Parite Hesaplama

Bir ülkenin para biriminin, başka bir ülkenin para birimine karşılık değerine parite denir. Örneğin; EUR/TL paritesi, Euro’nun TL’ye göre değerini göstermektedir. Bu parite üzerinden tanımlamaya devam edersek, Euro baz dövizi oluştururken, Türk Lirası karşıt dövizi oluşturmaktadır. Pariteyle yapılan işlem sonucunda elde edilen kar – zarar durumu, Türk Lirası cinsinden ödenmektedir. Daha Fazla Bilgi

Parite Çeşitleri Nelerdir?

Pariteler majör ve minör pariteler olarak sınıflandırılmaktadır.

Majör Pariteler

İki tane majör para biriminden oluşturulan paritelere, majör parite denir. Finans piyasasında olan 7 majör para birimi major paritelerini oluşturur. En çok işlem gören parite çeşitleri aşağıdaki gibidir;

EUR/USD Paritesi: Finans piyasasında en çok yatırım yapılan paritedir. Bu paritenin tercih edilmesinin nedeni Amerika Doları ile Euro kullanan ülkelerin ekonomilerinde yaşanan hareketliliktir. Yüksek işlemin yanında hareketliliğinin de yüksek olması sebebi ile EUR/USD paritesinden, forex piyasasında iyi kazançlar elde edebilirsiniz.

USD/JPY Paritesi: Amerikan Doları’nın Japon Yeni değerini gösteren paritedir. Dünyanın en büyük iki ekonomisi olan Amerika ve Japonya’nın para birimleri ile yüksek işlem hacminden yararlanarak kar elde edebilirsiniz. Amerika ve Japonya, ithalat ve ihracatta dünya devidir. Ekonomilerinin gelişmiş ve canlı olması, paritenin seyrine de yansımış ve forex piyasasının en tercih edilen 2. piyasası olmuştur.

GBP/USD Paritesi: İngiliz Sterlini’nin, Amerikan Doları karşısındaki değerini göstermektedir. Güçlü olan İngiliz ekonomisinin Amerikan ekonomisi üzerinde yaşanan değişiklikleri, paritenin Sterlin’de yaşanan ekonomik krizler karşısında gösterdiği performansı nedeni ile, yatırımcılar güvenli şekilde bu pariteye yatırım yapmaktadır.

EUR/GBP Paritesi: Euro’nun, İngiliz sterlini karşısındaki değerini göstermektedir. İngiliz sterlini, en eski para birimi statüsündedir ve değerini korumaktadır. Euro ise Amerikan Doları’nın üstünlüğünü bastırmak için Euro kullanan ülkelerde ve dünyada yaşanan krizlerden etkilenmiştir. Bu sebeple EUR/GBP paritesinin değeri İngiliz ekonomisinin seyirine göre değişiklik gösterir.

USD/CAD Paritesi: Amerikan Doları’nın Kanada Doları üzerindeki değerini gösteren paritedir. Kanada’nın canlı ekonomisi dolayısıyla USD/CAD paritesi güvenli yatırım aracı arasında yer almaktadır. Güçlü ekonomileri nedeni ile ülkelerin para birimlerinden oluşan parite, forex piyasasında güvenli bir yatırım aracı olarak gösterilmektedir.

AUD/USD Paritesi: Avustralya Doları’nın, Amerikan Doları üzerindeki değerini gösteren paritedir. Avustralya ekonomisi güçlü temellere dayanmaktadır. Bu yüzden yatırımcılara güven veren bir ekonomisi vardır. Amerikan ve Avustralya ekonomisinde meydana gelen değişiklikler, AUD/USD paritesinde etkilidir.

USD/CHF Paritesi: Bu parite Amerikan Doları’nın, İsviçre Frangı karşısındaki değerini gösteren parite çeşididir. Yaşanan ekonomik krizlerde bile sağlamlığını korumakta olan İsviçre Frangı, portföyünü güvenli olarak çeşitlendirmek isteyen yatırımcıların tercihidir.

Minör Pariteler

Minör para birimi, yanında başka minör para birimiyle işlem görerek minör pariteleri oluşturur. En çok işlem görmekte olan minör para birimleri; Hong Kong Doları (USD/HKD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (USD/ZAR), Singapur Doları (USD/SGD), Yeni Zelanda Doları’dır (USD/NZD). Bu para birimleri yerel yatırımcılar tarafından işlem görmektedir.

Pariteyi Etkileyen Faktörler – Parite Artarsa ve Düşerse Ne Olur?

