Oran Hesaplama

Hem günlük hayat içerisinde hem de iş yaşamında türlü hesaplamalar yapmak zorunda kalıyoruz. Yaptığımız bu hesaplamaların bazılarında oransal verilerin kullanılması gerekiyor. Oransal veriler ışığında yapılan hesaplamalar ile ilgili olarak yazı içerisinde sizlere oran hesaplama, iddaa oranı hesaplama, cari oran hesaplama ve vadeli hesap oranı hesaplama konularından bahsedeceğiz. Ayrıca konularla ilgili olarak daha iyi anlaşılması amacı ile […] Daha Fazla Bilgi

Hem günlük hayat içerisinde hem de iş yaşamında türlü hesaplamalar yapmak zorunda kalıyoruz. Yaptığımız bu hesaplamaların bazılarında oransal verilerin kullanılması gerekiyor. Oransal veriler ışığında yapılan hesaplamalar ile ilgili olarak yazı içerisinde sizlere oran hesaplama, iddaa oranı hesaplama, cari oran hesaplama ve vadeli hesap oranı hesaplama konularından bahsedeceğiz. Ayrıca konularla ilgili olarak daha iyi anlaşılması amacı ile örnekler vermekteyiz.

Oran Hesaplama Nasıl Yapılır?

Bir fiyat üzerinden yapılan indirimlerde, devlet tarafından alınan vergilerde ya da matematiksel problemlerin çözümü gibi konularda oran hesaplamasına ihtiyaç duymaktayız. Oran hesaplaması yaparak bu gibi konularda ne kadar tutarda indirim sağlandığını, vergi konusu olan durumlarda ne kadar vergi ödenmesi gerektiğini öğrenebiliriz. Oran hesaplaması yapabilmek için elimizde bulunan sayı ile oranın çarpılması gerekmektedir. Oran hesaplaması ile ilgili olarak aşağıda örnekler yer almaktadır.

Örnek 1 : Bir giyim mağazasında satış fiyatı 100 Türk Lirası olan bir ayakkabıda seri sonu olması sebebi ile mağaza tarafından yüzde 20 oranında indirim yapılması kararı alınmıştır. Mağazanın ayakkabıyı müşteriye sunacağı yeni satış fiyatı kaç Türk Lirası olacaktır?

Çözüm : Mağazanın satış fiyatı = 100 Türk Lirası

Mağazanın yapacağı indirim tutarı = 100 Türk Lirası x % 20 = 20 Türk Lirası

Ayakkabının indirimli olan yeni satış tutarı = 100 Türk Lirası – 20 Türk Lirası = 80 Türk Lirası’dır.

Örnek 2 : ABC Anonim Şirketi’nin kazancının yapılan hesaplamalar sonucu 40,000.00 Türk Lirası olduğu ortaya çıkmıştır. Devlet tarafından alınan Kurumların Vergisi oranı yüzde 40’tır. Buna göre ABC Anonim Şirketi’nin devlete ödemekle yükümlü olduğu Kurumlar Vergisi tutarı kaç Türk Lirası’dır?

Çözüm : ABC Anonim Şirketi’nin kazancı : 40,000.00 Türk Lirası

Devlet tarafından alınan Kurumlar Vergisi Oranı = % 40

ABC Anonim Şirketi’nin ödemesi gereken Kurumlar Vergisi tutarı = 40,000.00 Türk Lirası x % 40 = 16,000.00 Türk Lirası’dır.

Örnek 3 : Bir sınıfta 45 öğrenci bulunmaktadır. Hem kız hem de erkek öğrencilerin eğitim gördüğü sınıfta kız öğrencilerin sayısı, erkek öğrencilerin sayısının 1/2’si kadardır. Bu durumda bu sınıfta kaç erkek öğrenci eğitim görmektedir?

Çözüm : Sınıfta bulunan öğrenci sayısı : 45

Sınıfta bulunan kız öğrenci sayısı : x

Sınıfta bulunan erkek öğrenci sayısı : 2x

Bu sınıfta bulunan toplam öğrenci sayısına 3x dersek, x’i 45/3 = 15 olarak bulunuz. Bu durumda sınıfta bulunan erkek öğrenci sayısı 2x olduğundan 2 x 15 = 30 olarak bulunur.

