Zeka Hesaplama

Kişilerin günlük yaşamlarında, iş yaşamlarında ya da eğitim yaşamlarında karşı karşıya kaldıkları problemlerin çözümünde sahip olduğu zekası oldukça önemlidir. Bu doğrultuda kişilere görev ve sorumluluk verilirken sahip oldukları zeka göz önüne alınmaktadır. Yazımız içerisinde de zekaya ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara ve zeka hesaplama konusuna yer vermekteyiz. Zeka Nedir? Zeka, kişinin kavramlar ve algıları anlamlandırabilme yeteneğini ifade […] Daha Fazla Bilgi

Kişilerin günlük yaşamlarında, iş yaşamlarında ya da eğitim yaşamlarında karşı karşıya kaldıkları problemlerin çözümünde sahip olduğu zekası oldukça önemlidir. Bu doğrultuda kişilere görev ve sorumluluk verilirken sahip oldukları zeka göz önüne alınmaktadır. Yazımız içerisinde de zekaya ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara ve zeka hesaplama konusuna yer vermekteyiz.

Zeka Nedir?

Zeka, kişinin kavramlar ve algıları anlamlandırabilme yeteneğini ifade etmektedir. Bunlar; soyut nesneleri ve somut nesneleri ilişkilendirme, soyut düşünceye sahip olma, karşılaştırma ve analiz yapabilme gibi yeteneklerdir. Zeka ile bu yetenekler bir arada kullanılabilmektedir.

Yapılan araştırmalarda zeka ile ilgili olarak farklı tanımlara rast gelmek mümkündür. Ancak birbirinden farklı pek çok tanımın ortak noktası zekanın geliştirilebilmesi ile biyolojik etmenlerin zeka seviyesinde etkili olduğudur. Bu görüşe göre kişiler sahip oldukları zekaya doğuştan sahip olmaktadır ve biyolojik etmenler dolayısı ile zeka sonraki jenerasyonlara geçer. Ayrıca deneyimleme, öğrenme ve çevresel etkiler doğrultusunda gelişen zeka düzeyi merkezi sinir sisteminin işlevlerini de bünyesinde barındırmaktadır.

Sahip olunan zeka düzeyinin belirlenmesinde tüm koşullar eşit varsayımı doğrultusunda kişinin başardığı işlerin zorluk derecesi, aynı zorluk derecesine sahip işlerin başarıyla gerçekleştirilme oranı ya da bu işlerin başarılma süresi belirleyici olmaktadır.

Her kişi doğuştan belirli bir zeka düzeyine sahiptir. Sahip olunan zeka düzeyi zaman içerisinde gelişir. Zeka düzeyi beş yaşa kadar oldukça hızlı şekilde ilerlemektedir. On yaşa kadar olan süreçte ise fikri gelişim hızlı olmaktadır. Zeka gelişimi on yaş ile on altı yaş arasında giderek yavaşlar ve on beş yaş ile yirmi yaş arasında tamamlanır. En geç yirmi yaşına kadar olan zeka gelişimi yirmi yaşının ardından yedi ile sekiz sene içerisinde yavaşlamaya başlamaktadır.

Zeka kapsamı dahilinde yer alan farklı durumlar ve koşullar ile zihinsel yetenekler bulunmaktadır. Söz konusu olan yetenekler ise şu şekilde belirtilmektedir;

  • Sözel Anlayış: Karşılaşılan kelimeleri tanıma ve anlamlandırma
  • Sözel Akılcılık: Kelime ve ifadeleri sözel ya da yazılı olarak hızlı şekilde bulabilme
  • Sayısal Yetenek: Aritmetik hesaplamaları hızlı ve aynı zamanda doğru olarak yapabilme
  • Alansal ve Uzay İlişkileri: İki boyutlu ve üç boyutlu görselleri algılayabilme
  • Bellek: İşitsel anlamda ve görsel anlamda belleme yapabilme gücü
  • Algısal Hız: Zemin-şekil algısı, karmaşık nesne ayrıntılarını algılayabilme, benzerlik ve farklılıkları algılayabilme
  • Mantıklı Düşünme: Muhakeme yapabilme

Zeka Nasıl Hesaplanır?

Sahip olunan zekanın hesaplanması konusunda farklı test uygulamaları bulunmaktadır. Bu testlerde kişilerin dikkatinin, yeteneğinin ve eğilimli olduğu yönün belirlenmesi amaçlanmaktadır. Zeka testleri arasında en doğru sonucu IQ testleri vermektedir. İnternet ortamında birçok IQ testine bulunsa da bu testin yetkili kurumlar tarafından yapılması daha doğru ve daha geçerli bir sonuç verecektir. IQ testinden alınan puan ile zeka düzeyi belirlenmektedir.

Zeka Açıcı Şeyler Nelerdir?

Tüketilen bazı besin maddelerinin zeka gelişimini olumlu yönde etkilediği bilinmektedir. Zeka gelişimine etki eden besin maddelerinden bahsedelim.

Balık tüketimi zeka gelişimini ve buna bağlı hafıza kaybı riskini yüzde yirmi oranında iyileştirir.

Kahvenin dikkat toplayıcı etkisi bulunmaktadır.

Kuru yemiş enerji ve düşünce kapasitesine olumlu etki sağlamaktadır.

