Şirket Değeri Hesaplama

Hem kamusal işletmelerin hem de özel işletmelerin değerlerinin hesaplanması yöneticiler açısından oldukça gereklidir. Şirketlerin değerinin bilinmesi ile faaliyetlerin hangi doğrultuda yönlendirilmesi gerektiği gibi çok önemli bilgilerin sağlanması mümkün olmaktadır. Yazı içerisinde de şirket değerinin ne anlama geldiğinden ayrıntılı olarak bahsedeceğiz. Bunun yanında şirket değeri analizi, şirket değeri hesaplama yöntemleri ve şirket değeri hesaplama konularına yer […] Daha Fazla Bilgi

Hem kamusal işletmelerin hem de özel işletmelerin değerlerinin hesaplanması yöneticiler açısından oldukça gereklidir. Şirketlerin değerinin bilinmesi ile faaliyetlerin hangi doğrultuda yönlendirilmesi gerektiği gibi çok önemli bilgilerin sağlanması mümkün olmaktadır. Yazı içerisinde de şirket değerinin ne anlama geldiğinden ayrıntılı olarak bahsedeceğiz. Bunun yanında şirket değeri analizi, şirket değeri hesaplama yöntemleri ve şirket değeri hesaplama konularına yer vereceğiz.

Şirket Değeri Nedir?

Şirket değeri olarak tanımlanan ifade aslında şirkete ait olan uygun ve makul piyasa değeridir. Piyasa içerisinde yer alan alıcı ve satıcılar tarafından şirketin piyasada bulunan varlıkları için verdikleri alım ve satım değeri piyasa değerini ortaya çıkarmaktadır. Şirket hissedarlarından ellerinde adi hisse senetleri bulunan hissedarlar borsadaki hisse senetlerinin alım ve satım değeri de piyasa değerini oluşturmaktadır. Buradan çıkarılan anlam doğrultusunda alım ve satım için belirlenen değerin meydana getirdiği fiyat şirket değeri olarak ifade edilebilir.

Şirket finansmanı konusunda yapılan uygulamalar şirketin gelecek dönemlerde sağlayacağı gelir akışını ve şirketin risk değerine etki etmektedir. Şirketin gelecek dönem gelir akışı ve risk değeri de şirket değerini oluşturan faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple finansal kararlar alınırken şirketin değeri göz önünde bulundurulmaktadır. Şirket değerinin belirlenmesi oldukça önemli bir konudur.

Şirket değerini etkileyen finansal kararlar üç ayrı başlık altında belirtilmektedir

  • Yatırım Kararları : Yatırım için iktisadi varlık seçimi ile seçilen iktisadi varlığa yapılacak olan yatırım miktarını belirtir.
  • Finansal Kararlar : Yatırım yapılmasına olanak sağlamak için gereken fonların elde edilmesi ile ilgili kararları belirtir.
  • Firmanın Kar Dağıtımına İlişkin Kararlar : Yatırım sonrasında elde edilen karın nasıl dağıtılacağı yönünde alınan kararları belirtir.

Bazı şirketler finansal anlamda kötü yönde ilerlemelerinden dolayı bazı varlıklarını satma ya da devretme yoluna gidebilir. Bu şekilde varlıkların elden çıkarılması için varlık değeri belirlemek şirket değeri ile sağlanmaktadır.

Kamusal işletmelerin özelleştirilmesi sırasında da şirket değerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Şirket değeri, şirketin iflasının söz konusu olduğu durumlarda varlıkların tasviye edilmesi ile belirlenmektedir.

Şirket değeri, ipotek durumlarında ise varlıkların değerinin ölçümlenmesi ile belirlenmektedir.

Şirketler arası rekabet, teknoloji gelişimi ve her an her pazara ulaşabilmenin mümkün olmaya başlaması ile birlikte git gide artış göstermektedir. Şirketler arası rekabetin hızlanmasına bağlı olarak şirket değeri de önem kazanmıştır. Her şirket faaliyetlerini yürütürken rekabet içerisinde olduğu karşı şirkete karşı daha değerli konumda olabilmeyi amaçlamaktadır.

Şirket değerinin üst seviyelerde olması şirket sahibi ve hissedarlarının yanında şirket içerisinde bulunan çalışan ve diğer ortaklar ile devlet ve finansal kurumlar için de avantaj sağlamaktadır. Bu durumu şu şekilde açıklayabiliriz;

  1. Şirket değeri üst seviyelerde olan bir şirkette çalışanlara ödenen ücretler hem düzenli hem de daha yüksek miktarda olabilir.
  2. Şirket ortakları alacakları paylarda artış sağlayabilirler.
  3. Şirketin devlete olan katkısı da yüksek vergi tutarları sebebi ile artar.
  4. Finansal kurumlarda alınan borçların ödemesinde aksama meydana gelmez.

Şirket değerinin üst seviyelerde olması için çaba gösteren şirket çalışanları amaçlarının tam aksi şeklinde durumlarla karşılaşması (şirket değerinin düşmesi) halinde şu durumlarla karşılaşabilirler;

  1. Şirkete ait hisse senetleri şirket dışında yer alan taraflarca alınabilir.
  2. Hisselerin şirket dışında yer alan taraflarca alınması yönetimde üstünlüğünün kaybına sebep olabilir.
  3. Şirket içerisinde faaliyet gösteren personellerin işlerine son verilmesi durumu söz konusu olabilir.

Şirket değeri sermaye piyasasının üst seviyelerde olduğu ülkelerde oldukça dikkate alınmaktadır. Şirket değerinin yüksek düzeylere ulaşması neticesinde şirket yöneticileri şirkete ait hisse senetlerinin alımında avantaj sahibi olabilmektedir. Söz konusu durumda yöneticilere şirket hisse senetlerinin düşük maliyet ya da hiç bir bedele katlanmadan sahip olunması imkanı tanınmaktadır. Bu da yöneticilerin şirket değerinin seviyesine bağlı olarak maaş dışında gelir etmelerini sağlamaktadır.

