç sahiplerine kredi imkanları sunmakta ya da yeni yatırım faaliyetlerine yönelmektedir. Sunulan kredi imkanlarından elde edilen faiz getirisi ya da yatırımlardan elde edilen gelirler de bankanın kazancını oluşturmaktadır. Başlangıçta temel bir sermaye ile kurulan bankaların kazanç elde etmesi bahsedildiği şekilde kişilerin mevduatı ile artmaktadır. Bu sebepten dolayı bankalarda mevduat hesabı bulunan kişiler sahip oldukları mevduatlar ile bir bakıma bankaların kazanç elde etmesine katkıda bulunmuş ya da borç vermiş olarak düşünülebilir. Bankalardan kredi alınması durumunda bankanın kredi çeken tarafa faiz uygulamasında bulunması gibi bankada mevduatı bulunan kişilerinde sözü edilen sebeplerden dolayı faiz geliri elde etmesi mümkün olmaktadır.

Ancak bahsedilen mevduat faizi uygulaması vadeli mevduat hesapları için geçerli olan bir uygulamadır. Vadeli mevduat hesapları daha önce de belirtildiği gibi yatırımcının istediği anda nakde dönüştüremediği, bankadan belirlenen vadenin bitmesinin ardından çekilebilen paraların yatırıldığı hesapları tanımlamaktadır. Vade süresinin dolmasının ardından ise bankaya yatırılan para (anapara) faiz getiri ile birlikte çekilebilmektedir. Vade sonunda bankada bulunan parasını çekmek istemeyen yatırımcı anapara tutarı ve bu paradan elde etmiş olduğu faiz getirisi ile başka bir vadeli hesaba yatırabilir. Bu sayede tekrar gelir sağlama yoluna gitmiş olur.

Yatırımcı vadeli hesaplarda vade süresini artırarak parasını bankada daha uzun süre ile tutma garantisi vermiş olmaktadır. Uzun vadeli mevduat hesapları ise faiz getirisini artırmaktadır.

Vadeli mevduat hesabı açtıracak olan kişilerin oldukça dikkatli olmaları gereken konuların başında vade süresi gelmektedir. İfade edildiği gibi vade süresi uzadıkça faiz getirisi artmaktadır. Ancak vade süresinin sona ermesinden önce para çekiminin mümkün olmaması sebebi ile yatırımcının bunun yanında nakde olan ihtiyacını da göz önünde bulundurması gerekmektedir. Dolayısı ile olası durumlarda nakit para ihtiyacı doğabilecek ise hesapların vadeleri bu doğrultuda kısa tutulmalıdır. Bunun yanında bankaya yatırılan paraya herhangi bir durumda ihtiyaç duyulması söz konusu değil ise vade olabildiğince uzun tutulmalı ve getiri maksimuma çıkarılmalıdır. 

Vadeli mevduat hesaplarında dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise bankaların verdiği vadeli mevduat hesabı hizmetleridir. Her banka vadeli mevduat hesabına ilişkin farklı uygulamalarda bulunduğu için öncelikle karşılaştırma yapılmalıdır. Bu sayede tercihte bulunurken tasarruflar en yüksek vadeli mevduat faizi veren banka seçilebilir.

Vade dolumundan önce hesaptan para çekilmesi durumunda vadesiz mevduata uygulanan faiz oranı uygulanmaktadır.

Mevduat Faiz Oranları

Bankaların vadeli mevduat hesaplarına ilişkin farklı mevduat faizi uygulamaları bulunmaktadır. Bunun yanında vadeli mevduat hesaplarına yatırılacak para miktarı için en düşük tutarlar da farklılaşabilmektedir.

Bankaların vadeli mevduat hesaplarına uyguladıkları faiz oranları ve yatırılması gereken en düşük tutar aşağıda yer alan tabloda verilmektedir.

Banka Adı Faiz Oranı  Yatırılması Gereken En Düşük Miktar
AKBANK yüzde 6,5 1000 Türk Lirası
ALTERNATİFBANK yüzde 7,25
ANADOLU BANK yüzde 6,75
CITI BANK yüzde 7,00 1000 Türk Lirası
DENİZ BANK yüzde 7,75 1000 Türk Lirası
FINANSBANK yüzde 7,50 1000 Türk Lirası
FORTİSBANK yüzde 7,40 1000 Türk Lirası
GARANTİ BANKASI yüzde 6,25 500 Türk Lirası
HALKBANK yüzde 6,50 500 Türk Lirası
HSBC yüzde 6,75 1000 Türk Lirası
ING BANK yüzde 8,00 500 Türk Lirası
MILLENNIUM BANK yüzde 8,75 1000 Türk Lirası
ŞEKERBANK yüzde 8,25
T.C. ZİRAAT BANKASI yüzde 8,00
TEB yüzde 7,75
TEKSTİLBANK yüzde 7,00 1000 Türk Lirası
TÜRKİYE İŞ BANKASI yüzde 7,00 1000 Türk Lirası
VAKIFBANK yüzde 7,00
YAPI KREDİ BANKASI yüzde 7,50 1000 Türk Lirası

Mevduat Faizi Getirisi

Bankaların vadeli mevduat hesaplarına yatırılan tutarlardan elde edilecek olan faiz getirisi aşağıda yer alan formüller yardımı ile hesaplanmaktadır.

