Roma Rakamı Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Roma Rakamı Hesaplama

Roma rakamları, Romalılar tarafından asırlar önce bulunmuştur. Döneminde yeni matematiksel bir sistem olarak ortaya çıkarılan roma rakamlarını ticaret ile ilgilenen birçok insan kullanmış ve bu rakamlardan faydalanmıştır. Roma rakamlarının en yaygın olarak kullanıldığı sektör ticaret sektörü olmuştur. Sadece ticaret ile ilgili değil farklı eğitim sistemlerinde de Roma rakamları kullanılmış ve bu rakamlar etkinliklerini sürdürmüştür. Ticaretten sonra en çok kullanılan diğer alanlar eğitim ve edebiyat şeklindedir. Roma rakamları diğerlerine göre daha basit matematiksel işlemlerde kullanılmaktadır çünkü ezberi oldukça kolaydır ve Roma rakamlarının sembolleri oldukça anlaşılır bir niteliğe sahiptir. Tüccarlar tarafından sıklıkla kullanılan roma rakamları tüccarlar için vazgeçilmez bir nitelik taşımaktadır ancak Orta Çağa giriş ile birlikte Roma rakamlarının kullanılma alanı ve sıklığı oldukça azalmıştır. Bunun yanında zaman içerisinde Roma rakamlarından farklı matematiksel sistemler ortaya çıkmıştır. Roma rakamları esasen Antik dönemden beri kullanılmaktadır. Roma’da özellikle ticari ilişkilerde işleri  kolaylaştırmak için sembolik hale getirilmiştir ve bu esasen bir hesap sistemidir. Fakat günümüzde hala ne anlama geldiği tam olarak net şekilde bilinmesine rağmen, neden bu şekilde sembolik hale getirme yoluna gidildiği bilinmemektedir. Roma rakamları tarih kitaplarında ve okuduğumuz romanlarda oldukça çok sık karşılaştığımız, okulda ise genelde bir dersimizi ayırdığımız fakat genellikle sürekli olarak kullanmadığımız rakamları ifade etmektedir. Akılda ezber yöntemi ile  tutulması gereken bu rakamlar genellikle bazı meslek gruplarında çok sık kullanılmaktadır. Roma rakamlarının bilinmesi günümüzde bilinmesi genel kültür açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Roma rakamları halen edebi eserlerde geçmektedir. Bunların okunabilmesi ve anlaşılabilmesi için roma rakamlarının bilinmesi gerekmektedir. Roma rakamları yine akademik metinlerde kullanılmaktadır. Bu açıdan gerek bilin insanları, gerek akademisyenler, gerek öğrenciler gerekse de bilim dünyası ve üniversiteler ile yakından ilişki içerisinde olanların roma rakamlarını bilmesi gerekmektedir. Roma rakamları birçok metin ve muhabbette kalıplaşmış şekilde de karşımıza çıkmaktadır. Bu bilgiler ışığında roma rakamlarının bilinmesi gerekmektedir.

Roma rakamlarının özellikleri

Roma rakamlarına ilişkin bazı özellikler aşağıdaki gibidir.

  • Rakamlardan sağ tarafa yazılan rakamlar toplanırken, sol tarafa yazılan rakamlar çıkartılmaktadır.
  • Yazılacak bir Roma rakamının harfi en fazla 3 kez ard arda yazılabilir.
  • Roma rakamları ile yazılabilecek en uzun sayı 3888 şeklindedir.
  • Roma rakamlarında değeri arttırılmak istenen harfin üzerine çizgi çekilir.

Roma rakamlarının kullanımında üstte sıralanan özelliklerden farklı olarak bir takım daha farklı detaylar bulunmaktadır fakat ezberlenmesi ve hesaplanması çok zor değildir. Roma rakamlarının kullanımının günümüzde azalması ile beraber daha kolay ve öğrenmek açısından daha basit olan matematiksel sistemler ortaya atılmaktadır. Zira roma rakamlarında belirlenen bir son yoktur. Hatta roma rakamları zaman zaman yetmemektedir. Roma rakamları ile yazılabilecek en büyük sayı buna örnek olarak gösterilebilmektedir. Çünkü daha büyüğü yazılamamaktadır. Bu sayı 3888 şeklindedir ve Roma rakamları ile yazılışı “MMMDCCCLXXXVIII” şeklindedir. Bu rakamlar bazı ülkelerce halen kullanılmakta fakat evrensel nitelik taşımamaktadır. Roma rakamları taşıdığı ilginç kurallar ile özel bir yere de sahiptir.

Roma rakamlarını ezberlemek çok zor bir durum değildir fakat özellikle büyük sayılarda yazma, okuma ve hesaplama işlemi biraz daha zor bir nitelik taşımaktadır. Bazı büyük Roma rakamları ise aşağıdaki gibidir.

SAYI ROMA RAKAMI SAYI
S 0.5 Yarım
I 1 Bir
V 5 Beş
X 10 On
L 50 Elli
C 100 Yüz
D 500 Beş yüz
M 1000 Bin

 

Roma rakamlarının kullanıldığı yerler

Roma rakamlarında 4 işlemin yapılması oldukça zordur. Bu nedenle günümüzde büyük ölçüde numaralandırma amacıyla kullanılmaktadır.

  • Yazılı bir metnin ve kitabın bölümlerinden özellikle başlangıç bölümünde, içerik bölümünde, sayfalarının numaralandırılmasında.
  • Tarihi olaylara verilen isimlerde Örneğin II. Dünya Savaşı, I. Viyana Kuşatması
  • Yüzyılların adlarında. Örneğin XIX. Yüzyıl.
  • Padişah veya krallardan aynı adı taşıyanlarının ayırt edilmesi için numaralandırılmasında. Örneğin I. Ahmet, II. Henry gibi.

Roma rakamları nasıl yazılır?

Roma rakamlarını oluştururken, rakamların yan yana getirilmesi gerekir ve rakamlar değerlerinin birlikte toplanması ile yazılır. Örnek:  1 sayısı I ise  2 sayısı II şeklindedir, 3 sayısı III şeklinde yazılmaktadır.

Roma rakamlarında ancak en fazla yan yana 3 tane aynı rakam getirilebilir. Örnek:  4 sayısını IIII şeklinde yazılamaz. 4 sayısının yazılması isteniyorsa bir tane 5 yazılır soluna ise 1 yazılır. Yani IV.

Burada da görüldüğü gibi eğer küçük nitelikteki rakam büyük nitelikli rakamın soluna yazılmışsa eğer büyük rakamdan çıkarılarak hesaplanır. 6 sayısı VI, 7 sayısı VII, 8 sayısı VIII şeklinde yazılmaktadır.

Buradan da anlaşılacağına göre de eğer küçük nitelikli rakam büyük nitelikteki rakamın sağındaysa büyük rakam ile toplanmaktadır.

Bazı Rama Rakamlarının yazılış şekli aşağıdaki gibidir.

SAYI       ROMA RAKAMI

1               I

2              II

3              III

4              IV

5               V

6               VI

7               VII

8               VIII

9               IX

10             X

20            XX

30            XXX

40            XL

50             L

60             LX

70             LXX

80             LXXX

90              XC

100            C

150             CL

175             CLXXV

200            CC

300            CCC

400            CD

500             D

600             DC

700             DCC

800             DCCC

900             CM

1000           M

Roma Rakamı Hesaplama!

POPÜLER HESAPLAMALAR

Sorry. No data so far.