Şirket Büyüklüğü Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Şirket Büyüklüğü Hesaplama

Şirketler elde ettikleri gelire, çalıştırdıkları işçilere ve etkilerine göre değerleri baz alınarak farklı sınıflara ayrılabilirler. Şirket büyüklükleri, şirketin değerini belirleyen faktörlere göre ortaya çıkmaktadır. Şirket büyüklüğü hesaplama işlemi, rakiplerinizi analiz etme ve şirketinizin hangi durumda olduğunu görme gibi konular açısından büyük önem arz etmektedir. Eğer ki şirketinizin ya da rakip şirketlerin büyüklüğünü, değerini analiz edebiliyor ve konu hakkında bilgi sahibi olabiliyorsanız daha güçlü stratejiler belirleyebilir, sağlam adımlarla işe devam edebilirsiniz. Bu yazıda şirket büyüklüğü hesaplama işleminin nasıl yapıldığını, şirket değerleme yöntemlerini, şirket değeri hesaplamayı, firma değeri kavramının ne olduğunu, ciroya göre şirket değerlerini sizlere aktaracağız.

Şirket Nedir?

Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından belirlenen ve uyulması gereken yasalar bütününe göre en az iki (sayı isteğe ve şartlara göre artırılabilir, ikinin altına inemez) gerçek ya da tüzel kişinin mal ile emeklerinin bütününü ya da belirli kısmını ortak bir hedef için bir araya gelerek sözleşme ile anlaşılan ve uyulmaya karar verilen kararları resmiyeti dökerek oluşturulan tüzel kişiliklere “şirket” denir.

Türkiye’de şirket çeşitleri, şirketlerin örgütlenme biçimlerine göre farklı adlarla karşımız çıkabilir. Ticari şirket ve adi şirket çatısı altından genelde iki sınıf olarak karşımıza çıkan şirketler bazı istisnalar ya da hükümetin geçici kararları dışında tamamen vergi ödemekle yükümlü kuruluşlardır. Ticari şirketlerin faaliyetleri Türk Ticaret Kanunu tarafından düzenlenir ve buna göre sürdürülür iken adi şirketlerin işleyişi ise Borçlar Kanunu’nda bulunan hükümler baz alınarak sürdürülür.

Ticari şirketlerin adi şirketlerden en büyük farkı tüzel kişiliği olmalarıdır.

Şirket Büyüklüğü Nedir, Ne Anlama Gelir?

Şirket büyüklüğü bir anlamda şirketin değerini temsil eden bir kavramdır. Şirket büyüklüğünü herhangi bir şirketin piyasa değeri ile belirtmek mümkündür. Piyasa içi hareketliliklerin baz alınması, satıcı ve alıcı arasında şirket çatısı altında yapılan alışverişlerin değeri, büyüklüğü ve şirket hissedarların borsa üzerinde ne kadar büyük değere sahip olduğu gibi faktörler de şirket büyüklüğünü etkileyen noktalar arasında yer almaktadır. Bir şirketin alım ve satım adına belirlediği değerlerden oluşan fiyatlar bütünü şirket değerini ortaya koymaktadır.

Şirket büyüklüğüne etki eden finansal faktörleri üç sınıf altında toplamak mümkündür. Bu faktörler üç ayrı karardan meydana gelmektedir. Şirket yatırımı adına hazırlanan ekonomik varlık tercihi ve bu varlık hakkında yapılması gündemde olan yatırım seviyesini ortaya koyan faktöre “yatırım kararı” denir. “Finansal karar” adlı faktör ise bir yatırımın yapılmasına imkan hazırlamak adına gereken bütçelerin ele geçirilmesi, şirket bünyesine alınması gibi kararları kapsar. Son olarak “firmanın kar dağıtımı hakkındaki kararlar” isimli faktör ile de plandaki bir yatırımın ardından elde edilecek karın, nasıl ve ne şekilde dağıtılacağı, nasıl değerlendirileceği hakkındaki kararları kapsar.

Kimi şirketlerin ekonomik anlamda kötü bir gidişata sahip olmaları, işlerin yolunda gitmemesi gibi sebeplerden ötürü kimi varlıklarını satma ya da başka kişilere devretmesi gündeme gelebilir. Bu yol ile şirket varlıklarının elden çıkarılması amacı güdülüyor ise, bu varlıkların ne kadar değere sahip olduğunu belirlemek de şirket büyüklüğü hesaplama işlemi ile sağlanır.

Şirket Büyüklüğü Hesaplama İşlemi

Bir şirketin değerini, büyüklüğünü hesaplamak için aşağıdaki formülden faydalanabilirsiniz:

Şirket Büyüklüğü = (EBİTDA x A) – (Şirkete ait taşınmazlar + Şirketin dönem sonu borç miktarı)

Bu formülde EBİTDA, bir şirket için sene içinde biriken vergi, faiz, amortisman öncesi tutarlar bütününün kar toplamını temsil etmektedir.

A harfi ise ilgili sektöre ait şirket değer endeksini temsil eder.

Dönem sonu faize tabi olan bütün borçları temsil eden “şirketin dönem sonu borç miktarı”, şirketin sahip olduğu bütün envanterlerin toplam değerini temsil eden “şirkete ait taşınmazlar” ile toplanmalıdır.