Vadeli Hesap Günlük Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı / 365) X Gün Sayısı

Vadeli Hesap Aylık Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı / 12) X Ay Sayısı

Vadeli Hesap Yıllık Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı) X Yıl Sayısı

Vadeli mevduat hesabına ilişkin örneklere bir sonraki başlıkta yer verilmektedir.

Vadeli Mevduat Hesabına Stopaj Kesintisi Yapılması

Vadeli mevduat hesaplarına uygulanan stopaj kesintisi yüzde 15 oranındadır. Ancak stopaj kesintisi vadeye bağlı olarak değişmektedir. Vadenin uzaması stopaj oranını kademeli olarak düşürmektedir. Vadeli hesaplara uygulanacak olan stopaj kesintisi ilgili kanunda şu şekilde yer almaktadır;

  • Vadeli hesaplar, ihbarlı hesaplar ve altı aya kadar (altıncı ay dahil) olan vadeli hesaplarda uygulanacak olan stopaj kesintisi oranı yüzde 15,
  • Bir yıla kadar (bir yılın dolduğu tarih dahil) olan vadeli hesaplarda uygulanacak olan stopaj kesintisi oranı yüzde 12,
  • Bir yıldan daha uzun olan vadeli hesaplarda uygulanacak olan stopaj kesintisi oranı yüzde 10’dur.

Mevduat Faizi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Örnek 1 : X Bankası vadeli mevduat hesabına 100 günlük vade ile yüzde 6 faiz oranı ile yatırılan 10.000.00 Türk Lirası vade sonunda ne kadar faiz getirisi sağlamaktadır.

Çözüm : Elde edilecek faiz getirisini hesaplamak için vadeli hesap günlük faiz getirisi formülünü kullanarak hesaplama yapabiliriz.

Vadeli Hesap Günlük Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı / 365) X Gün Sayısı

= (10.000.00 Türk Lirası / 100) X (0,06 /365) X 100 Gün

= 163.93 Türk Lirası

Elde edilen 163.93 Türk Lirası tutarındaki faiz getirisinden yüzde 15 stopaj kesintisi yapılmaktadır.

Stopaj kesintisi = 163,93 Türk Lirası x 0,15 = 24,59 Türk Lirası

Vadeli mevduat hesabı net faiz getirisi = 163,93 Türk Lirası – 24,59 Türk Lirası = 139,34 Türk Lirası

Faiz getirisi ile birlikte elde edilen toplam tutar = 10,000.00 Türk Lirası + 139,34 Türk Lirası = 10,139.34 Türk Lirası

Örnek 2 : Z Bankası vadeli mevduat hesabına 2 aylık vade ile yüzde 8 faiz oranı ile yatırılan 10.000.00 Türk Lirası vade sonunda ne kadar faiz getirisi sağlamaktadır.

Çözüm : Elde edilecek faiz getirisini hesaplamak için vadeli hesap aylık faiz getirisi formülünü kullanarak hesaplama yapabiliriz.

Vadeli Hesap Aylık Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı / 12) X AySayısı

= (10.000.00 Türk Lirası / 100) X (0,08 /12) X 2 Ay

= 133,33 Türk Lirası

Elde edilen 133,33 Türk Lirası tutarındaki faiz getirisinden yüzde 15 stopaj kesintisi yapılmaktadır.

Stopaj kesintisi = 133,33 Türk Lirası x 0,15 = 20,00 Türk Lirası

Vadeli mevduat hesabı net faiz getirisi = 133,33 Türk Lirası – 20,00 Türk Lirası = 113,33 Türk Lirası

Faiz getirisi ile birlikte elde edilen toplam tutar = 10,000.00 Türk Lirası + 113,33 Türk Lirası =10,113.33 Türk Lirası

Örnek 3 : Y Bankası vadeli mevduat hesabına 2 yıllık vade ile yüzde 7 faiz oranı ile yatırılan 10.000.00 Türk Lirası vade sonunda ne kadar faiz getirisi sağlamaktadır.

Çözüm : Elde edilecek faiz getirisini hesaplamak için vadeli hesap yıllık faiz getirisi formülünü kullanarak hesaplama yapabiliriz.

Vadeli Hesap Yıllık Faiz Getirisi = (Anapara / 100) X (Faiz Oranı) X Yıl Sayısı

= (10.000.00 Türk Lirası / 100) X (0,08) X 2 Yıl

= 1,600.00 Türk Lirası

Elde edilen 1,600.00 Türk Lirası tutarındaki faiz getirisinden yüzde 10 stopaj kesintisi yapılmaktadır.

Stopaj kesintisi = 1,600.00 Türk Lirası x 0,10 = 160,00 Türk Lirası

Vadeli mevduat hesabı net faiz getirisi = 1,600.00 Türk Lirası – 160,00 Türk Lirası = 1,440.00 Türk Lirası

Faiz getirisi ile birlikte elde edilen toplam tutar = 10,000.00 Türk Lirası + 1,440.00 Türk Lirası =11,440.00 Türk Lirası

Mevduat Faizi Hesaplama!