Vergi Gecikme Faizi Hesaplama

Bu yazımızda sizlere vergi ödemelerinin zamanında yapılmaması durumunda uygulanan bir yöntem olan gecikme faizinden bahsedeceğiz. Gecikme faizi yazımızla ilgili olarak  gecikme faizi, gecikme zammı ile gecikme faizi arasındaki farklar, gecikme faizi oranları ve gecikme faizi hesaplaması konularına değineceğiz. Vergi Gecikme Faizi Nedir? Vergi Usul Kanunu’nda yer alan madde 112/3’te belirtilen ifadelere göre ikmalen yapılan tarhiyatlar, re’sen yapılan tarhiyatlar […] Daha Fazla Bilgi

Bu yazımızda sizlere vergi ödemelerinin zamanında yapılmaması durumunda uygulanan bir yöntem olan gecikme faizinden bahsedeceğiz. Gecikme faizi yazımızla ilgili olarak  gecikme faizi, gecikme zammı ile gecikme faizi arasındaki farklar, gecikme faizi oranları ve gecikme faizi hesaplaması konularına değineceğiz.

Vergi Gecikme Faizi Nedir?

Vergi Usul Kanunu’nda yer alan madde 112/3’te belirtilen ifadelere göre ikmalen yapılan tarhiyatlar, re’sen yapılan tarhiyatlar ya da idarece yapılan tarhiyatlar, ödenmesi dava yoluna gidilmeden kesinleşmiş olan vergiler için uygulanacak olan gecikme faizi, ilgili vergi kanunu ve ilgili tarhiyat dönemine ilişkin olarak normal vade zamanı ile son yapılan tarhiyatın tahakkuk zamanı kadar gecikme zammı oranında uygulanmaktadır.

Bunun yanında dava konusu olan vergilere ait ödemelerin, ödemesi yapılmamış kısmı için yapılacak olan gecikme faizi uygulaması ise ilgili vergi kanunu ve ilgili tarhiyat dönemine ilişkin olarak normal vade zamanı ile yargı oranının vermiş olduğu karara ait tebliğ tarihine kadar gecikme zammı oranında uygulanmaktadır.

Vergi Usul Kanunu’na göre düzenlenen gecikme faizi vergi mükellefi tarafından eksik beyanda bulunulan her vergi için uygulanabilmektedir.

Gecikme Faizi İle Gecikme Zammı Arasındaki Farklar

Gecikme zammı, 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulüne ilişkin kanun kapsamında yer alan 51. maddede belirtilmektedir. Kanunda belirtilene göre amme alacakları ile ilgili olan ödemelerde, ödeme süresi dahilinde ödenmemiş kısımlar için ödeme süresinin sona ermesinin ardından uygulanan zamma denilmektedir. Gecikme zammının uygulanması ikmalen tarh olunan vergiler, re’sen tarh olunan vergiler ya da idarece tarh olunan vergiler için söz konusu olmaktadır.

Gecikme faizi ise yazının başında belirtildiği üzere Vergi Usul Kanunu’nun 112/3. maddesinde yer almaktadır. İkamlen yapılan tarhiyatlar, re’sen yapılan tarhiyatlar ve idarece yapılan tarhiyatlarda davaya konu olmadan kesinleşmiş olan vergilerde, ilgili vergi kanununda ifade edilen ve tarhiyat dönemine ait normal vade tarihi ile son yapılan tarhiyatın tahakkuk ettiği tarihe kadar ve davaya konu olan vergilere ait ödemelerin, ödemesi yapılmayan kısmı için ilgili vergi kanununda ifade edilen ve tarhiyat dönemine ait normal vade tarihi ile yargı oranına tarafından verilen kararın tebliğ tarihine kadar geçen süre kapsamında gecikme zammı oranında uygulanmaktadır.

Gecikme faizi ve gecikme zammı arasındaki farklar tablo halinde aşağıda verilmektedir.

GECİKME FAİZİ
GECİKME ZAMMI
1-
Gecikme faizi Vergi Usul Kanunu’nda madde 112’de belirtilmiştir.
1-

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da madde 51’de belirtilmiştir.

