Transfer Hızı Birimleri Hesaplama | Sen iste o hesaplasın!

Transfer Hızı Birimleri Hesaplama

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte neredeyse hepimizin evine bilgisayarlar ve hepimizin cebine internet bağlantısını kolay bir şekilde yapabilen akıllı cep telefonları girdi. Günümüzde hayatının bir bölümünü sanal dünyada geçiren insan sayısı oldukça fazla. Örneğin şu an bu yazıyı okuyan sizler dahi akıllı telefonlarınızdan, tabletlerinizden, dizüstü ya da masaüstü bilgisayarlarınızdan internete bağlanmış durumdasınız. Fakat konu internete bağlanmak olunca insanların aklını kurcalayan da bir çok farklı soru oluyor. Zira her ne kadar hayatımızın her alanında kullansak ve birçok faydasından yararlansak da çoğumuz internet hakkında oldukça az bilgiye sahibiz. İnternet hakkında az bilinen bir diğer şey ise transfer hızı ve bu hıza ait birimlerdir.

Her ne kadar gün içinde çeşitli video kanalları aracılığı ile videolar izlesek ve müzik uygulamalarını kullanarak çeşitli şarkılar dinlesek de arada bir ortaya çıkan donma problemlerine sebep olanın ne olduğu konusunda tam olarak kesin bir yargıda bulunmamız mümkün olmuyor. Veri transfer hızı esasında burada devreye giren bir kavram. Ayrıca internet üzerinden kullandığınız cihaza aktarmak istediğiniz verilerin ne kadar sürede ve hızda cihazınıza aktarılacağını bilmek için veri transfer hızı konusunda da bilgi sahibi olmanız gerekmektedir. Aslında internet dünyasında her şey matematiksel bir şekilde oldukça basit olarak ifade edilemeyecek kadar karmaşık bir yapıya sahip olsa da temelde veri transfer hızı ya da bir diğer adı ile aktarım hızı ile ilgili olarak en temel noktalara değinmeye ve bu konu hakkında sizleri bilgilendirmeye çalışacağız. Daha sonra da Transfer Hızı Birimleri Hesaplama işlemlerine geçiş yapabiliriz.

Bit ve Byte Nedir?

Bilgisayar ve iletişim teknolojilerinde kullanılmakta olan en temel veri birimine bit adı verilmektedir. Veriler bilgisayarlarımızda 0 ve 1 sayılarından oluşan ikili sayı sistemine göre kayıt edilmektedir. Yani 1 bit; 0’lardan ya da 1’lerden bir tanesini temsil etmekte olan ölçü birimine verilen addır. Yazılım dünyasında yer alan tüm veri ve programlar esasında 0 ve 1’lerden oluşmaktadır. 0 ve 1 sayıları bilgisayar dünyasını anlamak ve ifade etmek için kullanılan bir dilin alfabesini oluşturmaktadır. Her ölçü biriminde olduğu gibi Bit’inde çeşitli katları bulunmaktadır.

Bu katlar diğer ölçüm birimlerinde olduğu gibi mega, giga, tera, peta, eksa, zette ve yotta gibi kavramlar ile birlikte ifade edilmektedir. En küçük birim bit olduğu için bu birimin altında inmemizin bir anlamı yoktur. Bu nedenle de bit birimleri daima 10 ve katları şeklinde büyümektedir. Tablo üzerinden de görebileceğiniz gibi Uluslararası Birimler Sistemine göre kabul edilen on ve katları haricinde veri dünyasının dili olan binari ile ilgili örneklerde bulunmaktadır.

Kilobit

1 Kbit =  1.000 bit

1 bit = 0,001 Kbit

Megabit

1 Mbit = 1.000.000 bit

1 bit = 0,001 Mbit

Gigabit

1 Gbit = 10^9 bit

1 bit = 10^-9 Gbit

Terabit

1 Tbit = 10^12 bit

1 bit = 10^-12 Tbit

Petabit

1 Pbit = 10^15 bit

1 bit = 10^-15 Pbit

Eksabit

1 Ebit = 10^18 bit

1 bit = 10^-18 Ebit

Zettabit

1 Zbit = 10^21 bit

1 bit = 10^-21 Zbit

Yottabit

1 Ybit = 10^24 bit

1 bit = 10^-24 Ybit

Gigabit ve Megabit arasında dönüşüm işlemleri yaparak bu konu hakkında kısa bir örnek vermemiz mümkün olacaktır. 1 Gigabit, hem tablodan hem de yukarıda yer alan yazıdan da görebileceğiniz üzere Megabit’ten büyük bir birimdir. Bu nedenle 1 Gigabit dediğimiz zaman 10^3 ve katları şeklinde gittiğimiz için Megabit’e ulaşabilmek için bu sayıyı 1.000 ile çarpmamız gerekir. Yani 1 Gigabit, 1.000 Megabit’e tekabül eder.

Binari üzerinden bit birimlerine bakacak olursak, Kibibit biriminin 2^10 sayısına yani 1.024’e tekabül ettiğini görürüz. Bu aşamadan sonra da her daim 2^10 ile 2^10 çarpılarak bu sayılar büyümeye devam eder. Kibibit üzerinden yapılacak olan işlemler 2^10 ve katları şeklindedir.

Bit kavramına pek fazla aşina olmadığınız için bu konu üzerinde de bilgi eksikliğine sahip olmamız muhtemeldir. Bit oldukça küçük bir birim olduğu için pek fazla kişinin kullanım alanına da girmez. Fakat bu konuda sizlere bir iki örnek vermemiz doğru olacaktır. Bu tür hesaplama işlemlerinin temelinde her daim aynı sistem yattığı için biraz aşinalığınız varsa hiç zorlanmazsınız. Örneğin 1 Gbit’i, Kbit cinsinden yazmak istediğimiz zaman aralarındaki farka bakmamız gerekir. Ondalık sistemde 10^6 kat fark varken, ikili sistemde 2^20 fark bulunmaktadır. Ondalık sisteme göre bu hesaplama işlemi 1 milyon Kbit olacakken, ikili sisteme göre 1.024.000 Kbit sonucuna varılır.