Parite çeşitli faktörlerden etkilenebilir. Bu faktörlerin başında para biriminin ne kadar faiz verdiği gelir. Bir ülkedeki faiz oranı yükselir ise o ülkenin para biriminin değeri, diğer ülkelerin para birimleri ile değerlendirilir. Bunun nedenini açıklamak gerekirse, faiz oranının yükselmesi ile birlikte ülkeye dışarıdan giren para artacak ve yatırımcılar ülkenin para birimini satın almaya başlayacaklardır. Bu şekilde o ülkenin para birimi değer kazanacaktır. Faiz oranı düştüğünde de tam tersi etki yaratacaktır.

Pariteyi etkileyen faktörlerden bir tanesi de ülkelerin ekonomik yapısı ve buna bağlı olarak gelecekte yaşanması beklenen gelişmelerdirEğer ki o ülkenin ekonomisi iyi gidiyorsa ve bunun bu şekilde devam edeceği düşünülüyor ise, o ülkeye dışarıdan döviz girmeye başlayacaktır. Bu, paritenin o ülke para biriminin değerlenmesi açısından lehine olacaktır.

Türkiye’yi Etkileyen Parite Hangisidir?

Dünya piyasaların takip ettiği bazı önemli pariteler ise şu şekildedir; Euro/Dolar, Sterlin/Dolar, İsviçre Frangı/Dolar, Yuan/Dolar, Yen/Dolar şeklindedir.

Türkiye ekonomisi açısından bakacak olursak en önemli parite, Euro/Dolar paritesidir. Türkiye’de ihracatın büyük bir kısmı Euro ile, ithalatı da Dolar ile yapılmaktadır. Bu da bu iki pariteyi ülkemiz için önemli bir noktaya getirmektedir. Euro/Dolar paritesinde Euro’nun güçlenmesi ya da Dolar’ın zayıflaması ülkemizin dış ticaret açığı bakımından bakılırsa ülkemiz adına yararlıdır.

Paritede Çapraz Kur

Çoğu ülkede döviz alanında Dolar üzerinden kur işlemleri yapılır. Dolar dışındaki iki farklı para biriminin arasında bulunan oranın, Dolar kuru üstünden parite hesaplaması işlemine çapraz kur denir. Ülkeler başka ülkelerin para birimlerinin oranlarını belirlemek için Dolar çapraz kuru üzerinden parite hesaplama yaparlar. Çapraz kurun parite hesaplama işlemini örnek ile açıklayacak olursak;

1 Dolar = 0,93 Euro

1 Dolar = 2,73 TL olarak bilgileri aldıktan sonra Euro ve TL arasındaki çapraz kuru bulabilmek için aşağıdaki işlemleri yapmamız gerekmektedir. Öncelikle 1 Euro kaç Dolar eder onu bulmak gerekir.

1/0,93 = 1,075. Bu bilgilere göre 1 Euro’nun 1,075 Dolar olduğunu buluruz. Bu işlemden sonra ne kadar Türk Lirası’nın bu Dolar kuruna denk geldiğini bularak Euro çapraz kurunu bulmuş olacağız. Çapraz kur parite hesaplama için;

1 Dolar = 2,73 TL           1,075 Dolar = ?      = 1,075 x 2,73 = 2,934

Yapılan bu parite hesaplamalarına göre 1 Euro’nun 2,934 Türk Lirası olduğu ortaya çıkmaktadır. Siz de çapraz kur parite hesaplamasını bu formüle göre yapabilirsiniz.

Parite Hesaplama Nasıl Yapılır?

Parite, bir döviz kurunun ya da ulusal bir para birimin diğer para değerine oranıdır. Parite hesaplama işlemi de döviz kurunun ulusal para birimine çevrilmesi ile elde edilir. Parite hesaplama işlemini yazının devamında vermiş olduğumuz örnek ile yapabilirsiniz.

1 Dolar  = 2 TL
1 Euro   = 4 TL olduğunu düşünelim;

Euro – Dolar paritesi: 4 /2 = 2.0 olacak
Dolar – TL paritesi: 1/2 = 0.5 olur
Euro – TL paritesi: 4/2 = 2 olacaktır.

Yani bu örnekten de anlaşılacağı gibi para birimi değerinin diğer para birimi değerine bölünmesi ile basit bir şekilde parite hesaplama işleminizi gerçekleştirebilirsiniz.

Ancak daha basit bir yöntem olarak, yazının başında size verilen parite hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Parite hesaplama aracına göre;

  1. Çevirmek istediğiniz para miktarını giriniz.
  2. Daha sonra girdiğiniz para miktarının birimini giriniz.
  3. Ardından çevirmek istediğiniz para birimini giriniz.
  4. Girdiğinizin bilgiler yanlışsa Temizle butonuna basarak tekrar bilgilerinizi doğru bir biçimde giriniz. Daha sonra hesaplama sekmesine tıklayarak parite hesaplamanızı tamamlayınız.
Parite Hesaplama!