Örnek 4: Bir üniversitede öğrencilerin dönem sonu ders notlarının hesaplanmasında vize ve final sınavlarından aldığı puanlar dikkate alınmaktadır. Dönem sonu notlarında vize sınavı puanının yüzde 40’ı ve final sınavı puanının yüzde 60’ı etkili olmaktadır. Yapılan vize sınavından 60 puan, final sınavından ise 80 puan alan bir öğrencinin dönem sonu ders notu kaçtır?

Çözüm : Vize sınavı notu : 60

Final sınavı notu : 80

Vize sınavının not ortalamasına etkisi : 60 x % 40 = 24

Final sınavının not ortalamasına etkisi : 80 x % 60 = 48

Öğrencinin dönem sonu ders notu ortalaması : 24 + 48 = 72 olacaktır.

İddaa Oran Hesaplama Nasıl Yapılır?

Spor karşılaşmaları ile ilgili olan kişiler tarafından sıkça oynanan iddaada kazancı belirleyen oranların hesaplanması aşağıda açıklandığı gibi olmaktadır.

İddaa siteleri tarafından belirlenen oranların elde edilmesi için 1/ maç durumu yüzdesi formülü kullanılmaktadır. Formülde yer alan maç durumları; A takımının galibiyeti, B takımının galibiyeti ve A ve B takımının maç sonucunda berabere kalması şeklinde olmaktadır. Maç durumu için verilen yüzdelerin toplamı ya 1’e eşit olmalı ya da 1’den küçük olmalıdır.

Örnek : A ve B spor kulüplerinin karşılaşacağı bir maçta maç sonucu durumları hakkında verilen yüzdeler şu şekildedir;

A spor kulübünün galip olması : % 50

B spor kulübünün galip olması : % 30

A ve B spor kulüplerinin maç sonucunda berabere kalması : % 20

Verilen bu yüzdeler sonrasında belirtildiği gibi 1/maç sonucu durumu formülü kullanılarak oranlar belirlenmektedir. Buna göre iddaa oranları aşağıdaki gibi olacaktır.

A spor kulübünün galip olması : 2,00 (1/50)

B spor kulübünün galip olması : 3,33 (1/30)

A ve B spor kulüplerinin maç sonucunda berabere kalması : 5,00 (1/20)

Bunun yanında bahis şirketinin alacağı yüzde de iddaa oranının belirlenmesinde etken olmaktadır. Örneğin, bahis şirketi tarafından alınacak olan yüzdenin % 10 olduğunu varsayalım. Bu durumda belirlenen iddaa oranları da şu şekilde hesaplanacaktır.

A spor kulübünün galip olması : 1.80 (2.00 x 0,90)

B spor kulübünün galip olması : 2.99 (3.33 x 0,90)

Maçın beraberlik ile sonuçlanması : 4.50 (5.00 x 0,90)

Cari Oran Hesaplama Nasıl Yapılır?

İşletmelerin mali tablo analizleri sırasında kullanılan bir oran olan cari oran işletme için önemli bir likidite göstergesidir. Cari oran ile kısa vadeli borçların karşılanma durumu hakkında bilgi sağlanmaktadır. Cari oranın bulunması için likit varlıkları gösteren dönen varlıklar toplamı ile bir yıldan daha kısa süreli borçlar oranlanır.

Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar formülü ile hesaplanmaktadır.

Cari oranın 1 ya da 1’in üzerinde olması işletme için olumlu gösterge olacaktır. Ancak bazı durumlarda (işletmenin bulunduğu sektörde yer alan şirketler ve sektör ortalamasına bağlı olarak) cari oran farklılık gösterebilmektedir. Cari oran ile ilgili yorumlarda bulunurken bu durumun dikkate alınması gerekir.

Cari Oranın Düşmesine Sebep Olan Bazı Durumlar

  • İşletmenin faaliyetleri sonucunda zararda olması

     

  • İşletme sahipleri tarafından işletmeden büyük miktarda kaynak çekilmesi
  • İşletmenin sağladığı karın işletmede bırakılması yerine nakit olarak dağıtılması
  • İşletme sermayesinin azaltılması
  • İşletme dönen varlıklarının uzun vadeli borçların ödenmesinde kullanılması
  • İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynaklarının dönen varlık artışına oranla yüksek olması

Örnek : Bir işletmenin aktiflerinin toplamı 10,000.00 Türk Lirası, duran varlıklarının toplamı 4,000.00 Türk Lirası ve işletme cari oranı 2 olduğuna göre bu işletmenin kısa vadeli yabancı kaynakları kaç Türk Lirası’dır?