Şirket büyüklüğü hesaplama işlemine direk olarak etki eden faktörler aşağıda sıralanmıştır. Şirket büyüklüğü seviyeniz sizin için tatmin edici değil ise aşağıda yer alan faktörlerde bazı iyileşmelere gitmeniz sizin için daha sağlıklı olacaktır.

Şirket hakkındaki pazar bilgisi (Pazar bilgisi; büyümekte olan pazar, durağan pazar, küçülmekte olan pazar gibi başlıklara ayrılmaktadır.)

Tek defaya mahsus yapılan masraflara ait toplam tutar

Şirketin borcunu belirten toplam tutar

Şirkete ait net varlıkları temsil eden fiyat

Şirkette bulunan mülklerin piyasa değerinin temsili

Şirkete ait olan bütün nakit paraların toplamı

Şirketin satış görünürlüğünün seviyesi (Satış görünürlüğü seviyeleri durağan satış, küçülen satış ve büyüyen satış olmak üzere üçe ayrılır.)

Şirkete ait kira giderlerinin tümü

Şirket yönetiminin şirket kasasından aldıkları borçların toplam miktarı

Şirket sahibi ya da sahiplerinin harcadıkları paraların toplamı

Şirket faaliyet karının toplamı

Şirketin ürün ve hizmetleri (ürün ve hizmetler; benzersiz ürün ve hizmet, benzeri bulunan ürün ve hizmet, kaliteli ürün ve hizmet gibi başlıklar altında ayrı sınıflara dağılır.)

Şirketin ciro eğilimi (Ciro eğilimleri de durağan ciro eğilimi, küçülen ciro eğilimi ve büyüyen ciro eğilim olmak üzere üçe ayrılmaktadır.)

Tüm bu faktörlerin şirketin sıhhati açısından pozitif yönde seyretmesi şirket büyüklüğü hesaplama konusunda şirketinizin büyüklüğünü ileriye taşıması muhtemeldir.

Şirket Değerleme Yöntemleri

Şirket büyüklüğü, şirket değeri belirlenmesinde birden fazla yöntem kullanılmaktadır. Şirket büyüklüğü hesaplama metotları şu şekildedir:

İşleyen teşebbüs değeri yöntemi

Net bugünkü değeri belirten indirgenmiş nakit akımları yöntemi

Şirketin piyasa değeri / defter değeri yöntemi

Amortize edilmiş yenileme değeri metodu

Emsal değeri metodu

Tasfiye değeri yöntemi

Piyasa kapitalizasyon oranı değerleme metodu

İşleyen teşebbüs ile değerleme yöntemi

Temettü verimi metodu

Menkul varlık fiyatlandırma yöntemi

Arbitraj fiyatlama metodu

Nakit akımları / fiyat akımları yöntemi

Fiyat – kazanç oranı metodu

Firma Değeri Nedir?

Firma değeri, bir firmanın elindeki varlıklarının ve piyasa içerisindeki yerinin büyüklüğü baz alınarak ortaya çıkan bir değerdir. Firma değerini “görünen varlıklar” ve “görünmeyen varlıklar” olmak üzere iki farklı sınıf etkileme potansiyeline sahiptir.

Firma değerine etki eden görünen varlıklar aşağıdaki listede yer almaktadır:

Binalar,

Mobilya ve ofis araçları,

Arsalar,

Firmaya ait makine ve diğer teçhizatlar,

Ham maddeler,

Şirket kasasında yer alan nakit,

Bitmiş mamuller toplamı,

Şirketin alacakları,

Şirketin borçları.

Bir firmanın değerine etki eden görünmeyen varlıklar ise şu şekildedir:

Şirkete ait bütün patentler ve bu patentlerin değeri,

Şirketin bayi ağı büyüklüğü,

Şirketin yönetim ve kalite belgelerinin tümü,

Firmanın iş yapış şekli, iş yapış sürecinin işleyiş sistemi ve kurumsallaşma düzeyi,

Firmanın tedarikçi ağı,

Firmanın insan kaynakları gücü,

Firmaya ait bütün markalar ve bunların değerleri.

Ciroya Göre Şirket Değeri

Şirketler günümüzde ciro ve karlarını artırmanın yanı sıra değerli, büyük bir şirket olabilmek adına da faaliyetlerini sürdürüyor, çalışmalarını bu amaç doğrultusunda yeri geldikçe sıklaştırıyor. Bu cümleden de anlayacağımız üzere şirketlerin hedefleri farklı farklı olabilmektedir fakat içinde yaşadığımız toplumda şirketlerin en önemli hedefi genelde kar ve cirodur. Bir şirketin cirosu ve karı ne kadar büyük ise o şirketin değeri de o kadar ileri gitmektedir.

Elbette şirket değeri ya da diğer bir deyişle şirket büyüklüğü hesaplama konusunun tek faktörü şirketin cirosu değildir fakat bir şirketin cirosu ve ne kadar kar ettiği bilgisi şirketin değeri hakkında bizlere önemli bilgiler sunmaktadır.

Şirket Büyüklüğü Hesaplama!