Stopaj Vergisi Hesaplama

Türk Vergi Sistemi kapsamı dahilinde gerçek ve tüzel kişilerin elde etmiş olduğu kazançlara yer verilmiştir. Gerçek kişilerin elde ettiği kazançlar gelir vergisi konusunu oluştururken tüzel kişilerin elde ettiği kazançlar ise kurumlar vergisi konusunu oluşturmaktadır. Bu iki vergi konusunda türlü kesintiler yapılmaktadır. Bu vergilerden biri de stopaj vergisidir. Stopaj vergisi, çalışanların hizmetleri karşısında alacak oldukları brüt […] Daha Fazla Bilgi

Türk Vergi Sistemi kapsamı dahilinde gerçek ve tüzel kişilerin elde etmiş olduğu kazançlara yer verilmiştir. Gerçek kişilerin elde ettiği kazançlar gelir vergisi konusunu oluştururken tüzel kişilerin elde ettiği kazançlar ise kurumlar vergisi konusunu oluşturmaktadır. Bu iki vergi konusunda türlü kesintiler yapılmaktadır. Bu vergilerden biri de stopaj vergisidir. Stopaj vergisi, çalışanların hizmetleri karşısında alacak oldukları brüt ücretten ya da iş yeri kirasından kesinti yapılarak yapılan bir ödemedir. Kişinin sağladığı hizmet karşılığında hak ettiği brüt ücretten stopaj vergisinin kesilmesi ile birlikte geriye kalan tutar net ücreti oluşturmaktadır. Yazının devamında stopaj vergisi, vadeli hesap stopaj vergisi oranları, stopaj cezası ve stopaj vergisi affı ile stopaj vergisi hesaplama konularından bahsedeceğiz.

Stopaj vergisi ile vergi tahsilatları daha kolay toplanmaktadır. Aynı zamanda stopaj vergisi ile vergi toplanması riske atılmamış olmaktadır. Ayrıca bu şekilde hem maliyenin hem de vergi ödemekle yükümlü olanların işlem yükü azaltılmış olmaktadır.

Stopaj Nedir?

Hem gelir hem kurumlar vergisi kapsamında yer alan kazançlar, kazanç sahiplerine ödenmeden önce kaynakta kesinti yapılması ile kazanç sahibinin yerine vergi dairesine yatırılmaktadır. Yapılan bu işleme stopaj denilmektedir. Ticari kazançlarda stopaj ödemesi belirtilen tutarlarda yapılmaktadır. Serbest meslek kapsamında çalıştırılan kişinin ödemesi yapılırken ödeme tutarından stopaj vergisi kesilmektedir. Stopaj vergisi kesintisi sonrasında kalan tutar çalışan kişiye ödenecek tutarı oluşturmaktadır. Kişinin stopaj vergisi kesintisi yapılmadan önceki kazancı brüt kazanç, stopaj vergisi kesintisi yapıldıktan sonraki kazancı ise net kazancı oluşturmaktadır.

Ödemelerden stopaj vergisi adı altında yapılan kesintinin devlete ödenmesi muhtasar beyanname ile yapılmaktadır.

Kimler Stopaj Vergisi Vermektedir?

Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi kapsamında değerlendirilen kazançlardan alınmakta olan stopaj vergisinin ödemesi konusunda kaynakta kesinti yapan sorumlu tutulmaktadır.

Vadeli Hesap Stopaj Oranları

Bankalar aracılığı ile döviz tevdiat ya da Türk Lirası vadeli mevduat hesapları bulunan kişilerin belirlenen vade sonucunda elde ettikleri kazançtan stopaj vergisi kesintisi yapılmaktadır. Elde edilen kazançtan yapılacak olan stopaj vergisi kesintisi Türk Lirası ya da döviz tevdiat hesabı ile belirlenen vadeye göre farklılık göstermektedir.

Stopaj vergisi kapsamında yapılacak olan kesinti oranları 2 Ocak 2013 tarihinde aşağıda ifade edildiği şekilde belirlenmiştir.