Çözüm : İşletmenin kısa vadeli yabancı kaynakları bulmak için öncelikle cari oran formülünde yerine koymak için dönen varlıkların toplamının elde edilmesi gerekir.

Aktifler Toplamı – Duran Varlıklar = Dönen Varlıklar

10,000.00 Türk Lirası – 4,000.00 Türk Lirası = 6,000.00 Türk Lirası

Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

2 = 6,000.00 Türk Lirası / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar = 3,000.00 Türk Lirası olarak hesaplanır.

Vadeli Hesap Oran Hesaplama Nasıl Yapılır?

Kişiler tarafından kazanç elde edilmesi amacı ile yapılan bir yatırım türü de vadeli mevduat hesabı açtırmaktır. Vadeli mevduat hesabında yatırılan tutar üzerinden sağlanan gelir hemen nakit olarak elde edilmez. Kişinin vadeli mevduat hesabı yoluyla elde ettiği parayı çekmesi için belirli bir vadenin dolması gerekir. Vadenin dolmasının ardından bankaya yatırılan para ve yatırılan paradan faiz yolu ile elde edilen getiri bankadan çekilebilir. Bunun yanında paranın bankadan çekilmek istenmemesi halinde farklı bir vade süresinde tekrar hesaba yatırılabilir. Vadeli hesapta vade süresi ile sağlanan getirisi doğru orantılı olarak artmaktadır. Vadeli hesaba yatırılan tutarın hesaplanması aşağıdaki gibi  yapılmaktır.

  • Günlük Faiz Getirisi = (Anapara Tutarı / 100) x (Faiz Oranı / 365) x Gün Sayısı
  • Aylık Faiz Getirisi = (Anapara Tutarı / 100) x (Faiz Oranı / 12) x Ay Sayısı
  • Yıllık Faiz Getirisi = (Anapara Tutarı / 100) x (Faiz Oranı) x Yıl Sayısı

Vadeli mevduat hesabına yatırılan tutardan sağlanan gelir üzerinden stopaj vergisi kesilmektedir. Kesilen stopaj vergisinin oranı yüzde 15’tir. Ancak vadenin uzaması durumunda stopaj vergisi oranı kademeli olarak azalmaktadır. Kanunda yer alan ifadeye göre altı aya kadar olan hesaplarda yüzde 15 stopaj vergisi, bir yıla kadar olan hesaplarda yüzde 12 stopaj vergisi ve bir yıldan daha uzun süreli olan hesaplarda yüzde 10 stopaj vergisi kesintisi yapılmaktadır. Eğer yatırılan tutar vade süresi dolmadan bankadan çekilirse bankadaki tutara vadesiz mevduat faiz oranı uygulaması yapılacaktır.

Örnek : A Bankası’na 1 yıl vade ile 10,000.00 Türk Lirası yatıran Mehmet Çelik vadenin dolmasının ardından yüzde 5 faiz oranı ile ne kadar getiri sağlamış olur?

Çözüm : Getirinin hesaplanması için hesaba bir yıllık süre ile para yatırıldığı için aşağıdaki formül kullanılacaktır.

Yıllık Faiz Getirisi = (Anapara Tutarı / 100) x (Faiz Oranı) x Yıl Sayısı

Buna göre soruda yer alan verilerin formülde yerine yazılması ile vadeli hesaptan sağlanan yıllık faiz getirisi bulunur.

Yıllık Faiz Getirisi = (10,000.00 Türk Lirası /100) x 5 x 1

Yıllık Faiz Getirisi = 100 Türk Lirası x 5 x 1

Yıllık Faiz Getirisi = 500 Türk Lirası

Yıllık faiz getirisi üzerinde stopaj vergisi kesilecektir. Soruda bir yıllık vade olduğu için stopaj vergisi oranı yüzde 12 olur.

500 Türk Lirası x %12 = 60 Türk Lirası kesinti yapılır.

500 Türk Lirası – 60 Türk Lirası = 440 Türk Lirası

Son aşamada bulunan 440 Türk Lirası stopaj vergisi sonrası geriye kalan kazanç tutarıdır. Sonuç olarak 440 Türk Lirası faiz getiri olmak üzere vade sonunda bankadan toplamda 10,440.00 Türk Lirası çekilebilir.

Tüm bu hesaplamalar için oran hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Oran hesaplama aracında bulunan alanlara bilgilerin girilmesi ve hesaplama butonuna tıklanması ile sonuca hızlı, kolay ve doğru şekilde ulaşabilirsiniz.

Oran Hesaplama!