Şirket değerinin yüksek olması ile şirket karının ya da şirket hasılatının en üst düzeye çıkarılması aynı anlamı taşımamaktadır. Bu sebeple şirketler getirilerini arttırmak yerine şirket değerini arttırmaya odaklanmalıdır.

Şirket Değeri Belirlemesinde Kullanılan Analizler

Şirket değeri belirlenirken üç farklı analizden yararlanılmaktadır. Bu analizler; teknik analiz, temel analiz ve modern yaklaşımdır.

Teknik Analiz : Bu analiz şeklinde sermaye piyasasında yer alan fiyatları daha önceden gözlemleyebilmenin mümkün olduğu düşüncesi bulunmaktadır.

Temel Analiz : Bu analiz şekline göre şirketin gerçek değerinin belirlenmesinde içinde bulunulan dönemdeki (cari dönem) finansal durum ile gelecek dönemlerde karşılaşılabilecek finansal durumlar göz önüne alınmaktadır.

Modern Yaklaşım : Modern yaklaşım, rassal yürüyüş teorisi, random walks ve etkin pazar kuramı olarak da bilinmektedir. Bu yaklaşımın varsayımına göre piyasada büyük ve etkin hisse senedi piyasaları mevcuttur. Büyük ve etkin hisse senedi piyasalarının varlığında menkul değer fiyatı belirlenirken piyasadaki bilgiler etkili olmaktadır.

Şirket Değeri Hesaplama Yöntemleri

Şirket değerinin hesaplanmasında çok sayıda farklı yöntem bulunmaktadır. Şirket değeri hesaplama yöntemlerini aşağıda belirtilen listede yer almaktadır.

  • İndirgenmiş nakit akımları (net bugünkü değer) yöntemi
  • Net aktif değeri yöntemi
  • Piyada değeri / Defter değeri yöntemi
  • Tasfiye değeri yöntemi
  • Yeniden yapma değeri yöntemi
  • İşleyen teşebbüs değeri yöntemi
  • Emsal değeri yöntemi
  • Ekspertiz değeri yöntemi
  • Amortize edilmiş yenileme değeri yöntemi
  • Temettü verimi yöntemi
  • Fiyat / Kazanç oranı yöntemi
  • Fiyat / Nakit akımları yöntemi
  • Piyasa kapitalizasyon oranı yöntemi
  • Defter değeri yöntemi
  • Menkul varlık fiyatlandırma modeli
  • Arbitraj fiyatlama modeli

Şirket değerini hesaplama yöntemlerinden ilk üçüne ait açıklamalar şu şekildedir;

İndirgenmiş Nakit Akışları Yöntemi : Bu yöntemin bir diğer adı da net bugünkü değer yöntemidir. Bu yöntem paranın zaman değeri esasına dayalı bir yöntemdir. Şirketin yaptığı yatırımlar için gelecekteki nakit akışları değerlendirilmektedir. Şirket değerinin arttırılması konusunda net nakit akışları ön planda tutulmaktadır.

Net Aktif Değeri Yöntemi : Bu yöntemdeki net aktif değeri, şirket için bedel olarak ödenebilecek fiyat ile şirket net aktif değeri arasında ne kadar fark bulunduğudur. Şirkette bir birleşmenin söz konusu olduğu durumda girişimci konumundaki tarafın şirkette satın aldığı hissel senetleri şirket net aktif değerinden fazla olmaktadır.

Piyasa Değeri – Defter Değeri Yöntemi : Bu yöntemde esas alınan noktalardan biti olan defter değeri,  toplam aktiflerden borçlara ait tutarın çıkarılması sonucunda elde edilen tutardır. Şirket kuruluşu sırasında muhasebe değerlerinin şirket piyasa değerini belirlemesi sebebi ile defter değeri yalnızca şirket kuruluşu sırasında şirket değerinin belirlenmesinde yol gösterebilir.

 

Şirket Değeri Nasıl Hesaplanır?

Şirket değerinin belirlenmesi için türlü matematiksel yöntemlerin şirket verileri üzerinde uygulanması gerekmektedir. Ancak yol gösterici olması bakımından pratik bir şekilde hesaplama yapabilmek için hesaplama aracında bulunan ve aşağıda belirtilen alanların doldurulması ile şirket değeri hesaplanabilmektedir.

  • Pazara bilgisi (durağan pazar, büyümekte olan pazar, küçülmekte olan pazar)
  • Ürün ve hizmet (benzersiz ürün ve hizmet, kaliteli ürün ve hizmet, benzeri görülen ürün ve hizmet)
  • Satış görünürlüğü (durağan satış, büyüyen satış, küçülen satış)
  • Ciro eğilimi (durağan ciro eğilimi, büyüyen ciro eğilimi, küçülen ciro eğilimi)
  • Faaliyet karı tutarı
  • Şirket sahibinin yaptığı harcamaların tutarı
  • Yönetimin şirketten almış olduğu borç tutarı
  • Tek seferlik masraflara ait tutar
  • Şirketin kira giderlerine ait tutar
  • Şirketin sahip olduğu nakit para tutarı
  • Şirketin borcuna ilişkin tutar
  • Net varlıklara ait tutar
  • Şirkette bulunan bir mülkün piyasa değeri tutarı

Bu bilgilerin girilmesi ve hesapla butonuna tıklanması ile şirket değeri hesaplanabilmektedir.

 

 

 

 

Şirket Değeri Hesaplama!