  • Döviz Tevdiat Hesaplarından Elde Edilen Kazançların Stopaj Vergisi Oranları
    • 6 aya kadar vadesi bulunan vadeli hesaplar ile vadesiz ve ihbarlı hesaplarda stopaj vergisi oranı % 18,
    • 1 yıla kadar vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 15,
    • 1 yıldan daha fazla vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 13 olarak belirlenmiştir.
  • Türk Lirası Vadeli Mevduat Hesaplarından Elde Edilen Kazançların Stopaj Vergisi Oranları
    • 6 aya kadar vadesi bulunan vadeli hesaplar ile vadesiz ve ihbarlı hesaplarda stopaj vergisi oranı % 15,
    • 1 yıla kadar vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 12,
    • 1 yıldan daha fazla vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 10 olarak belirlenmiştir.
  • Katılım Banklarındaki Katılma Hesapları İle Elde Edilen Kazançların Stopaj Vergisi Oranları
    • 6 aya kadar vadesi bulunan vadeli hesaplar ile vadesiz ve ihbarlı hesaplarda stopaj vergisi oranı % 15,
    • 1 yıla kadar vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 12,
    • 1 yıldan daha fazla vadesi bulunan vadeli hesaplarda stopaj vergisi oranı % 10 olarak belirlenmiştir.

Bakanlar Kurulu kararı ile bu konuda yapılması öngörülen vergi tevkifat oranı halka açık anonim şirketlerde % 10, diğerlerinde ise % 20’dir.

Bireysel Emeklilik Sistemi Kapsamında Kesilen Stopaj Vergisi

Bireysel emeklilik sistemi kapsamında; devlet katkısı kesintisi, giriş aidatı kesintisi ve stopaj kesintisi yapılmaktadır. Bireysel emeklilik sisteminde yapılan stopaj kesintisi, kişinin toplam birikimi üzerinden yapılmamaktadır. Stopaj kesintisi, kişinin birikimi sonucu elde ettiği getiri üzerinden yapılmaktadır.

Bireysel emeklilik sisteminden ev satın alma, hastalık sebebi ile gelir sıkıntısı, yangın, sel, deprem gibi felaketler dolayısı ile maddi kayıp yaşanması ve iflas gibi nedenlerle çıkılması durumunda kişilere stopaj vergisi kesintisi uygulanmayacaktır.

On yıldan önce bireysel emeklilik sisteminden çıkılması durumunda elde edilen getiri üzerinden yüzde 15 oranında stopaj vergisi kesintisi yapılmaktadır.

Zirai Kazançta Stopaj Vergisi Kesintisi

Zirai kazançlarda stopaj vergisi kesintisi;

  • Stopaj yöntemi ile vergilendirmeye tabi tutulan çiftçilerde, zirai kazanç üzerinden stopaj vergisi % 1, % 2 ya da % 4 oranında beyan edilerek ödenmektedir.
  • Gerçek usülde vergilendirmeye tabi tutulan çiftçiler ise stopaja ek olarak gelir vergisi de ödemekle yükümlüdürler.

Stopaj Brüt Hesaplama

Net tutar üzerinden stopaj vergisi kesilmemiş olan tutar yani brüt tutar bulunmak istenebilir. Bunu çok kolay bir işlem yöntemi ile bulabilmekteyiz.

Net tutardan brüt tutara ulaşmak için net tutar ”1-stopaj oranı”na bölünmektedir. İşlem sonucu elde edilen tutar brüt tutara eşit olmaktadır.

Örneğin; Bir iş yerinde çalışan işçinin hizmet karşılığı aldığı net ücret 1000 lira ve stopaj oranı % 20 ise işçinin brüt ücretini bulalım.

Net ücret / 1 – stopaj oranı = Brüt tutar                                                                                                                                               1000 Türk Lirası / 0,80 = 1250 Türk Lirası olarak işçinin hizmet karşılığında aldığı brüt tutarı buluyoruz.

Stopaj vergisi için düzenlenen muhtasar beyannamede brüt tutar yazılmaktadır.

Stopaj Vergisi Cezası Ödemesi

İş yerlerini başka bir kişinin kullanımı için kiraya verenler, kiracılarının stopaj vergisini yatırıp yatırmadığı konusunda oldukça endişeli davranmaktadır. Çünkü mülk sahibi eğer kiracı stopaj vergisini ödemezse, bu verginin kendisi tarafından ödeneceğini düşünmektedir. Vergi Usul Kanunu’nda vergi kesintisi konusunda müteselsilen sorumluluk ibaresi yer almaktadır. Ancak Maliye Bakanlığı, kiracı tarafından ödenmesi gereken stopaj vergisinin mülk sahibi tarafından ödenmesi gerektiği konusunda bir ifadede bulunmamıştır. Özetle, kiracının stopaj vergisini ödememesi durumunda mülk sahibinin stopaj vergisi ödenmesinde hiçbir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Stopaj vergisinin ödenmemesi durumunda ödenmesi gereken vergi borcuna ait tutar ile vade tarihi ve ödeme tarihi baz alınarak belirlenen faiz ile ödeme yapılması şartı konulmaktadır.