2-
Gecikme faizi, ikmalen tarh olunan, re’sen tarh olunan ya da idarece tarh olunan vergiler için uygulanmaktadır.
2-
Gecikme zammı, kesinleşmiş kamu alacakları için uygulanmaktadır.
3-
Gecikme faizi, söz konusu olan vergilerin normal vade tarih itibari ile tarhın tahakkuk ettiği tarihe kadar olan ve dava açılması durumunda ise vergi mahkemesi kararının idare tarafına tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süreler için uygulanmaktadır.
3-
Gecikme zammı, ödemeye ilişkin vadenin dolduğu tarih itibari ile ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen süreler için uygulanmaktadır. Ödemeye ilişkin süre, ödeme vadesinin bitiği günün bir gün ertesinde başlamaktadır ve ödemenin yapıldığı tarih de bu süreye dahil edilmektedir. Konuyla ilgili 430 nolu Tahsilat Genel Tebliğ’de bilgi verilmektedir.
4-
Gecikme faizinde hesaplamalar aylık olarak yapılmaktadır ve gecikme faizinde ay kesirleri dikkate alınmamaktadır.
4-
Gecikme zammında hesaplamalar ödemenin geciktiği her ay için yapılmaktadır ve gecikme zammında ay kesirleri dikkate alınıp günlük olarak hesaplanmaktadır.
5-
Gecikme faizinde ödeme ile ilgili cezalarda gecikme faizi uygulaması yapılmamaktadır.
5-
Gecikme zammında zamanında ödenmemiş olan vergi zayai cezası için gecikme zammı uygulanmaktadır. Diğer cezalarda ise gecikme zammı uygulaması yapılmamaktadır.

Vergi Gecikme Faiz Oranı

Gecikme faizi için uygulanacak olan oranlar gecikme zammı için uygulanacak olan oranlar ile aynıdır.

GECİKME ZAMMI TABLOSU
GENEL TEBLİĞ NO /
MADDE NO/B.K.K. NO
UYGULAMA TARİHLERİ
ORANI
359 01 Ocak 1981 ile 29 Şubat 1984 tarihleri arasında 1.Ay 10%
Diğer Aylar için Aylık 3%
367 01 Mart 1984 ile 31 Ağustos 1985 tarihleri arasında 1.Ay 10%
Diğer Aylar için Aylık 4%
370 01 Eylül 1985 ile 31 Mayıs 1988 tarihleri arasında 1.Ay 10%
Takip Eden 5 Ay için Aylık 7%
Diğer Aylar için Aylık 5%
372 01 Haziran 1988 ile 31 Aralık 1988 tarihleri arasında İlk 3 Ay 10%
Takip Eden 3 Ay için Aylık 8%
Diğer Aylar için Aylık 6%
375 01 Ocak 1989 ile 31 Aralık 1989 tarihleri arasında İlk 4 Ay için Aylık 10%
Diğer Aylar için Aylık 7%
378 01 Ocak 1990 ile 29 Aralık 1993 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 7%
381 30 Aralık 1993 ile 07 Mart 1994 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 9%
383 08 Mart 1994 ile 30 Ağustos 1995 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 12%
389 31 Ağustos 1995 ile 31 Ocak 1996 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 10%
391 01 Şubat 1996 ile 08 Temmuz 1998 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 15%
403 09 Temmuz 1998 ile 19 Ocak 2000 tarihleri arasında Tüm Aylar için Aylık 12%
408 20 Ocak 2000 ile 01 Aralık 2000 tarihleri arasında Her Ay için 6%
411 02 Aralık 2000 ile 28 Mart 2001 tarihleri arasında Her Ay için 5%
415 29 Mart 2001 ile 30 Ocak 2002 tarihleri arasında Her Ay için 10%
422 31 Ocak 2002 ile 11 Kasım 2003 tarihleri arasında Her Ay için 7%
429 12 Aralık 2003 ile 01 Ocak 2004 tarihleri arasında Her Ay için 4%
5035 Sayılı Kanunun
4. maddesi
02 Ocak 2004 ile 01 Mart 2005 tarihleri arasında Her Ay için 4%
434 02 Mart 2005 ile 20 Nisan 2006 tarihleri arasında Her Ay için 3%
438 21 Nisan 2006 tarihinden İtibaren Her Ay için 2,5%
2009/15565 Sayılı B.K.K. 19 Kasım 2009 tarihinden İtibaren Her Ay için 1,95%
2010/965 Sayılı B.K.K. 19 Ekim 2010 tarihinden İtibaren Her Ay için 1,40%
İkmalen tarh olunan vergiler, re’sen uygulanan vergiler ve idarece uygulanan tarhlarda verginin tahakkuk etmesi
Davaya konu olan tarhlarda, dava açma süresinin sora ermesinin akabinde vergi tahakkuku gerçeklemiş olacaktır.
Eğer tarh sonrasında taraflar uzlaşmaya başvurursa ve taraflar arasında uzlaşma sağlanırsa vergi uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihte tahakkuk edecektir.
Eğer taraflar arasında tarh öncesinde uzlaşmaya varılırsa vergi TÖ uzlaşma tutanağının imzalandığı gün tahakkuk edecektir.
Eğer tarh dava konusu olursa ve dava olumsuz sonuçlanır ise vergi, mahkeme kararına bağlı olarak düzenlenen 2 nolu ihbarnamenin tebliğ edildiği gün tahakkuk edecektir.