Su tüketimi de kahve gibi dikkat toplayıcı etkiye sahiptir.

Yulaf uzun süreli enerji vermektedir. Dolayısı ile beyin gücü de artar.

Yumurtanın sarısı da beyin gücüne etki ederek beyin hasarlarına engel olur.

Yumuşak meyveler bilişsel yaşlanmayı iki buçuk yıl civarında geriletir.

Yeşil çay tüketimi beyindeki nöron üretimini artırır, hafıza kaybını önler.

Çikolata yemek hafızayı kuvvetlendirir.

Zeka Belirtileri

Zeka düzeyi diğer insanlara göre yüksek olan kişilerde bu özelliklerini ortaya koyan birtakım belirtiler görülmektedir. Yüksek zeka seviyesine sahip olan kişilerde görülen belirtiler şu şekilde listelenebilir;

  1. Normal zamandan daha erken yürüme, erken konuşma
  2. Yaş grubuna kıyasla gelişmiş dil becerisi ve zengin kelime dağarcığı
  3. Daha hareketli bir yapı
  4. Merak, araştırmacılık ve öğrenmeye eğilimli olma
  5. Güçlü hafızaya sahip olma,
  6. Çevredeki nesnelere ve gerçekleşen olaylara karşı ilgili olma
  7. Bağımsızlık duygusu
  8. Yüksek sorumluluk duygusu
  9. Mantıksal sorular yöneltme
  10. Resim, müzik gibi özel bir alanda yetenekli olma

Zeka Bölümleri

Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization – WHO)’ya göre zeka sınıflara ayrılmaktadır. Yapılan sınıflandırmaya göre zeka bölümleri ve zeka bölümleri ile ilgili tanımlamalar aşağıda belirtildiği gibidir.

0 puan ile 20 puan arası : Klinik bakıma ihtiyaç duyan ve zihinsel engelli çocukların yer aldığı bölümdür.

20 puan ile 35 puan arası : Öğrenme yeteneği bulunan zihinsel engelli çocukların yer aldığı bölümdür.

35 puan ile 50 puan arası : Eğitilebilen zihinsel engelli çocukların yer aldığı bölümdür.

50 puan ile 70 puan arası : Alt sınır zekaya sahip olan çocukların yer aldığı bölümdür.

70 puan ile 90 puan arası : Sınır zekaya sahip olanların yer aldığı bölümdür.

90 puan ile 110 puan arası : Normal zekaya sahip olanların yer aldığı bölümdür.

110 puan ile 125 puan arası : Üst sınır zekaya sahip olanların yer aldığı bölümdür.

125 puan ile 140 puan arası : Üstün zekaya sahip olanların yer aldığı bölümdür.

140 puan ve yukarısı : Dahi olanların yer aldığı bölümdür.

Zeka Çeşitleri-Zeka Düzeyleri

Howard Gardner tarafından yapılan analizler doğrultusunda sekiz ayrı zeka tipi olduğu savunulmaktadır. Bu zeka tipleri; sözel-dilsel zeka, sayısal-mantıksal zeka, görsel-uzamsal zeka, bedensel kinestetik zeka, ritmik zeka, doğacı zeka, içsel zeka, sosyal zeka olarak belirtilmektedir. Söz konusu olan sekiz zeka tipine sahip olan kişilerde bulunan özelliklere aşağıda yer verilmektedir.

  1. Sözel-Dilsel Zeka : Yabancı dil öğrenme ve konuşmada oldukça yeteneklidir. İkna kabiliyeti yüksektir. Bununla birlikte yazılı ve sözlü ifadesi oldukça iyidir.
  2. Sayısal-Mantıksal Zeka : Bilgisayar programı, algoritma ve elektronik gibi alanlarda oldukça yeteneklidir. Kararlı bir yapıya sahiptir. Soyut düşünceye sahip ve satranç ile dama gibi oyunlarda başarılıdır.
  3. Görsel-Uzamsal Zeka : Resim ve çizim konularına yatkındır. Görselleri hafıza tutma konusunda son derece yeteneklidir.
  4. Bedensel-Kinestetik Zeka : Kaslarını iyi kontrol edebilen ve fiziksel aktivitelerde başarılı bir yapıya sahiptir. Bu sebeple ilgi alanları arasında çeşitli spor dalları yer almaktadır.
  5. Ritmik Zeka : Seslere karşı duyarlılığı gelişmiştir. Dolayısı ile müzik alanında yetenek sahibidir. Müzik aletlerini kullanmayı kolayca öğrenebilir.
  6. Doğacı Zeka : Çevreye ve doğaya karşı son derece duyarlıdır. Bitkilerle ve hayvanlarla ilgilenmekten keyif alır. Belgesel izlemekten ve doğayla ilgili çalışmalar yapmaktan keyif alır.
  7. İçsel Zeka : Bağımsız yapıya sahiptir. Kendi iyi ve kötü yönlerine hakimdir. Kişisel başarıya, öz saygıya önem vermektedir.
  8. Sosyal Zeka : Toplu aktivitelerde yer almaktan ve içinde bulunduğu grubun öncüsü olmaktan hoşlanmaktadır. Ortaya çıkan sorunların çözüme kavuşması için çaba gösterir.
Zeka Hesaplama!