Daha büyük birimlerde de yapılması gereken işlem aynı olacaktır. Fakat bu tür hesaplamalar kafa karışıklığına yol açabilmektedir. Yine de temelde kullanılan işlemlerde bir farklılık bulunmamaktadır. Örneğin Pbit’i TBit’e çevirmek istersek, ondalık sistemde 1.000, ikili sistemde 1.024 sonucuna varırız.

Kilobayt

1 Kbayt =  1.000 bayt

1 bayt = 0,001 Kbayt

Megabayt

1 Mbayt = 1.000.000 bayt

1 bayt = 0,001 Mbayt

Gigabayt

1 Gbayt = 10^9 bayt

1 bayt = 10^-9 Gbayt

Terabayt

1 Tbayt = 10^12 bayt

1 bayt = 10^-12 Tbayt

Petabayt

1 Pbayt = 10^15 bayt

1 bayt = 10^-15 Pbayt

Eksabayt

1 Ebayt = 10^18 bayt

1 bayt = 10^-18 Ebayt

Zettabayt

1 Zbayt = 10^21 bayt

1 bayt = 10^-21 Zbayt

Yottabayt

1 Ybayt = 10^24 bayt

1 bayt = 10^-24 Ybayt

Örneğin Kilobayt’ı Bayt’a çevirmek istersek, metrik sistemde yer alan ve hayatımızın her anında oldukça sık bir şekilde kullandığımız kilometre ve metre birimlerinden yola çıkarak çok daha kolay bir şekilde hesaplamaları yapabiliriz. 1 kilobayt’ı bayt’a çevirmek için yapacağımız tek işlem bu sayıyı 1.000 ile çarpmak olacaktır. Yine de bu tür işlemleri en doğru şekilde yapmak istiyorsak, binari sistemini kullanmamız gerekmektedir. Zira bayt üzerinden yapılacak olan işlemler esasında 1.024 ve katları şeklinde gitmektedir.

Bit konusunda da bahsettiğimiz üzere Bayt hususunda da kibibayt, mebibayt, gibibayt, tebibayt, pebibayt, eksbibayt, zebibayt ve yobabyte şeklinde terimler bulunmakta olup birbirleri arasındaki geçişleri 2^10 ve katları şeklinde değişim göstermektedir.

Örneğin Yottabayt’ı Zettabayt’a çevirmek istediğimiz zaman onluk sistemde aralarındaki farka bakarız. 10^3’lük farkı gördüğümüz zaman kolay bir şekilde 1 Yottabayt’ın, 1.000 Zettabayt olduğunu hesaplayabiliriz. Fakat biraz önce de bahsettiğimiz gibi esasında yapılması gereken işlem ikili sistemi kullanmak olacaktır. Bu da 1 Yottabayt’ı, Zettabayt’a dönüştürdüğümüzde 1.024 Zettabyte sonucuna varmamızı sağlar.

Bir başka örnek daha verelim. 1 Megabayt’ı Kilobayt cinsinden yazalım. Esasında bu birimler çok daha fazla aşina olduğumuz bir konudur. Zira günlük hayatta megabayt ve kilobayttan çok daha fazla söz edilir. Bir dosya indirdiğimiz zaman gigabyte, megabyte ve kilobayt birimlerini kullanırız. 1 Megabyte’ı onluk sistemde Kilobayt’a çevirirsek 1.000 KB sonucuna varırız. Fakat bilgisayar dünyasıyla haşır neşir olanların bildiği gibi esas sonuca ulaşabilmek için ikili sistemi kullanmak gerekmektedir. Bunu da 1.024 sayısı ile çarparak yapar ve 1 MB’ın, 1.024 KB olduğu sonucuna varırız.

Transfer Hızı Birimleri Hesaplama İşlemleri

Transfer hızı birimleri hesaplama işlemlerinde birçok kişinin aklını karıştıran şey, kullanılmakta olan internet hızı ile dosya indirme ve gönderme hızları arasında oluşan farklılıklardır. Bu noktada yapılacak olan işlemleri 8 Mbps üzerinden ele alalım. Yani internet şirketiyle yapmış olduğunuz anlaşma doğrultusunda 8 Mbps bir bağlantı hızına sahip oldunuz. Burada Mbps olarak ifade edilen terim Mega Bit Per Second açılımına sahiptir. Bu da saniye başına mega bit anlamına gelir. İndirme hızınıza ulaşabilmek için bu hızı öncelikle Kbps cinsine çevirmemiz gerekecektir. Bu da Kilo bit per second yani saniye başına kilo bit anlamına gelmektedir. 8*1024 ile 8192 Kbps’e kolay bir şekilde ulaşırız. Şimdi Kilo Bit Per Second olan Kbps’yi KBps yani Kilo Byte Per Second’a çevirmemiz gerekir. Bu da saniye başına kilo byte demektir. Bu doğrultuda ise indirme hızınıza ulaşmış olacağız. Yani 8192 / 8 = 1024 KBps. Şimdi hızlı bir şekilde birkaç örneğe daha bakalım.

1 Mbps = 128 KB (kilobyte)

2 Mbps = 256 KB (kilobyte)

7.2 Mbps = 0.9 MB (megabyte)

32 Mbps = 4 MB (megabyte)

100 Mbps = 12.5 MB (megabyte)

Transfer Hızı Birimleri Hesaplama!