Yukarıda ifade edilen durumlarda verginin tahakkuk ettiği tarihten itibaren bir aylık süre kapsamında ödeme süresi başlamaktadır. Bir aylık sürenin sora ereceği gün ödemeye ait vade tarihi olarak belirtilmektedir.

  • Hem gecikme zammı hem de gecikme faizi vergi tahakkukunun ödeme süresinin sona erdiği süreye kadar hesaplanmamaktadır.
  • Gecikme faizinin hesaplanması Vergi Usul Kanunu’nun 112/5. maddesinde belirtilen ifadeye göre vergilerin iade edildiği tarih ile üst mahkemenin verdiği kararın idareye tebliğ edildiği tarih arasındaki süre için Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu’na göre belirlenen tecil faizi oranında ve ihtirazi kayıtla verilmiş olan beyannamelerde tahakkuk eden verginin, vergi mahkemesince kaldırıldığı ancak danıştayın onadığı durumlar için yapılmaktadır.
  • Gecikme faizinde yapılan faiz uygulaması ay kesirleri için yapılmaktadır. Paranın alınamadığı durumlarda bir senelik zaman aşımı süresinin olması tartışmalı bir konudur. Zaman aşımının olmasının tartışmalı olduğu böyle durumlarda önce para iadesi alınır ardından faiz riskinin ortadan kaldırılması amacı ile Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesine göre yatırılır.

Vergi Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?

Vergi ödemelerinin gecikmesi durumunda uygulanan gecikme faizi yazı içerisinde de belirtildiği üzere;

  • ödenmesi dava yoluna gidilmeden kesinleşmiş olan vergilerde normal vade zamanı ile son tarhiyatın yapıldığı tahakkuk zamanına kadar,
  • dava yoluna gidilen ve ödenmemiş olan vergilere normal vade zamanı ile yargı organı tarafından verilen kararın tebliğ edildiği güne kadar,
  • taraflarca uzlaşmaya varılan vergilerde normal vade zamanı ile uzlaşma tutanağının imzalanma zamanına kadar hesaplanmaktadır.

Gecikme faizi, geçen süreler dikkate alınarak 6183 sayılı Kanun kapsamında belirtilen gecikme zammı oranında uygulanmaktadır.

Gecikme faizi hesaplaması ile ilgili olarak hesaplama aracımızdan faydalanmak için hesaplama aracında ilgili alanları doğru ve eksiksiz şekilde doldurduktan sonra hesapla butonuna tıklayarak gecikme faizini kolayca hesaplayabilirsiniz.

Vergi Gecikme Faizi Hesaplama!