Vergi İadesi Olması Durumunda Ne Yapılmalıdır?

Stopaj vergisi mahsubu sonucunda stopaj vergisi ödemekle yükümlü kişi için vergi iadesinin söz konusu olması durumunda;

  • Stopaj vergisi ödemekle yükümlü olan kişinin ad, soyad, vergi dairesi ile hesap numarası,
  • Brüt kira tutarı ve brüt kira üzerinden kesinti yapılan stopaj vergisi tutarı,
  • Stopaj yapılan ayları içeren icmal tablosu, beyanname ekinde verilmelidir.

Stopaj vergisi kapsamında vergi iadesi yapılabilmesi için, stopaj vergisinin kiracı adına tahakkuk edilmiş olması yeterli olmaktadır. Yani stopaj vergisinin vergi dairesine ödenip ödenmemesi dikkate alınmamaktadır.

Stopaj Vergisi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Daha önce de belirtildiği gibi Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi kapsamında değerlendirilen kazançlardan alınmakta olan stopaj vergisinin ödemesi konusunda kaynakta kesinti yapan sorumlu tutulmaktadır. Stopaj vergisini ödemekle yükümlü olan tarafın ne kadar stopaj vergisi ödeyeceğini hesaplaması gerekmektedir. Bu nedenle stopaj vergisi hesaplama işlemini yapmaktadır.

Stopaj vergisi hesaplaması, brüt ücretin stopaj vergisi oranı ile çarpılması yöntemi ile bulunmaktadır.

Örneğin; Bir iş yeri kiralayan kişinin brüt kira tutarının 1500 Türk Lirası ve stopaj vergisi oranının % 20 olduğunu varsayalım. Bu bilgiler doğrultusunda ödenmesi gereken stopaj vergisi tutarını bulalım.

Brüt Tutar x Stopaj Vergisi Oranı = Ödenmesi Gereken Stopaj Vergisi Tutarı

1500 Türk Lirası x 0,20 = 300 Türk Lirası stopaj vergisi ödenmelidir.

Ayrıca stopaj vergisi hesaplama aracı ile stopaj vergisi hesaplaması yapılması da mümkündür. Bunun için stopaj vergisi hesaplamak için gerekli olan brüt tutar ve stopaj vergisi oranı bilgilerinin girilmesi ve hesaplama butonuna basılması yeterli olmaktadır.

Stopaj Vergisi Ne Zaman Ödenmektedir?

Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi kapsamında kazanç elde eden taraflarca ödenmesi gerekli görülen stopaj vergisi, Gelir Vergisi’ne dair vergi ücretlerinin ödenmesinden önce kaynakta kesilip daha sonraki ay içerisinde muhtasar beyanname ile beyan edilerek ödenmektedir.

Stopaj Vergisi Affı

Stopaj vergisine ait tutarın belirtilen süre ve şekilde tamamının ödenmesi şartının kabul edilmesi ile vergi alacaklarına bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi uygulanmamaktadır.

Stopaj vergisi borçlarının yapılandırma ile ödenmesi de mümkündür. Ancak stopaj vergisi ödemekle yükümlü olan tarafça bir takvim yılı içerisinde iki defadan fazla olarak zamanında ödenmemesi ya da eksik ödenmesi halinde taksitli ödeme uygulaması iptal edilmektedir. Stopaj vergisinin taksitle ödenecek olması halinde 6, 9, 12 ya da 18 taksit seçenekleri bulunmaktadır. Stopaj vergisinin taksitle ödenmesinde taksit sayılarına bağlı faiz miktarları şu şekildedir;

  • 6 aylık taksit seçeneğinde 1.05 faiz,
  • 9 aylık taksit seçeneğinde 1.07 faiz,
  • 12 aylık taksit seçeneğinde 1.10 faiz,
  • 18 aylık taksit seçeneğinde 1.15 faiz uygulanmaktadır.

Ödenmesi gereken toplam stopaj vergisi tutarı ile taksit tutarının faiz miktarı çarpılır. Daha sonra elde edilen faizli tutar taksit sayısına bölünür. Taksitler ikişer aylık dönemler halinde ödenmektedir.

Stopaj Vergisi Hesaplama!