Patent Ücreti Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Patent Ücreti Hesaplama

Patent bilimsel ve teknik bir buluşun ya da böyle bir buluşu uygulama alanında kullanma hakkının kime ait olduğunu gösteren resmi belge olarak adlandırılmaktadır. Patent, buluşu yapan kişinin, buluşa konu olan ürünü belirli bir süre için üretebilmesi, kullanabilmesi, satabilmesi veya ithal edebilmesi için gerekli olan yetki belgesidir. Buluşu yapılan neredeyse her şey patent koruması kapsamına dahildir. Buluşu yapılan bir ürün ya da sistemin bütün hakları patent sahibine ait olur ve ondan izinsiz kullanılamaz. Patent buluş sahibine, keşfini yaptığı ürünün satışı, pazarlaması ve çoğaltılması gibi alanlarda bir  ayrıcalık getiren resmi belgedir, bir unvandır. Patent yasalarının var olmasının sebebi; kişilerin buluş yapmasını, yenilikçi ve yaratıcı gözüken uygulamaları teşvik etmek amacı ile gerekli olan korumaları ve buluş ile elde edilen teknik sonuç ve çözümlerin gerçek hayatta uygulanabilir olmasını sağlamaktır. Verilmiş olan patentler ve patentlerin sanayi içerisinde kullanılabilmesiyle ekonomik, teknik, ve sosyal ilerlemenin gerçekleşmesi sağlanır. Sanayi alanında gelişmiş nitelik taşıyan ülkelere verilen patent sayıları oldukça fazladır. Bu durumda bu düşüncenin gerçekliğini ve doğruluğunu ispatlamaktadır. Biz de bu yazımızda patent ücreti hesaplama işlemlerini inceleyeceğiz.

Patent genel tabiri ile bir buluşu tasdik eden belgedir. Özellikle endüstrinin gelişmesinden sonra lüzumu görülmüş, seri halinde imal edilecek bir malın, belirli normlara uygun olarak yalnız ilk keşfeden tarafından meydana getirmesi ve buluşun çalınmasından, taklitlerinden korunması için, bu belge ile kendisine hak tanınmıştır. Patent bir tür kişisel mülk sayılmaktadır. Satılabilir, lisans ile verilebilir ve miras gibi bırakılabilir. Patent sahibi kişi, diğer kimselere buluşunun kullanım ve satış haklarından herhangi birini devredebilir. Bu işlem için buluş sahibi tarafından diğer kişiye lisans verilir. Patentli bir üründen yetkisi olmadan kullanmaya çalışan şahıslar ise mahkemeye verilirler. Bu suçun cezai işlemi tazminattır. Buluşlara göre patent süreleri farklıdır. Faka çoğu ülkede on altı ile yirmi sene arasında değişiklik gösterir. Türkiye Cumhuriyeti sınırları çerçevesinde buluşların belgelendirilmesi ve patent sahibi olma işlemleri Türk Patent Enstitüsü tarafından yürütülmektedir. Türk Patent Enstitüsü T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlıdır. Kanuna tabii yasal bir kuruluştur. Diğer kamu ve kuruluşlardan bağımsızdır. Yürütme, yasama ve yargı müdahalesi altında değildir. Türk Patent Enstitüsü, Türkiye’nin teknolojik süreçlerdeki başarısına katkıda bulunmak, ülke içerisinde ulaşılabilir rekabet ortamını sağlamak, araştırma ve geliştirme unsurlarının ilerlemesini sağlamak üzere; kanunla düzenlenmiş patent, marka ve üretim mülkiyeti haklarının oluşması, korunması ve bu haklara ilişkin yurt içi ve yurt dışı çevrelerde belgeleri hem birey hem de kamu hizmetine sunmak gibi bir amacı söz konusudur. Türkiye’de yetkili kurumdur. Patent sahiplerini yetkili kılma yetkisine sahiptir. Türk Patent Enstitüsü içerisinde patent sahibi olunması için ya da bir ürünün patent almaya hak kazandıracak unsurlar taşıması için Enstitü Yönetim Kurulu kararları ile düzenlemelere tabii tutulmuştur.

Patent Nasıl Alınır?

Patent başvurusu Türk Patent Enstitüsüne gerçekleştirilmektedir. Patent alınabilmesi için başvurusu yapılacak ürünün buluş niteliği taşıması gerekmektedir. Patent alacak ürünün patent alabilmesi için Enstitü Yönetim Kurulunca karara bağlanmış standartlara sahip olması gerekmektedir. Patent başvurusunun ilk aşaması Enstitüye başvurunun yapılmasıdır. Bu başvuru E-Devlet üzerinden ve Türk Patent Enstitüsü İnternet sitesinden online şekilde gerçekleştirilebilmektedir. İkinci aşama olarak Enstitü tarafından patent araştırması yapılmasıdır. Patente konu olan buluşun mevcut patenti bulunanlara yeni bir şeyler katıyor veya onlardan ciddi farklarla ayrılıyor olması gerekmektedir. Patent başvurusu yapmadan önce başvurunun sahibinin buluşa konu olan ürünün teknik ile ilgili Türk Patent Enstitüsüne başvurarak patent için araştırma yapması önerilmektedir. Tekniğin mevcut durumunun araştırılması, buluş sahibine kendi buluşu ve başka buluş sahibinin buluşu ile karşılaştırılması, benzerliklerin görülmesi olanağını sağlar. Başvuru sahibi paten araştırması sayesinde buluşunun yeni olup olmadığına ilişkin genel bir kanı sahibi olur.. Böylece var olan durumun farkına varılarak buluş için yapılan başvurunun reddedilip, kabul edilme olasılığı az çok tahmin edilebilir olur. Patente konu olan ürünün buluş olarak nitelendirilmesi durumunda Enstitü patent edindirme işlemine başlamaktadır.

Bir ürüne patent verilebilmesi için 3 şartın geçerli olması gerekmektedir.

  • Yenilik: Tekniğin, bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir.
  • Tekniğin bilinen durumunun aşılması gerekmektedir.
  • Sanayide ve tarımda uygulanabilir olması gerekmektedir.

Patent verilmeyen konular ise aşağıdaki gibidir. Bu konulara patent verilmemesinin sebebi buluş niteliğinde olmamasıdır.

Buluş özelliği taşımadığı için patent verilemeyecek konular:

  • Keşif özelliği taşıyan, bilimsel teorileri sayılan unsurlar ile matematik çözüm ve metotları;
  • Ticari, zihni ve oyun uygulamalarına ilişkin planlamalar ve kurallar;
  • Edebiyat ve sanat alanındaki eserler, bilim eserleri, estetik özelliği olan unsurlar ve bilgisayar yazılımları;
  • Bilginin düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesine ilişkin teknik yön içermeyen uygulamalar;
  • İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi işlemler ve tedaviler
  • İnsan ve hayvan vücuduna ilişkin teşhis uygulamaları buluş niteliği taşımaz ve bu nedenle patente konu olamaz.

Ayrıca konusu kamu hukuksal düzenine veya toplum üzerinde genel geçer ahlaka aykırı olan buluşlar ile bitki ve hayvan yetiştirmek için uygulanan işlevlere ilişkin buluşlara patent verilmesine karşın korunmaya alınamaz.

Buluş sahibi patentini aldıktan sonra  3 yıl içerisinde Türk Patent Enstitüsüne buluşunu kullandığını resmi olarak kanıtlamalıdır. Patentin koruma süresi boyunca yıllık harcını ödemesi gereklidir.

Patent Sistemleri

Türkiye’de iki tane patent sistemi vardır: İncelemesiz ve İncelemeli. İncelemesizde, Türkiye’de mali kaynağı yetersiz olan buluş sahibi kişilerine hızlı, ucuz, fakat süresi nispeten kısıtlı, yedi yıllık bir koruma sağlar.

İncelemelide, işlemler daha uzun sürer, fakat incelemeli patent, başvurunun patent edilebilirlik kriterlerine sahip olup olmadığını gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verildiğinden dolayı daha güvenlidir ve daha uzun bir koruma elde edilir. İncelemesiz patent, gerekli şartlar yerine getirilmek ve incelenmek şartı incelemeli patente dönüştürülebilir.

Patentlerde teknik bilgiler yer alır. Bunun yani sıra patent başvurusu yapan firma veya buluş yapan kişiye ait bilgiler, patentin geçerli olup olmadığı gibi bilgiler de veritabanlarından ulaşılabilir bilgilerdir. Patentlerde yer alan bilgiler firmanın sadece teknik personeline, mühendisine hitap eden teknik bilgiler değildir. Hukukçular da isletme yöneticileri de bu bilgileri stratejik karar verme aracı olarak kullanabilirler.

Eğer buluşun birden fazla ülkede korunması istenirse, ilk patent başvurusunun herhangi bir ülkede yapılması tarihinden itibaren 12 aylık bir süre içinde ayni buluş için başka bir ülkede başvuru yapma konusunda bir haktan yararlanılabilir ve buna rüçhan hakkı denir.

Patent hakkı patentin koruma süresinin dolması durumda, patent sahibinin patent hakkından vazgeçmesi durumunda ve yıllık ücret ile ek ücretlerin ödenmesi gereken sürede ödenmemesi durumunda sona erer.

Patent Ücretinin Hesaplanması

Patente konu olacak ürün için Türk Patent Enstitüsüne başvuru aşamasında belli bir harç bedeli yatırılması, patent alınması durumunda ise yıllık koruma ücreti ve diğer ek ücretlerin ödenmesi gibi birçok maliyete sebep olmaktadır. Patent başvurusunun ya da patent için gerekli birçok işlemde işlem ücretleri, online işlem ücretleri ve fiziki evrak ile yapılan taleplere ilişkin ücret şeklinde farklılaşmaktadır. Online patent işlemleri, Türk Patent Enstitüsü İnternet sitesi üzerinden ve E- Devlet sistemi üzerinden yapılmaktadır.

Patent başvurusu online olarak yapılırsa 40 TL iken, patent başvurusu fiziki evrak ile yapılırsa 80 TL şeklindedir. Patent belgesi düzenleme online ücreti 290 TL iken, fiziki evrak ile yapılan talep ücreti 435 TL’dir. Rüçhan hakkı belgesi ise online talep edilirse 150 TL, fiziki evrak ile talep edilirse 225 TL değerindedir. Yine rüçhan hakkı talebi de online yapılırsa 55 TL, fiziki evrak ile yapılırsa 85 TL şeklindedir. Lisans işlemi ise online veya fiziki evrak ile talep edilmesi durumunda 130 TL ve 195 TL şeklinde değişmektedir. Patente ilişkin sicil kayıtları ise yine yıllara göre ve online ya da fiziki evrak ile talep edilmesine göre değişmektedir. Patentin devredilmesi durumu da farklı ücretler ile gerçekleşmesi söz konusudur.

Bu noktada patent işleminin başvurusundan belgelenmesine, devredilmesinden sicil kayıtlarının yıllık olarak yapılmasına kadar birçok ücreti söz konusudur ve bunlar talep edilme yoluna göre de farklılaşmaktadır.

Patent Ücreti Hesaplama!